‹ Monographie de la cathédrale d'Angers. Monuments, sépultures, trésor, tapisseries, vitraux, etcChapitre 107 sur 228 · EPISCOPUS ANDEGAVENSIS, OBIT 12 SEPT · texte numérisé non relu

EPISCOPUS ANDEGAVENSIS, OBIT 12 SEPT

Épitaphe de René de Breslay (1641)

A la 8° arcade avait été placée, au lieu du tombeau de H. de Bueil, l'inscription sur cuivre, encadrée de marbre noir, avec fronton armorié, deux anges et une croix dorée (2), rappelant les générosités de René de Breslay, grand archidiacre d’Angers, abbé commendataire de Saint-Serge, aumônier du roi, mort évêque de Troyes, le 2 novembre 1641, âgé de quatre-vingt-quatre ans. On voyait au-dessus son portrait peint à l'huile, le personnage représenté en buste, de trois quarts, tourné de gauche à droite, la tête couverte d’une calotte ronde, barbe en pointe et moustaches tombantes, les traits assez semblables à ceux bien connus de saint Vincent de Paul, avec camail à capuchon, grand collet blanc, et croix pectorale (3) :

A LA GLOIRE DE DIEU ET A LA MÉMOIRE D'ILLUSTRISSIME ET REVERENDISSIME M'° RENÉ DE BRESLAY, ÉVÊQUE DE TROYES, CONSEILLER ET AUMONIER DE HENRY LE GRAND ET ABBÉ DE SAINT-SERGE (À).

(1) Gaignières, Recueil d'Oxford, le mss. 24,108 de la Bibliothèque nationale, p. 233, et Bruneau de Tartifume, mss. 871, p. #7, donnent des dessins de ce Lombeau au xvu® siècle. Une planche en cuivre, xvue siècle, du portrait, gravée par F. Stuerhelt, aux frais de l'érudit Claude Ménard, est aujourd'hui au Musée Saint-Jean d'Angers.

M. de Caumont (Abécédaire, Monuments religieux, édilinn de 1830, p. 554), a gravé le dessin de Gaignières, mais atiribue à tort le grillage de cette tombe au xt siecle.

(2) Gaignières et Ballain en ont conservé le dessin.

(3) La planche en cuivre de ce portrait, gravée au xvu° siècle par F. Stuerhelt, pour le Peplus {mss.) de Claude Ménard, est conservée aujourd'hui au Musée Saint-Jean d'Angers, et le mss. 86%, p. 480, contient un dessin du monument.

($#; D'Angers.

LEQUEL OUTRE LA SOMME DE 150,000 LIVRES QU'IL A EMPLOYÉES EN DONS AUX HOPITAUX ET AUX FABRIQUES DE PLUSIEURS ÉGLISES DE SON DIOCÈSE, À LA FONDATION DES PÈRES DE LA MISSION DE LA VILLE DE TROYES, À CELLE D'UN ANNIVERSAIRE SOLENNEL EN SON ÉGLISE CATHÉDRALE, EN ORNEMENS QU IL LUY A DONNÉS ET A LA CONSTRUC- TION D'UNE CHAPELLE DANS LE MÊME LIEU, EN LAQUELLE IL FUT INHUMÉ, LE 7° NOVEMBRE 1641 ; A LÉGUÉ, PAR ACTE PASSÉ PAR SEREZIN, NOTAIRE ROYAL À ANGERS, LE 13 DÉCEMBRE 1040, LA SOMME DE 2,000 LIVRES A CETTE ÉGLISE EN LAQUELLE IL AVOIT ESTÉ GRAND ARCHIDIACRE ET CHANOINE, POUR UN ANNIVERSAIRE EN MUSIQUE A CINQ CHAPPES DOUBLES, AVEC LES CÉRÉMONIES, LUMINAIRES, SON- NERIES ET SOLENNITÉS ACCOUTUMÉES AUX ANNIVERSAIRES DE NOS SEI- GNEURS LES ÉVÊQUES ET UN LIBERA SUR LA SÉPULTURE DE MESSIRE PIERRE BRESLAY, SUN FRÈRE, VIVANT, CHANTRE ET CHANOINE DE CETTE MÊME ÉGLISE, ET LA SOMME DE 1,900 LIVRES, DONT LA FABRIQUE S EST CHARGÉE, PAR LE MÊME ACTE, POUR LA CÉLÉBRATION DE TROIS MESSES A BASSE VOIX PAR CHACUNE SEPMAINE APRÈS CELLE DES CHŒURS, ALTERNATIVEMENT AUX TROIS AUTELS QU'IL A FAICT CONS- TRUIRE EN CETTE CHAPELLE, LE PREMIER AU LUNDY POUR LES MORTS, LE ® AU MERCREDY DE L'OFFICE DU SAINT-ESPRIT, ET LE 3° AU SAMEDI DE CELUI DE LA VIERGE, AVEC LE PSALME de Profundis ET COLLECTE A LA FIN DESDICTES MESSES, CE QUI À ESTÉ CONTRACTÉ ET EXÉCUTÉ PAR LES SOINS DE MESSIRE ESTIENNE BENAULT SON NEVEU, CHANOINE DE CETTE ÉGLISE QUI DEPUIS A FAIT POSER CETTE LAME.

INDIGENA ET HOSPES PRUESULIS MAGNI EXITUM QUI DEPRECATUS ESSE MORTALEM HUNC DOLENS, QUI TANTA MISERIS FUNDERET MORTALIBUS ’ IPSIQUE GRATUS NUMINI DEFUNDERET ;

EU, QUOD TIMEBAS, PRÆSULEM FATUM ABSTULIT, TANTISQUE REBUS TERMINUM, UT VITÆ DEDIT, NUNC INGESSE, TOTUS IN LACRIMAS, ABI,

NEC POSTEROS MŒRORIS IN PARTEM VOCA,

NIL AD FUTURUM SÆCULUM PRÆSENS DOLOR, NEC NOSTRA SÆCULUM SENTIET TAM FERREUM, SED QUANTA TRECÆ CONTINEAT, ET QUA HIC LEGIS.

MONUMENTA RODET IMPIA FERRUGINE, TANDEMQUE ET IPSUM SIC ERIT TANTI VIRI OBLITERATUM NOMEN, IGNOTUS CINIS IMO LACRYMANDUM EST DUM TUI SENSUS VIGET DOLORIS ETENIM VEL TIBI, AUT TELUM, AUFERET HUNC TEMPUS IPSUM, NEMPE PIETATI INVIDENS.

PIAS SED ALMIS LACRYMAS PRECIBUS FOYE, OLYMPUM UT USQUE VIRIBUS SALIANT NOVIS, HUNCQUE PERIANT, ET ESSE NEQUEANT DI, PRODESSE VALEANT SEMPER, ÆTERNUM JUVENT.

HÆC MEDITABATUR INSTABILITATIS HUMANÆ ET ILLUSTRIS :

TRECESIS PRÆSULIS CONSTANTER IN SE BENEFICII MEMOR, IPSIUS EX NEPTE PRONEPOS JOAN: LE FEBURE HUJUS BASILICÆ CANONICUS.

(Alexandre Magdeluin m'a faicte) (1).

Tombe de Jean Hector (1521)

À la 11° arcade, se voyait encore en 1783, une lame de cuivre représentant l’Annonciation et, derrière, un prêtre à genoux revêtu d'une chape, près de la tombe de Jean Hector, doyen de Saint-Jean-Baptiste d'Angers, et chantre de Saint-Maurice, né en 1462, mort en 1521 :

SUB HAC MOLLE CUPREA QUAM A REGIONE CERNIS QUIESCIT VIR PIÆ MEMORLÆ DOMINUS JOHANNES HECTOR, HUIUS SACRÆ ÆDIS CANTOR ET CANONICUS, QUI OB DIVINI CULTUS INCREMETU HUIC PREFATÆ CATHE- DRALI ECCLESIÆ MILLE LIBRAS PRIMUM, ET SUBINDE QUINGENTAS SUPRA MILLE EROGAVIT. TANDEM PLENUS VIRTUTE MORIBUSQUE SENEX OBDOR- MIVIT IN DOMINO ANo VERBT INCARNATI MILLESIMO CCCCC VICESIMO PRIMO LUCE SEPTEMBRIS VICESIMO PRIMO, PRO SUDORE LABORIS

MERCEDEM SUSCIPIAT IN ÆNUM. AMEN.

(1) Dom Housseau, t. XVI, p. 259.

Sur la tombe recouverte de cuivre, dont il est question sur l'inscription ci-dessus, on lisait :

HIC DORMIT CUM FRATRIBUS DOMINUS JOHANNES HECTOR, HUJUS MAURICIANÆ ÆDIS CANTOR ET CANONICUS, NEC NON SANCTI JOHANNIS BAPTISTÆ DECANUS, QUI DIEM CLAUSIT EXTREMUM XV° SEPTEM- BRIS 1521. CUIUS ANIMÆ SIT DEUS PROPITILS.

Aux côtés, et au pied de la tombe, les armoiries de Hector (d'azur à trois tours crénelées d’or, 2 et 1).

Page 1