L'APOSTO: AT DE STE. MADELEINE
À des carmes (19), de l'ordre de Cluny (20), des religieux de Saint-Jean de Jérusalem (21), des dominicains (22), des fran-
passione Domini quarto decimo, cum Stephanus lapidatus esset, apostolis per universum mundum dispersis, beatus Petrus commisit beatam Mariam Magdalenam sancto Maximino, qui erat unus de septuaginta duobus di- Scipulis, qui im hac dispersione cum Lazaro, Martha, Marcilla, Celidonio et cum aliis pluribus Christianis , navi sine remige impositi, divino nutu Matsiliam adveniunt.
(20) Breviarium secundum. ritum. monasterii Cluniacensis, totiusque ordinis ejusdem, 1546, n. 24.
(21) Breviarium secundum usum ordinis sancti B Joannis Hierosolymitani. Lugduni, 1551, fo1.585, in festo sanctæ Martha.
Post Ascensionem Domini cum facta esset dispersio discipulorum Caunisrr, ipsa cum fratre suo Lazaro et sorore sua Maria, nec non et beato Maximino, qui eos baptizaverat, et cui a Spiritu sancto fuerant commendati , inultisque aliis Christianis, ablatis remis, velis et gubernaeulis, ab infidelibus ratibus includuntur, qui, Domino duce, Massiliam pervenerunt. Tandem territorium Aquense adeunt, et ibidem populum multum ad fidem convertunt.
(22) Breviarium sancti Dominici, 4519; in festo sancte Marie Magdalene, fol. xs.
(23) Breviarium. ord. sanct. Francisci.
(24) Breviarium. heremit. sancti Pauli.
(25) Breviarium Fontisebraudi ; in [esto sancte Marthe, xxix julii.
(26) Breviarium Vallis-Umbrosæ ; in. feste sanct? Marie Magdalena, fol. 506 verso.
(21) Breviarium Moguntinum. Venetiis, A495.
Fol. cor, in festo sancte Marice Magdalene.
(28) Missale diecesis Goloniensis, 1595. Fol. LXXVII verso, in festo sancte Martha.
(29) Liber missalis secundum. ritum ecclesiæ
Constantiensis, AN. wcccceiv; im festo sancie Marthe, cuxxm.
(30) Breviarium Spirense, A501 ; in festo sancta. Varie Magdalenæ. Leetv. Post Domini vero in cœlum Ascensionem, divisis in omnem terram apostolis, Magdalena eum. Lazaro fratre, cum Martha sorore, cum Maximino , Ulo ex discipulis septuaginta duobus, cum Marcella et. beato Cedonio (qui cæcus a nativitate visum a Cirnisro receperat) et plerisque aliis, navigio gravissimis maris tempestatibus acti, ad Massiliam insignem Narbonensium civitatem venerunt. Fol. 504 verso 505. La tradition de Provence est encore rapportée en d'autres termes dans les Leçons de sainte Marthe.
(81) Breviarium secundum ritum. monialium sancii Laurentii Venetiarum, 4571. Fol. 501 ot
(52) Breviarium Ambrosianum, pars :wstiv.
1182, p. 464; in festo sancte Marthe. Martha genere nobilis, sed longe nobilior hospitio Curisri Domini, post ejus in coelos Ascensuim, cum Lazaro fratre, sorore Maria, multisque aliis Christianis, capta a Judæis, navi sine remigio et velo imponitur. Itaque certissimo naufragio cum. cæteris exposita, tandem, Dro juvante, Massiliam appulit : ubi in remotissima solitudine, cum aliquot piis religiosisque feminis , quotidiano jejunio, assiduis orationibus et vigiliis tota addicta, in hac vitæ sanctitate cœ-
ciscains (23), des ermites Paul (24), de l'ordre de Fontevrault (25), de Vallombreuse (26) et autres ; dans la liturgie de diverses églises étrangéres, comme Mayence (27), Cologne (28), Constance (29), Spire (30), Saint-Laurent de Venise (31) ; dans la liturgie ambrosienne (32), dans le bréviaire romain (33), en usage encore aujourd'hui dans prescue toute la chrétienté. Cet accord général faisait dire à l'un des historiens de Provence, au sujet des écrits de Launoy contre uneopinion si universellement autorisée: « Dix-sept siècles avaient établi cette croyance; nous vivions en paix dans ce sentiment , respiré avec l'air natal et sucé avec le lait,lorsqueJean de Launoy prétendit iroubler cette croyance, la foi de nos péres etla tranquillité de nos églit Disserta- € Ses (1). »
E inse Launoy réussit en effet dans le desdix, par Pit- sein qu'il se proposait; du moins on EE s peut dire que ses écrits ont obtenu, depuis deux siècles, tout le succès qu'il pouvait en attendre, puisque la plupart des hommes de lettres, surtout en
| France, suivent aujourd'nui son opinion. I! est de notre sujet d'exposer ici | l'histoire de cette révolution littéraire,
et de montrer comment le systéme de Launoy a pris faveur, malgré tout ce | qu'on a éerit pour le réfuter. Nousexaminerons ensuite les fondements du nouveausystème, et cet examen pourra mettre le lecteur à même de prononcer
lestibus virtutibus elucescens migravit ad Dominum.
(33) Breviar. Roman, In festo suncte Martho, xxix julii,
Mariha nobilibus et copiosis parentibus nata, sed Cuiusmi Domini hospitio clarior, post ejus Ascensum in cœlum , cum fratre, sorore et Marcella pedisequa, ac Maximino, uno ex septuaginta duobus discipulis Carisrr Domini qui totam illam domum baptizaverat, muitisque aliis Christianis comprehensa a Judæis in navem sine velo ac remigio imponitur, vastissimoque mari ad certissimum naufragium committitur ; sed navis, Dro gubernante, salvis omnibus, Massiliam appulsa est. Eo miraculo, et horum prædicatione primum Massilienses, mox Aquenses, ac finitimw gentes in Curisrum crediderunt. Lazarusque Massiliensium et Maximinus Aquensium episcopus creaiur. Magdalena vero assueía orationi, et pedibus Domini, ut optima parte contempland:e coelestis beatitudinis quam elegerat frueretur, in vastam altissimi montis speluncam se contulit, ubi wiginta annos vixit ab omni homi-
BEVOL. EN FRANCE PAR LAUNOY TOUCH. L'APOST. DE STE, MADELEINE. de Saint- A si l'arrivée de sainte Madeleine et de
ses compagnons en Provence doit étre placée, comme on l'a fait, au rang des histoires apocryphes, ou si de graves motifs ne demanderaient pas un nouvel examen des piéces et la révision entiére de ce jugement.