III. De Mercato Tauriaci
Ludovicus dei gratia rex Francorum omnibus arctaiepiscopis, episcopis, ducibus, comitibus, cunctisque regni sui obtinatibus, nec non et proceribus,, quicquid de utilitate et honestate sancte Dei ecclesie in presentiarum divina ordinamus iuspiratione hoc ad nostram spectare certissimè confidimus salutem, et quicquid ei bene devoti conferimus in futuro centuplicato fenore nos recepturos speramus, sicut ergo nostrum est ex regia majestate malorum hominum infestantem reprimere et conterere insolentiam, ita nostrum est servorum Dei commendare et sustentare humilitatem. Ad hoc enim nobis dictum est : non sine causa gladium portatis. Nos igitur circa cultum ecclesiarum Dei bene
devoti, quum antecessores îiostrosFrancorum reges rêvera accepimus ecclesie beatorum martyrum Dyonisii, Rustici et Eleutherii multum contulisse et mullo plus ab eis tam ad salutem anime quam ad regni administrationem récépissé, zelantes eorum bonam et eleganlem devolionem, ipsius peculiaris patroni nostri ecclesie benefacere innitimur. Concedimus ergo ad presens per hoc majestatis nostre preceptum eidem ecclesie iû villaque dicilur Tauriacus in episcopatu Aurelianensi mercatum et plenariè omiiesejus consuetudines in feria VIa ibidem alterius omni tcmpore colligendum. Nos autem sub tuitione nostra et conducta omnes tam euntes quam redeuntes excipimus. Removemus etiam omnes exactiones et consuetudines a tota terra saucti Dyonisii de Belsa, quales Dominus de Puteolo exigebat, quas ego etiam Hugonem ejusdem castri dominum jam alia vice abjurare multis sacramentis et multis obsedibus feceram. lllas ergo omnino ipsis exactoribus prohibemns et eidem ecclesie pro salute anime nostre remittimus. De municipio antem quod in eadem villa ad utilitatem nostram et regni noslri defensionem constituimus, quum in confinio hostium ' eis importunum nobis autem aptum et oportunum erit, precipimus et confirmamus ut deinceps firmum maneat et sicut abbas ejusdem ecclesie illud firmum feccrit ita stare et in mello infirmari permittimus. Si quis autem hoc nostre régie auctoritalis preceptum violarc presumpserit, iram Dei incurret, nostramque majestatem oflendisse se Dei ultione et nostri ssntiet. Quod ut rat um et inviolatum
1 Les ennemis dont il est question ici sont les Anglais, avec qui cette année-là Louis-lc-Gros était en guerre. R voulait enlever la Normandie à Henri 1er pour la donner à Guillaume Cliton, neveu de ce prince.
permaneat sigillo nostro illud corroborari jussimus atque subter signe- manus nostre notavimus. Actuui R f anno ab incarnatione Doniini M0 C° xviij indictionc XIa régnante glorioso rege Hludovico anno XI0.
(Cartulaire de Saint-Denys, LL. 1158, t. II, fol. 19.)