XXVI. De duobus altaribus2 in Tauriaco
In nomine sancte et individue Triuitatis Ego Isembardus qui sancte matris ecclesie Aurelianensis non merito meo sed gracia Dei preveniente pontificatum obtineo, considerans quia benefacienti in novissimo die bene erit, et merces ejus in eternum permanebit, cum fidelibus sancte Dei ecclesie curani gerentibus concordem caritatis unitatem habere commodum duxi. Justam namque et superne equitatis moderamini conveniens est, ut qua dilectionis caritate sancta et universalis ecclesia Chrislo domino compacta dinoscitur. Hac ipsa etiam cultores ecclesie tanquam parentis spiritalis filii per condescensionis fra terne graciam invicem connectuntur. Sic etenim insinuamur, Petro docente qui est petra ecclesie ante omnia, muluam in vobismet ipsis continuam caritatem habeatis, quia caritas operit multitudinem peccatorum. Que equidem alterutre caritatis unitatis omnibus iicet suadeatur tenenda ; Ab illis tamen qui eminentioris gradus sublimatione provehuntur in ecclesia potisssimum est observanda, qua-
* Vers le milieu du Xle siècle, il s'établit une distinction marquée entre les terres d'églises et d'autels. Cette distinction, inventée par les laïques qui s'étaient emparés des bénéfices ecclésiastiques des paroisses de campagne, avait pour but de dissimuler leur rapacité. Ils prétendaient ne toucher qu'au temporel de l'église, tandis que le spirituel et l'administration des sacrements restaient toujours aux supérieurs cléricaux, qui possédaient les autels. De cette manière, ils s'appropriaient les dîmes des églises et jusqu'aux offrandes des fidèles. (Voy. Abbon, abbé de Fleury, Apoloaia.)
tin us iïaterna minorum imbecillitas majorum exemplo nicliorata pro juribus s:iis in ornanda domo Dei quod quisque potuerit offerre contendat. Ad omne itaque bon u m exequendum adjuvat desiderium nostrum Domini noslri Haynrici régis 1 serenissime pielatis magnitudo, quinontam ecclesiasquam ecclesîarum cultores simplicis fidei integritate et sincère dilectionis puritate uniri desiderans, nuper nostram adiit humilitatein obnixè depreeans ut duo altaria ecelesiarum sancti Dyonisii, Tauriaci videlicet et Tybernionis ad nostri episcopatus diocesini perlinentia preslantissimo martyri Dyonisio beatissimisque sociis suis Rustico et Eleutherio perpetualiter habenda concederemus que retroactis antecessorum nostroruin temporibus sub vicaria personarum constitutione sanctis martyribus attributa fuerant. Nos ergo quibus vigilantiori studio in lege Dei meditanda dies noctesque dueende sunt pervigiles, negleclis ad integrum înundialibus negotiis, ut regera angelornm mimdo corde conteinplari mereamur, non aspernandam domini nostri régis Haynrici suscepimus postulationem, simulque vicarie dilectionis funtuletari optantes, venerandi Abbatis Ilugonis et congregationi sancti Dyonisii paruimus voluntati, illaque altaria libéra prêter annalem consuetudinarie sinodi et cicarde reditum, cum spontaneo arcliidiaconorum nostroruin et canonicorùm sancteermis assensu, et prêter in fracture sacrilegiique emendatioiiem in perpetuum possidenda sanetis concessimus marlyribus, quo ex ipsorum pro nostra salute intcrcessionem, continuam quoque dévote congrégations eorum amicitiam, cum gracia etiam regia
1 Henri 1er, roi de France, fils de Robert et petit-fils de Hugues- Capet. Il succéda à son père Robert II dit le Pieux, en 4031, et mourut en 4060.
à christo domino condignam obtineamus recompensationem. Ea ratione ut unaquaque ebdotnada ab hodie et deinceps in nionasterio sancti Dyonisii pro anime nostre et antecessorum successor unique nostrorum remedio una missa celebretur. Igitur quod regia deprecatione nostraque auctoritate sancti martyris concessum est, firmum et incommutabile permanere cupientes, omnibus fidelibus tam presentibus quam futuris quod fecimus notum esse volumus. Quapropter et hoc scriptum fieri jubentes proprie manus attestatione signavimus, et clericorum nostrorum manîbus corroborandum tradidimus. Goncordem autem omnium nostrorum hujusscripti constitutionem si quis, quod absit, prava captus cupiditate quolibet modo deinceps dissolvere temptaverit, Patris et Filii et Spiritus sancti omniumque sanctorum nostra quoque qua prevalemus auctoritate excommunicatio eterne confusionis dampnationem incurrat, donec satisfactionis emendatione veniam consequatur,
Signum ' serenissimi régis. Signum
lsembardi episcopi. S. Renthonis subdiaconier archidiaconi, S, Huberti archidiaconi, S. Tescelini abbatis. S. Evrardi lévite. Rodulfi archipresbiteri. S. Roberti decani et archidiaconi. S. Gauscelnus archid. S. Berncelnusarchid. L. Hadericus archid. S. Gimo precentor. S. Galterius sacerdos. S. Daynibertus clericus. S. Ro-
hardus prepositus, S. Bentho prepositus S 2 M
scolarum. S. Hugo archyclavus et abbatis. S. Odo comcellarius et decanus Sli Lifardi. — Actum Aurelianis mense septembri VIII Idus, auno ab incarnatione Do-
1 Voy. Planche V, n° 1 .
2 Voy. Planche V, n« 2.
mini M0 L 1111% indictione VII, epacta IX, concurrenrentia V. regni Haynrici régis XXV. Falio levita vice cancellarii scripsi.
(Gartulaire de Saint-Denys, LL, 1158, tome II, folo271.)
VIL Charte de Louis VI dit le Gros.
(An 1118.)
sommaire. — Louis VI dit le Gros, désireux d'honorer, comme ses prédécesseurs l'avaient fait, les reliques de saint Denys, le patron particulier des rois de France, et les bienheureux martyrs Rustique et Eleuthère, accorde à l'abbé Adam la permission de faire tenir tous les vendredis au profit de son monastère un marché à Thoré, villa du diocèse d'Orléans. Puis, jugeant la position de cette villa assez forte pour servir de rempart contre les invasions de l'ennemi, il le charge de la tenir en bon état de défense.