EX MATRE ET A VIA RUBENIANA NEPOS

Aux côtés de cette épilaphe , on trouve deux autres pierres sépulcrales de marbre , dont Tune est élevée à la mémoire des desccndunts de François Rtibens, fils du défunt; Taulre est celle que le chanoine Van Parys a dédiée à ses parents et à sa famille.

Les anciens registres de Téglise nous rapportent un engagement contracté le 28 Février 1762 avec le sculpteur Henri Danco , au sujet de Tentretien de cette chapelle , moyennant une rétribution annuelle de 2 flor. 16 sols. Ce contrat porte comme suit :

« Den ondergeteekende Meester fieltsnyder binnen dese stadt , vcrbindt sigh door dese van jaerlyckx in de goede-weeke te examineren de sercken ende den geheelen grondt der Cappelle gestight door M^ Petro Paulo Rubbens , mitsgaders de tombe van den Âutaer in dito Cappelle , ende voorders aile het steeiiwerck door hem Meester gemaeckt , aile de letteren op dito sercken staende , onderhoudeu kuyssen en suyveren ende repareren , ende dat voor de somme van twee guldens sestien stuyvers courant gelt s'jaers , waer van het eerste jaer sal verscheynen tegens Paesschen van dezen jaere 1762. Âctum in camcrâ divi Jacobi , hâc 2^ February 1762. (geteek*.) H. Danco. »

En 1837 , notre concitoyen et excellent peintre, Philippe J. Van Brée, 6t un tableau intéressant de cette chapelle. Ce tableau a été lithographie par la suite.

On trouvera h la tête de la présente publication , une planche représentant le Tombeau de Rubens , tel qu'il existe encore aujourd'hui. Nous en devons le dessin à la bienveillance de M. rarchilecte F. Durlet, et Texécution de la gravure^ à la pointe habile de M. J. Linnig , artistes de notre célèbre école d'Anvers.

Wigaveti gedaen by vrotme Helena Fotirmettt ten laste vun het sterfhuys van wylen Pétrit a PmiluR Rvltena. A ntwerpen ,7 dw,, 4643, snh mtar. T. Guyot.

In den eersten soo heeft de voopscreve vrouwe wtgegeven ende bctaeld tolte maeltyt ende vuytvaert van den Heer aflyvigen , naerluyt de particulière rekeninge daerafTgehoudeny tsamen, . . guldens/*. 275. îi.

Aen Thomas Lenes wcerdt in den scill van Vranckryck , voor den wyn d'aij op de maeltyd gedroncken , naer iuyt syne rekening , . »» 26. —

Aen den cnaep van de Homanisten voor het gaen bidden , ende ter tafelen gedient , niitsgaders den wyn gadegeslagen te hebben , '< ô . J 2 .

Aen Jonas Rossoens paslcy hacker . volgende syne rekening , )• 38 .

Aen den bancketbacker soo voor het gecn hy gelcvert hadde binnen den levene van den Heer afTlyvigen , als totte vuytvaert , . » 43.

Item aen Jacques Van If ulst , conchierge op 'tstadhuys dezcr sladt , voor de maeltey t by de heeren van 't Magistraet ende van de Trésor} c der selver stadt , met eenige genoeyde vrienden , den 2 juny 1 640 , aldacr gehadt , naer luydt van dcr rekeninge ende (fuittantie , . . }> 250. -

Aen de weduwe van Hans Snyers , in de Goudblomme. voor de maeltyt ten zelven daege by die van de confrérie van de Rgmanisten aidaer verteert, » 126. —

Aen Hans van den Berge weerdt in den Herdt , voor de maeltyt by 34 persoonen van de Schilders ende Violieren aidaer oock gehadt, naer Iuyt syne quitantie , » 182. -

Betaeld aen den spader Hendrick Nys , van ses rapieren totten rouw geaccomodeert te hebben , » 10. —

Aen Waeyers ende hantschoenen voor den rouw , ...» 9, —

Aen kinderen-coussens ende voor haer rendante, Isamen, » 8. 10.

Voor twee paer rouwschoenen voor haer rendante- . . . » 6. 12.

Item aen een huyck totten rouw , voor dezelve ,....>» 20. -

Aen Adriaen van Leemputte voor het lywaet, rouwcraegen ende onislaegen voor den voirs. rendante sonen ende kinderen , de welcke zy int geraeyn laet comen , of schoon dat elckeen gehouden is zynen rouw te dragen ende te belalen , » 135.

Aen Peeter Vermoelen laccken verkooper, over geleverdc stoffen vnii baeye , laecken ende anderssints totten rouwe van de voors. weduw o . kinderen ende dienstboden, die hier oock int gemeyn worden gebracht , vuylgenomen het baercleet ende den baeye loi bel bohangon van de choor

in de kcpcke ende van den lyckhuysc, die hier naer in't particulier ge-

bracbt worden , guldens /. 572. â.

Aen David de Schot sydelaecken vercooper , voor eene rekeninge van sydc laeckenen ende andere waeren die men hem schu]dig was van binnen den levene des voors. Heere afïlyvigen, bedragende 3l. 99. 13. 7. aïs oock van eene naer rekeninge van stoiïèn totten roiiw , boven ende l)ehalven de dry partyen van swert fluweel ende root camiosyn satyn voor het blasoen ende de cruyccn te maecken toile baere ende aultaeren , ende hier naer ook op de particulière rekening gebragt, . . » 758. — Aen de huysvrouwe van Cornelis van Wyck , sydevercooper , voor syde jlinten , coorden , cnoppen ende andere waeren binncn den levene van den afïlyvigen gelevert, bedragende £. i9. 5. 10. , ende eene naer rekeninge van gelycke syde-stoffen totlen rouw , te saenien , » 114. — Aen Jan Munincx , hoeycreimer alhier, voor tgene dat hy binnen den levene van niynheer , ende naer syn aflyvigheyt totten rouw gemaeckl

ende gelevert hadde , » 156. —

Aen M.'Bertrara Del Baren, cleermaecker , syne rekeninge begonst 24 December 1657 ende eyndende in Julio 1640 , mette rouwkleedcren .

le saemen, . » 272. 5.

Aen Hans Hcrmans , schoenmaecker , een rekening begonst 28 Augusty 1659, eydende in Augusto 1640, metle de rouwschoenen voor

de kinderen , » 42. —

Voor de rouwschoenen voor de meyssens en knechts , . . )• 9. — Aen Anneken , voor dat sy geen rouwcleet en heëfl gehadt, i« 24. — Aen eenen stoelmaecker van de caemerstoelen van den sterffhuyse

met baeye te becleedcn, » 5. -

Aen eenen cladtschilder voor het schildershuys te grau wen, » 2. — Aen Flories gegeven om blaffetueren int schildershuys te maeck-

ken, » 5. -

Aen vleesch voor de patersCappucienen tôt eene recreatie, » 14. — Aen diversche aelmoessen by de voirs. rendante gedaen,. » 42. — Aen de paters van de L . Vrouwenbrocders tôt eene recreatie, » 24 . — Aen de Clarissen alhier , gesonden tôt eene recreatie in recotlen ende witten-broodt , om dat sy voor de siele van Mynheer Rubens saliger

gebeden hadden, » 10.18.

Betaeltaen Daniel van Maldegem, ceuster van S. Jacobs kercke binnen deser stadt , over de kercken rechten , dienste ende begraeffenisse

desselfs Heerc afflyvigens în de selve kercke ende andersints, naer luvt syne rekeninge ende quittantic , guldens /i^ 69. 5.

Aen de paters van de Minnebroeders , Predicheeren , Beggarden , Augustynen, Garmeliten ende van de Minimen binnen deser stadt, aen eick cloosf«r 5 guldens 12 stuyv. voor liet medcgacn ter voirs. begraeffénîsse , ende bet lesen van twee missen in de voirs. S. Jacobs kercke, .• 2i. 12.

Aen broeder Joes Paludanus, ceuster der Prediebeeren , voor 100 zielmissen over den voirs. Heer aiïlyvigen gedaen te hebben, . >• 48. —

Aen broeder Matbeus Swinders , sacrista van de Augnstynen , voor gelycke 100 zielmissen gelesen te hebben , » 48. —

Aen broeder Hendrick Van der Veercn , prociirator van de Beggaer^ den , voor 50 zielmissen , . » 24. —

Aen frater Valenteyn Mathieu , sacrista van den Minimen , ter saecken als vore , ». 24. —

Aen de paters Cappucienen voor 100 zielmissen tç lesen , . >« 48. —

Aen den pastor van de cappelle in de Keyserstrale , voor 15 missen by hem gelesen , » 7.10.

Aen de paters Descalsos voor 100 gelyeke missen, ...» 48. —

Aen frater Petrus-à-St-Theresia , cosler van Onse L. Vrouwen broeders alhier , voor 1 50 zielmissen gelesen te hcbben , . . . , >» 75. —

Aen joulTr. Catharina Dekens , geestclycke moeder van de Minnebroeders alhier, voor 100 missen aldaer gelesen, n 48. —

Aen de Swertsusters van Mcchelen voor 10 zielmissen aldacr doen doene, >» 3. —

Aen de heercn Aelmoesseniers dezer sladt , voor het legaet aen den schaemelen-huys-armen gemaeckt , » 500. -

Aen de heeren kerckmcesters van S. Jacobs kercke, voor het legaet by den heer alHyvigen by synen teslamente tôt behocve van de selve k^cke gemaeckt , . . » 100. —

Aen de selve kerckmcesters alnoch voor 't groot gcluyt , mitsgnders bet behangen van den hoogen choor ende staengelt , . . . » 22. 10.

Aen Gielis-Anthonis van Fornenberge schilder , voor de blasoenen , waepenen ende schilden geschildert te hebben , » 115.16.

Aen heer Guilleam van Mildert , cappellaen in S. Jacobs kercke , voor de zielmissc over den heer afflyvigen ses weken lanck aldaer gelesen te hebben, • 24. —

Aen deii pastoor van Elewyl, voor 45 misseii , . guldens f. 1i. —

Belaeit acn Jacques van Meurs, waschmaecker alhier , voor de herliioutte geribde kiste , wassche keerssen , flambeauwen , stallichten . ofTerpenntngen , rauwmanteis ende andersints bv hem totte voorschreve hograeiïenisse ende sinckinge ende vytvaert gclevert, ...» 400. —

Aen de sonen van den voors. heer alHyvigen lot offer gelt , gegcven oin te offeren ende in de kercke te dtstribueren , » 44. 8.

Aen Anneken Heraa, diode baere in de kercke ses weken lange gaede geslaege hecfl , >» 13. —

Aen Pecter Vermoelon , laecken yercooper , voor het Baercleet soo totte sinckinge als vuytvaert, met bel cruys daer op liggende te doen naeyen , met het behangen van den hoogen choor in de voors. kercke van S. Jacobs, mitsgaders int sterfiliuys met baeye, tsaemen, » 149. 8.

Aen David de Schot , voor 4 o/IQ dlen swert geus fluweel tôt 7 gnld. dellc, ende 22 1/4 ellen root carmesyn tôt i6 schel. G den. vleros délie, soo tôt het blasoen als van de cruycen op de baere en aen de Aultaeren in de voors. kercke van S, Jacobs, comt tsaemen , ...» 156. 14.

Voor de dootschull van den Heer alTlyvigen , bctaelt aen de confrérie \an dcRomanisten. .,.,., , . » 5. —

Aen Hans Diercxsens opperdeken van de Colveniers Guide binnen descr sladt , voor de dootschult van den selven Heer alllyvigcn , als in de zelve Guide geweest hebbende , met het recht van den heer cappellaen ende cnarpen, , » 20. 14.

Aen doctor Lasarus ende dôctor Spinosa voor hunne gedaene visitatie, . . , . . n 6. —

Item aen twee doctoren tôt Meehelen gegeven ^ tôt voldoeninge van de Visitation in des Hecre afïly vigens sieckte gcdaen, aenelcken een schildcryc.

Aen M.' Hendrick den barbier, voor het mecsteren ende curercn van den voet des Heeren afflyvigens , » 60. -—

Aen Hans Daepe , barbier , ter saeke als vore , « 40. —

Aen M.' Peeter van den Broeck, apothecarîs , voor gdeverde medicaraentcn begonst 19 December 1652, beloopende 552 guld. 9stv., ende 100 guld. van 50 vercochte vychboomco aen den voors. Heer afflyvigen, daer op gecort 60 guld. voor een marienbeelt by Mynheer voor hem gemaeckt , hem par reste opgelegt ,...•.>» 362. —

Aen M.^ Jan Baptiste Despontain , oock apothéker, van geleverdé medicamenten , sedert 10 Mey 1659 , >» 91. —

Aen M'. Peeter den apotheker, voor sekcr ^aetcr dat den Heer afflyvifçen gebniyckt heeft tegcns het flescyn , .... guldens /*. 7. 4.

Aen de wasscherssen van het viiyl lynwaet van den sterfliuyse gewasschen le hebben, » 13. —

Aen den blycker , » 5. —

Item voor soo vcle Jan Lindemans oudecleercooper , gecort heeft aen den prys van des voors. Heer afflyvîgens vercochte clcederen , jerst voor den vercooploon , » 54. 13.

Voop denbelleman ende arbeyders , » 2. 4.

Betaelt den 31 May 1641 , voor djaer-getyde van den voors. Heer aifiyvigen» in S. Jacobs Kerck alhier, » 20. 7.

Aen Hans Stockt weerdt in den Toelast , voor soo veel aldaer verteerl is jnt accordei*en metten béer Pastoor ende Kerckmeesters van S. Jacobs Kercke , over bet aennemen ende maccken van de nieuwe Cappelle jn den Ommeganck aldaer, den 2» November 1641 , naer luyt der quitlantie^ '» 21. —

Aen Jan Jansz. Romsdorff gelaesmaecker , voor de 4 nyeuwe gelaesen geniaeckt ende gestelt in de voors. nyeuwe Cappelle, >» 174. —

Aen den smîdt voor dysere geerdekens totte gelacsen , . » 32. —

Item betaelt aen eenen gelaesscbry ver , voor bet scbîlderen van vier wapenen desafllyvigens in de vier gelaesen der voors. Capp.", '• 24. —

Den 3 Novembris 1645, aen de metsers van S. Jacobs Kercke voor den Meye op de nyeuwe Cappelle aldaer gesetb , .... » 16. —

Aen de Kerckmeesters betaelt in diverscbe reysen voor de voors. Cappelle, ingevolgh van de scabinalen contract ende accoorde met ben gcmaeckt» » 5000. —

Aen de meteers van eenen kelder onder de selve Cappelle gemaeckt te bcbben mette steenen ende materialen daer toe gelevert , » 250. —

Aen eenen yseren rooster jn den selven kelder gelegbt, »» 30. —

Aen de wed." van Jacques Dessenfans, steenbouwer, voor eenen steenen-sarck mette waepenen daer op gesneden ofl gebouden , ende in de selve nieuwe Cappelle gelegbt , » 35. —

Aen den graffmaecker van S. Jacobs Kercke , van bet licbaem des Heer afflyvigens tontgracven ende in desen nyeuwen kelder te leggen '» 5. —