‹ Monographie de la cathédrale d'Angers. Monuments, sépultures, trésor, tapisseries, vitraux, etcChapitre 42 sur 228 · SERVIRE HÆC VOLUIT USIBUS ILLE PIS · texte numérisé non relu

SERVIRE HÆC VOLUIT USIBUS ILLE PIS

ILLORUM PARTIM FIDIS PARTITUS AMICIS, PAUPERIBUS PARTIM, SACRIFICISQUE VIRIS.

NOMEN EJ VALLINUS FRAT, PROPRIUMQUE RENATUS, STIRPS VALLINA, GENS, PATRIAQUE ANDEGAVUM.

HUIC SATUS AD MAGNOS MERITIS PERVENIT HONORES, ILLE VIVAT MERITIS SI QUIS HABETUR HONOR.

SED MERITI PARS UNA ILLJ TRIBUATUR HONORIS, PARS PATRUO PUERUM TAM BENE QUI INSTITUIT.

PATRUUS HUIC FUERAT VALLINA Ë STIRPE JOUNANNES, ILLE ORNAT STUDIJS, MORIBUS ILLE BONIS.

ILLO HORTANTE MAGISTER IN ARTIBUS. ET FUIT ILLE. HORTANTE IN JURIS DOCTOR UTROQUE GRADU, DOCTOR ET OBTINUIT MUNUS MOX JURA DOCENDJ QUOD VICTORJ ILLI MULTA PALESTRIA DEDIT, ALTER AB ILLO ANNUS TEMPLJ VIDET ESSE SODALEM.

ANDEGA VI : ET REBUS CONSULUISSE SACRIS.

TANTA VIRIQUE FUIT VIRTUS UT EPISCOPUS ILLUM JUSSERIT OFFICIIS RITE PREESSE SUIS :

MUNERIS HOC ILLI DEDIT UNUS EPISCOPUS, ALTER SUCCEDENS MUNUS CONTINUARE DEDIT.

DONEC (ET HOC FACTUM SUASIT PIA CAUSA PRIORE MUNERE MISSU) ALIUD CLARIUS AGGREDITUR, CONSILIIS ETIAM PREFECTUS PRIVS PIS OLIM EST CUM JURA ANDEGAVO QUI DARET, ANNUS ERAT DICTUS HONOR, DICAM MOX QUÆ NATURA, QUOD ILLIC INGENIUM, CUNCTIS REBUS IS APTIUS ERAT.

NATUS ERAT CUNCTIS STUDIISQUE ET REBUS AGENDIS VICTOR ET È CUNCTIS PRÆMIA GRATA TULIT.

PRÆMIA CUM FERRET MEUS USQUE MODESTA MANEBAT DESIDIÆ FUGIENS ATQUE LABORIS AMANS.

* NUNQUAM ILLUM (MIRUM DICTU) SOL MANE GECETAM SURGENS, NEC VIDIT SOL CUBUISSE CUBANS.

CUNCTA LABOR VINCIT, NISUS PRESTANTE LABORE, VIXIT DIVES OPUM, DIVES AMICITIHS.

DIVES HONORIBUS ET DIVES FELICIBUS ANNIS ET VITAM SIMILIS MORS COMITATA SUAM EST. .

VIXERAT ET FELIX, SIT FELIX MORTE, PERENNIS PRO FLUXERIS RETINET DIVITIAS OPIBUS QUAS UT HABET PROPRIAS, SINE FINE PRECARE ET FELIX RELIQUUM PERGE, VIATOR, ITER.

Au-dessous se trouvait une inscription, avec arinoiries, rappelant les libéralités de Vallin à l’église d'Angers.

Tombe de Vincent Pineau (1532)

Sur la 3° plaque de cuivre, se voyaient une Crucifirion, avec la Vierge et saint Jean, debout, la représentation d'un prêtre à genoux, revêtu de la chape, et cette inscription :

PAUPER ET OBSCURUS, DIVES CLARUSQUE PINELLUS EVASIT STUDIO MULTO, VIRTUTEQUE MULTA

Aire

PRÆLUXITQOUE SUIS MAGNUMQUE PARAVIT HONOREM CONSCIA MENS RECTI, JURISQUE PERITIA FORTI ESSE ANIMO FECIT, NECNON INTRARE POTENTUM NOBILITMQUE DOMOS QUAS MULTAS IPSE REGEBAT.

CONSILIO AFFLICTIS REBUS SUCURRERE PROMPTUS, AUXIT REM TEMPLI, SORTEMQUE RELIQUIT AMICIS.

SACRORUM MULTAM TANDEMQUE ÆTATE SENILI, COMPOSITIS REBUS VITA INCULPATUS OBIVIT.

D. VINCENTIUS PINELLUS, LICENC®, MAUGIÆ PATRIÆ SUÆ DECANUS ET IN HAC ÆDE CANONICUS,: OBIIT DIE QUARTA MENSIS DECEMBRIS ANNO DNI MDXXXII (1).

Tombe de Pierre Borel (15341)

Sur la 4° lame de cuivre, on voyait la Vierge tenant sur ses genoux le corps mort du Christ, avec représentation d’un prêtre agenouillé au-devant. revêtu de la chape, et l’épitaphe ci-dessous, sur un fond rouge, à motifs d’architecture grisâtre, visibles encore sur la muraille, derrière la chaire :

HUNC QUEM TRAXERUNT TENUI DE RURE PUELLÆ DOTIBUS ORNARUNT QUÆLIBET UNA SUIS THEOLOGUM MUSÆ, CHARITES FECERE DISERTUM ANDEGAVUM VIRTUS CANDIDA CANONICUM.

QUEIS CELEBER FACTUS, NOBIS HIERONIMUS ALTER, ALTER EVANGELICO MUNERE PAULUS ERAT VIRTUTUM REVERANS, VITIORUM ACERRIMUS HOSTIS TURPE VOLUPTATUM CREDIDIT OMNE GENUS,

OMNE GENUS SOPHIÆ PERNOVERAT, ARTE VALEBAT, CONSILIO, LINGUA, MORIBUS, INGENIO ;

(1) Cf. les épitaphes salyriques de ce personnage, composées par le poète Germain-Colin Bucher, - plus la dernière strophe, trop libre, p. 99 du mss. 24,319 de la Bibliothèqne nationale; - pp. 180 et 1°0 des Poésies de cet angevin publiées en 1890, par M Joseph Denais, chez Techener, sous le titre Un émule de Clément Marot (in-8°).

VIVERE NOS DOCUIT, VIXIT BENE, FLETUS OBIVIT; NUNC ANIMAS INTER CREDITUR ESSE PIAS.

D® PETRUS BORELLUS, ANDEGAVUS, FACULTATIS THEOLOGIÆ DOC- TOR ET DECANUS, FIDEI INQUISITOR, ET HUJUS ÆDIS CANONICUS , OBIIT FEBRUARIT DIE DECIMA ANNO DNI MCCCCEXXXI. REQUIESCAT IN PACE. AMEN (1).

Tombe de Jean Vallin (XVI: siècle)

À gauche, dans la nef, en face de la 3° travée, s'élevait une tombe couverte d'une table de cuivre avec figure gravée au burin d’un Prêtre, chupé, tenant un calice dans la main gauche, la main droite le bénissant.

Autour de la tête du prêtre :

HIC EXPECTO RESURRECTIONEM MORTUORUM. Aux pieds :

REGNET JOHANNES SITUS HIC VALLINUS IN ASTRIS, SPES INOPUM, ET TEMPLI, SANGUINIS OMNE DECUS. NON PEREAT, CHRISTUS STIGIOSUM COMPRIMAT HOSTEM QUESITUM REDIMANT HUIC PIA FATA SCELUS.

Tombe de Jacques de la Tour Landry (1535)

Un peu plus haut, vers le milieu de la nef, sur une petite lame de cuivre avec armoiries timbrées d’un chapeau à un seul rang de houppes :

Page 1