EPISTOLA CVIII

CASTORIENSIS MELDENSI.

Pelilis satisfacit ; mercalorum Bataciœ praocim circa mutuas pecunias, ut ab usura absolvantur, exponit, et ab Arnaldo opus elaborari contra novum systema de gratia, ' prœlato renuntiat.

Non mea opéra, quia ne quidem mea cum notitia editus fuit libellus, cui nomen, Traité des billets. Nunquam forsan ego scivissem istiusmodi libellum editum fuisse, nisi ejus auctor me de il lo impresso fecisseteertiorem, postulans meum de il lo judicium. Ut illud ei signrlicare possem, quœsivi libellum : sed cum eo quo lune versabar loco non reperiretur, perrexi ad visitandas quœ miiii crédita? sunt Ecclesias ; et aliis studiis ac laboribus occupatus, eum non amplius quœsivi : prœsertim in hac mea incuria fui contirmatus, ubi ex amico didici libellum illum examinari aberuditissimisGalliœ prœ-

billels, entre des personnes accommodées, par un pur principe de commerce. Hoc opus Monlilxis llannuniae t'xcusuin. à noHiiullis anctoi ibus confulaium est, inler quos Gailtc, doclor Soibonieus, in sno Tractalu de usura, quem edidit anno -î GiiS ; el auctor anonyims ijiii anno 170^, in lincm eniisil retiilaiioneni ex pressai de quo agilur T racla tus. Vide Journal des savants, an. il'H- p. 51l>.

PART. XiV. LETTRES DIVERSES.

sulibus. Cogitabam cnim illos, polius quam me, ah auCtore libelli audiendos esse, t uni ob doctrinam lum ob auctorilatem , qui bas me longo inlcrvallo antccedunt Porro libel- Ins ille hisce in locis apud Calholicos tam paruni cognitus, ul nullus eooporalum meoîuin de illo unquam rnihi fuerit locutus.

Fateor quidem hic inlcr niercatores usu esse recep.lum, ut ex peeuniis ad tempus creditis lucFura capessant. Verum qui inter illos divina mandata religiosius attend un t, ila eas aliis ad tempus crcdunl, uleas illis seroper optent relinquere. Capiunt ergo istud lucrum tânquam eensum, quem ex aliorum emunt bonis : vel etiara lucrum ultra sortem exigunt; quia paciscunlur se et sorte et lurro ex sorte proventuro fore deslituendos, si uavis perwit, quam illi negotiaturam in alias terras destinant, qnibns suas pecunias crediderunt. Hi ergo ultra sortem lucrum exigunt, quia ipsam sortem periculo exponunt. Alii aliis ralionibus, du m pecunias suas aliis crédunt, sibiad usurarum iniquitate cavent.

Quod libcllum attinel, anlistes illustrissime, eum non emi nisi post acceptas a te litteras, quibus me bonorare dignatus es ; unde needum illum légère potui. Si traditioni contraria docet, me approbalorem non habcbit;quod enhn ab ea dissonum refuge re soleo.

Illusliis cultor tuus (25G) , quemadmodum ex ipso intellexi, lotus in eo est, ut novaui de gtalia sysleina (257) evertat, et Augustinianam exlollat illuslretque doctrinam. Dum hœc ad te scribo, preesul eruditissime, gaudeo datam mibi esse opportunilalem profitendi, quod me observanlior tuarum virtutum nemo sit, quodquesim semper devotissima voluntate i'uturus, etc.

2i Augusti 1684