XI. Charte d'Ives II, 39e abbé de Saint-Denys
sommaire. — L'abbé Yves règle dans cette charte tous les droits de l'intendant de Thoré.
XVI i. De Majore de Tauriaco.
Ego Yvo Dei gracia beati Dyonisii compositionem que in ter nos et Guidonem majorem nostrum de Tauriaco acta est noticiepresentium et futurorum mandare curavimos. Dum enim Guido plura quam débet in terra nostra sibi vendicare vellet gravis inter nos et ipsum discordia et de injustis exactionibus suis seu invasionibus quas super homines nostros et terram faciebat accidit, qua orta animi sui levitate et temeritale ductus prioribus malisinferens graviora tamdiu nobis adversari et rebellare cepit donec propria compulsus adversitate et suorum admonitus consilio in se primo reversus et ad nostram quam graviter offenderat graciam demum redire capiens nostre prudentie et pietati se et sua sine conditione aliqua reddidit, quem suorum precibus amicorum immo nostra inagis pietale provocati in nostram suscipere gratiam decrevimus jus suum et rectitu dinem quam in majoria suam habet vel habere débet secundum tenorem quem in carta bone memorie Abbatis Ade predecessoris nostriinvenimus ei relinquentes, injustas verô occupationes omnino précédentes. Hec sunt aulemque jure habere débet, VI modia frumenti in granchia nostra singulis annis, Capitagia hominum nostrorum pro XL solidis, ita tamen ut de hiis qui oblationes intégras solvunt vel diinidiam nichil taie accipiat, oblationes de Hermundi villa, foragium hominum cursim vel in Iransitu in villa vina vendentium ha-
bebit, eorum veroquîin villa semper mancnt vel etiam ad vendendum domos sibi conduxerint foragium non accipier. De métis in terra ponendis secundum consuctudinem lerre sextarium vini habebit. De clamoribus audiendis et justiciis faciendis nostra vel prepositi nostri sen ofïïcialis nostri semper erit libéra poîestas. Si vero prepositus extra Belsam fnerit et justitiam intérim necesse fnerit fieri major in curte noslra que ibidem servientium nostrorum consilio sibi arfjuncto justitiam faciet. Quicquid autem inde quocumque modo pervenerit prepositi cum omni integritate erit, nichilque inde omnino major habebit, servientem vel ministrum unum nostro vel prepositi consilio et voluntate eliget qui sibi coadjutor existât, qui lamen nobis fidelitatem jurabit. Qui si nobis infidelis fnerit vel contra nos ire quocumque modo temptaverit deponetur, et alium loco ejus de consilio nostro substituer. Ne autem h uj us compositionis ténor per aliqua temporum curricula à memoria hominum elabi vel excidere valeat scripto eam mandari et sigilli nostri auctoritate muniri fecimus. Hanc compositionem predictus Guido firmiter et inrefragabiliter tenendam seque de cetero nichil penitus prêter id quod determinatum est repetiturum vel reclamaturum propria manu juravit. Juraverunt et parentes et amici sui videlicet, Odo major de Belna et Godefridus filius ejus, Olricus major de Rubiaco et Petrus filius ejus, et alii quorum subtitulata sunt nomina, quod si prefatus Guido aliquo tempore à compositione ista resilire vel juramentum violare presumpserit, ipsi se in captionem nostram donec id emendatum esset velipsum nobis reddidissent infra XV dies quo à nobis submonitifuerint mittent. Actum in commuui capitulo, anuo verbi incarnati M0 G° LXIX amministrationis nostre primo. Testes Symon de sancto Dyonisio, Guillelmus
de Cormelio, Willclmus filius ejus, Adam Cochins, Rainaldus de Spinogilo, Radielphus Peitevin, Willelmus decamis, Gaufredus Bolardus, Baldewinus de Coleinvilla, Radulphus de Pelrafita, Azelinus, Symon de Argentolio, Thomas major Argentolii, Thomas filius ejus, Guido decanus, Josco, Gallerius Carius, Hubertus de Hullis. lsti etiain juraverunt manibus suis hoc tenendum siculi in presenti sciïpto continetur, Haucherius videlicet de Loosvilla avunclus, Guido Sanson nepos cjusdem Gessre Costardus, Hugo do Rebrache, Muczel deZuraloil.
(Garlulaire de Saint-Denys, LL, 1158, tome II, fol. 24.)
Charte de Guillaume II, quarantième abbé de Saint-Denys.
■ ( Vers l'an 1175.)
sommaire. — Guillaume, par la grâce de Dieu abbé de Saint-Denys. achète à Guy, intendant de Thoré, le droit d'oublié d'Armonville, une redevance en avoine, en poules, en argent, en pain et en vin; une maison à Thoré, six hôtes et un bois. Guy a reconnu devant témoins le transfert de la propriété de ces différents objets.
XI III. De emptione quam fecit Guillelmiis abbas a Guidone majore 1 Tauriaci.
Guillelmiis Dei gracia beati Dyonisii abbas. Nolum fecimus universis quod nos emimus a Guidone majore
1 Major, maire, régisseur, intendant d'un bien rural, qui, de condition servile d'abord, finit par devenir propriétaire et seigneur des terres qu'il cultivait primitivement pour d'autres.
Tauriaci oblias1 de Armonvilla scilicet, iiijor M. avene et xv gallinas et xxiij sol. et dirnidium2 et xxx panes et domum unam in Toriaco et astrep. VI hospites3 et nemus. Hoc jura vit super sauctum altare et clavum et coronam domini garentire et posuit in contrapleia quicquid habebat sub potestate nostra et feuduin suum. Inde sunt testes totum capitulum sancti Dyonisii et servientes noslri. Guillelmus decauus, Adam, Gaufredus Bulart, Albericus miles, Radulphus pictavinus, Bertinus, Odo de Malbuissun, Guillelmus de Maulion, Rainaldus de Sorvilers. Post bec quum Willelmus conquirebatur de eo propter domum in preseneia uostra coram majore de Gulleval et Willelmo Cave, predictus Guido affidavit ei certam facere recompensationem si aliquid ibi juris eidem recognosceretur fratri suo prcdicto.
(Cartulaire de Saint-Denys, LL, 1158, tome 2, fol. 23.)
1 Oblia, droit féodal en vertu duquel, dans certaines localités, les vassaux offraient à leurs seigneurs, soit des pains ronds et plats, nommés oblians, oubliaux, oblies, oublies, soit, comme l'usage s'en établit par la suite, une mesure de blé ou quelque autre chose, ou même une somme d'argent.
2 Dirnidium, demi-mesure de froment.
3 Hospites, hôtes, espèces de fermiers qui n'avaient que l'usufruit du terrain et de l'habitation pour lesquels ils devaient les rentes et des services, et que le propriétaire pouvait, à moins de stipulations contraires, congédier à sa volonté.