‹ Mystere de la passion en France du 14e au 16e siecle; étude sur les sources et le classement des mysteres de la passion. Accompagnée de textes inédits: La passion d'Autun, La passion bourguignonne de Semur, La passion d'Auvergne, La passion secundum legem debet moriChapitre 150 sur 188 · Imprime ; cognoscant · texte numérisé non relu

Imprime ; cognoscant

470 pAssio sEcuxnuM i.egem

tam justitiam, ut sententia detur licita. Simili modo possumus videre quod secundum legem Ihesus débet mori, Assignemus ergo judieem in sua causa, et advocatum in parte sua, et ex alia parte, scilicet humani generis, assignemus sibi iudicem et advocatum, et insuper assignemus consiliarios et advocatos et pei'itos. Nunc autem ordinemus sic judices in causa ista. Sunt quattuor patriarchae in lege naturae, scilicet Adam, Noe, Abraham et lacob. Gonsiliarii autem sunt quatuor filii Israël et fîlii lacob, et loquitur loseph pro omnibus fratribus suis. Item advocatus ex parte Christi est pura Innocentia ; ex parte generis humani est Caritas ', 2 T°. His sic ordinatis, interrogentur iudices et prior Adam : « Adam, quid dicis de lesus? » — Respondet : a In ligno débet mori. » Secundo, Noe : « Quid dicis de lesus? » — Respondet : « Nudus débet mori. » — Tertio, Abraham : « Quid dicis de Christo ?» — Respondet : « Quod in cruce débet mori. » — Quarto, Jacob : « Quid dicis de Christo? » — Respondet : « Quod in monte Galvariae débet mori. »

Primo igitur respondet Adam quod in ligno débet mori et probat sic : « Ego peccavi, et in ligno offendi Deum Patrem in ligno vitae per unicum peccatum. Ergo débet fieri satisfactio in ligno ut melius respondeat culpae. Unde Gregorius in Praefatione * « Qui in ligno vincebat, per lignum quoque vincetur per Ghristum Dominum nostrum ».

Noe autem respondit : « Pro toto mundo débet mori, et ideo est hujus figura quod ego fui figura Ghristi, tempore quo plantavi vineam primam, et bibi de eodem vino, et propter ardorem vini fui nudatus, et spoliatus^ et derisus a filio meo majori. Gum ergo Ghristus, cujus ego sum figura, sit ille qui nimio ardore cordis et caritatis quam habet ad genus humanum sit complementum hujus figurae, certe débet mori nudus et in cruce positus.

Tertio respondit Abraham : « Ghristus débet portare crucem in coUo ad montem et sic probat per illud Genesis [XII, 2] capitulo :

I. Le Jugement de Jésus rouergat, p. 28, v. 690, place en tête un long discours de Charité, v. 6go à j53 qui manque dans le Sermon, tout le reste est semblable dans les deux textes.

'j. Ip : PreJacUone.

3. Ip : Vincerctur. — Cf. le Jugement de Jésus rouergat, p. ^, v. 859, )oii l'origine de la citation n'est pas donnée.

« Temptavit Deiis Abraham et dicit illi : « Toile filium tuum quem diligis, Isaac. » Goncludit Abraham dicens : « Sic nolui filio meo parcere, propter nimium amoremquemhabeo cum génère humano, immo potius tradere eum ad mortem, et portare crucem suam poenitentialem pro humano génère, et hoc est quod beatus Paulus dicit quod « proprio filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum » ' .

Quarto respondit Jacob quod in monte Galvariae débet mori. cujus ratio est : « Quum fugiebam persecutionem illius reginae lesabelis, uxoris Agab, régis Samariae,veni ad montemSyon circa montem Galvariae et ibi posui unum lapidem capiti meo * et vidi scalam, cujus sommitas (sic) caelos tangebat et ibi ego prophétisa vi de templo, et ibi edificavi altare Domino Deo. Haec enim scala quam vidi nihil est nisi crux Ghristi ubi débet mori propter genus humanum, quod, sicut per quamdam scalam ascendimus alte, ita peccatores omnes ascendunt ad gaudia Paradisi, quando ascen- 2 V dunt scalam penitentiae ». et ista est ratio de lacob. Ex istis quattuor rationibus concludunt isti quattuor judices dicentes quod Ghristus débet mori.

Nunc restât videre quid dicat advocatus ', Ghristus debeat mori vel non. Et dicit quod non, nec débet tantam injuriam pati, assignans rationem. Ille qui natus est innocens et sine peccato non débet mori, nec ad mortem adiudicari. Ghristus est hujus modi. Ergo, etc. [non débet mori]. Patet per Petrum, I. Pétri (epistola), secundo capitulo : « Qui peccatiim non fecit, nec inventas est dolus in ore e/us. »

Nunc autem respondet secundus advocatus, scilicet Garitas, ex parte generis humani ad istam rationem, sic dicens : « Gerte Ghristus débet mori, probatur sic, et hoc secundum legem charitatis. « Quilibet débet facere proximo suo quod vellet sibi fieri. Sequitur si Ghristus esset peccator, quod est impossibile, vellet subveniri et juvari et redimi, ergo alteri, scilicet humano generi, débet subve-

Page 1