CAPUT CVI
De gloriosis ejusdem exsequiis.
Hujus exsequias cum omni devotione procuraverunt ip ius comites el alumni. viri, religiosi scilicet atque. [anosi domestici ejus. Eudochius et Synth:æ, et Germanus. et Epaphras, et Sostenes, Pauli discipuli et Trophimi comites, Parmenas, qui fuit unus-ex septem diaconibus Ecclesig primitive, sed et Martilla (Marcella) beate Marthe pedisequa, quam de [onte sancto susceperat, mulier scilicet illa que extollens vocem de turba dixerat ad Dominum Jesus : Beatus venter qui te portavit, et ubera quæ sux'sti. Isti cum multis aliis, qui cognito transitu sancte femine supervenerant, cum ibi triduo cum cereis et luminaribus perstitissent, die dominica dum ejus corpori funeris. obsequium prebere vellent, et alii p:almis, alii lamentis intenderent, ecce hora tertia apud Petragoricas sacrarum missavum solemnia celebranti, jam lecta epistola in cathedra ante allare dormitanti, in ecclesia sua beato Frontoni episcopo apparuit Dominus, dicens : Dilecte mi Fronto, si vis implere que hospite nostre Marthe pollicitus es, veni festinanler ad ejus exsequias complendas, et sequere me. Quo dicto, momentaneo raptu Tarasconum ambo transvecti, dive hospite ingressi basilicam, cum aliis circa sanctum. corpus psallentibus psallere coperunt, et totum obsequium tenentes in manibus codices a principio usque ad. finem, aliis respondentibus el succinentibus, peregerun!, ct ambo scilicet. mulieris glebam bajulantes in sepulcro deposuerunt. Dum hac aguntur, ecce diaconus Petragoricensis ecelesie finitis. cantibus clericorum ad pronuntiandum Evangelium. paralus, sanctum antistitem in cathedra prospicit dormitantem pulsat, benedictionem ab €o legendi petens ; sed sanctus adhuc somno depressus, nullum responsum dat. Mirantibus curclis.cur sanctus episcopus tanlas moras .[aceret, iterata vice pulsans, tandem quasi dulci somno
quem
14:5 evigilans ait : O fratres ! quid egistis? quid me sic excilaslis? Res mira nobis accidit, quam vestre dileclioni confiteor : Dominus nosler Jesus Curisrus perduxit me de prasenti loco ad exsequias hospitg sue Martha, quam et sepulture tradidimus, sicut illi viventi quondam promisimus; el ut me sancte. mulieris exsequiis interfuisse cognoscatis, mittite qui afferant annulum aureum et chirothecus et criseas, quas dum ad deponendum in sepulcrum sanctum corpuscuhum me coaptarem, illius ecclesiæ sacriste commendavi. Sed dum exirem de ecclesia, nec annulum, mec chirothecas, oblivione prœventus, ab eo cui commiseram repetii, nec recepi, vobis excitantibus evigilans, Missi sine dilatione nuntii, sicut sancius pre dicerat, rem accidisse seriatim cognoverunt, eL annulum et unam de chirothecis attulerunt. Nam alteram secretarius ob testimonium tant vei tenuit. Referebat bextus Fronto [ratribus, cum de beate mulieris sepultura mentionem faceret : Postquam, inquit, eam sepulero. condidimus, ab ecclesia jam exeuntes mos insecutus est quidum. ejusdem loci litteratus, et interrogavis Dominum, quis esset, vel unde vel quo nomine censeretur ? Cui ille nihil respondens os'endit codicem quem manu lenebat apertum, in quo nihil aliud. scriptum. erat, wisi versiculus iste : In memoria æterna erit justa hospita mea; ab »uditu malo non timebit ia die novissimo. Cum vero codicem revolvissel, cunctis foliis idem reperit inscriptum. Hæ sunt nugæ, quibus Christiana dehonestatur religio, hæ fabulæ quibus Provinciales illuduntur. Hxc commenta. plusquam anili», «que auctoritate publica vetari deberent poiius quam defendi.
CAPUT CVIL
De loro sepulcri et comitibus beate Marthe; de curatiore Clodovei regis.
Quanti vero beata Martha sit meriti, miracula comprobant quc super infirmos tunc. et deinceps ad ejus venerabile sunt exhibita sepulcrum. Nam, ut de multis pauca. referamus , Clodoveum , qui p'imus Francorum el Teutonicorum per beati Remig i pyedicationem Cist credidit, et baptismi sacramentum suscepit, cum gravi renum vexaretur incommodo, comperto, fama vulgante, quod quibuscunque morbis compressi sanarentur ad famule Cunisri mausoleum, festinus eo perrexit, et salutem se ibi recepisse gavisus, locum illum regia munificentia ditavit, et terras et villas et castra per ambitum trium milliariorum ez utraque parte Rhodani, per testamenti conscriptionem annulo suo roboratam, eidem loco delegavit, et ecclesiam locumque ab omni. subjectione laicalis et secularis polestaiis liberum esse constituit. Et post alia: Martilla ( Marcella) et Synthex et Ephkaras castissimi et apostolici viri Scla*oniam
IN PROVINCIAM APPULSU DISSERTATIO
A perrexerunt, et predicantes Evangelium Cunistt perseverarunt in. bonis. operibus. Martilla vero post excessum. B. Martha: decem. annis superviœil, cujus vitam non parvo. volumine Hebraice conscripsit, quam ego Synthex mulia prætermittens. Latine transcripsi. Euchodius autem et Germanus et Parmenas et Sosthenes beate Martha comites et alumni, quoad viserunt, ad sacratissimam ejus sepulturam pervigilantes ibidem beato fine quievcrunt.
1. Quod dicitur de curatione morbi quo vexabatur Clodoveus, nullum habet sui testimonium apud auctores regis hujus æquales vel ætate suppares. Hoc non regreditur ultra tempus Vincentii Bellovacensis, qui ficta Marthe
D et Magdalenæ acta suis intulit commentariis. Quis crederet Gregorium Turonensem id genus miraculi prætermisisse, si contigisset ? Quis crederet anonymum auctorem, qui primo vitam beati Remigii seripsit, vel Hinemarum, qui viiam illam reconcinnavit, hoc miraculum non indidisse vitæ huie, ubi tam multa de Clodoveo indiderunt ? Guaguinus quidem hujusce curationis meminit, sed onnis abhine tantum centum et sexaginta vixit. Et in eo locum habet Baronii regula, quam dictat communis hominum intelligentia : Quod a recentiore auctore de rebus adeo antiquis sine alicujus auctoritate profertur , contemuitur.. Præterea quidquid. id est, Guaguinus a fabulosa Marcelle. historia
C accepit.
9. Cludovei tempore gloriosum fuisse in Provincia Marthæ sepulcrum, et tot. opibus et villis ab eo rege locupletatum , res est quam obruit silentium annorum sexcentorum et eo anipius. Ecclesiarum martyrologia permulta Martham Hierosolymis obiisse prædicant. Quæ Marcella de sepulcri hujus gloria recenset, quæ de regis munificentia et libera'itate scribit, de suo recenset et seribit. Posteris consignavit, quod a majoribus non accepit contra quam in Ecclesia fieri solet : ubi nemo debet sua posleris tradere, sed a majoribus accepta servare.
5. Qui preter Mareellam Marthæ pedisequam Clodovei testamentum vidit, hactenus inventus est nemo. Sed hoc parum est : Marcella bæe Clodovei testamentum. vidit annis ante plus minus quingentis quam scriberetur.
]d autem. admirationis habere plurimum quis negaret ? Suppostor actorum Marthæ et Magdalenæ siultius non potuit. se prodere vel incptius.
4. llic discimus quod veterum. nemo novit, Mr cellam videlicet, seu Martillam Marthæ an cillam in Dalmatia seu Sclavonia apostolico munere defunctam esse, et hujus gentis populos Evangelii lumine: perfudisse. Qui figmentum hoe narrat, totum quantum est explodit,
