DE SEDE ANIMÆ

XXXVII. Methaphysïcis hucusque subponebatur , habita demonstratio , enucleatave doctrina eorum quæ ad animam præcise spectant neque imposterum postulatis illis uti minus , est animus donec de sensibus agatur vulgo internis, perpendendæ jam Phjsiologorum dissentiones multæ.

XXXVIII. Sunt etenim apud auctores , infinita penè de sede animœ , sic cerebri basim voluit hanc habitare Herophilus, ut aiunt, sinciput Xenocrates , méningés Erasistrates , statuunt eam Empedocles in toto pectere , Herodates in auribus , in oculis alii , in cordis ventriculo dextro Diogenes , sed Helmontius collocat animam in piloro ventriculi, sub nomine Archœi , quærit illam intra supercilia Strabo , etc. quot phantasiæ libidinosæ figmenta ! cur, amabo , ut fert cantilena vulgaris , oris palato non sedebit etiam ?

XXXIX. Celebris quoque HypotTiesis , extat Carthesii de glan~ dula pineali cui , eheu ! rationum momenta desunt , et expérimenta prorsus opponuntur , carebant aliquando glandula sanissimi , lapideæ duritiei sæpius hæc observata. Gallis frequentius ( Graaf) cujus phænomeni jucundiorem non videt rationem , quam quod Gallorum anima , ut pote volatilior , firmiori domicilio in corpore ligetur (quæ fuit igitur in ipsomet Carthesio glandula ) , Vieussens consentit quod anima sit in centro ovali , Lancisius vero et Bergerus in corpore calloso.

XL. Autopsia nil fere evincitur, quoad verum cerebri fibrarum ordinem , nil specialius ergo quærimus , hæremus indeterminati , ingens intractanda massa , quid prosunt præparata multa? quæ novit Areteus quoad fibras , id demonstrat Petit , Med. demonstrant cujuslibet ipsimet oculi , ast sunt ne fibræ hæ pro decussatis habendæ , num vero pro transversis ? dubitat Morgagn. omnes num communicant?... phænomena nihilosecus morborum quædam elucescere videntur, aliquando ex ordine dato , de cœtero nervorum in cerebro cursus extensioque latent adhuc ; doceat hæc utinam tarda nimis dies ! Vid. Sien, apud TVinsl. de Cereb.

XLI. Cerebri vero atque cerebelli Medullæ coadunantur, oblongatam eonstituentes ? ex qua, neryorum paria dicta capitis origi-

nem ducunt ordine Anatomicis fere omnibus sic determinato .

Primum par (ut vulgo habetur) ex corporibus striatis provenit.... opticum ex ventriculorum anteriorum cornu descendente et a Natibus ( JVinslou ) Motorium oculorum prope hoc.... ' Patheticum a tractu tranverso processus Cerebelli testibus con-

jungente quintum àpedunculis Cerebelli ( V ieuss.) — sextum

ex tractu quodam albo Cerebelli (Vieuss&n.).... septimum à medulla oblongata versus quartum ventriculum, et a conjunctione pedunculorum Cerebelli ( V ieuss.).... octavum ex parte aliquatenus postrema Medullæ oblongatæ ( Winsl. ),... nonum demum a confiais corporum piramidalium cum olivaribns (Vieuss.).... aliorum descriptioni supersedemus — (Yid. Au tores de Medull. spinal ).

XLII. Hæcce porro , continuo meditamur, . . . cuilibet hæcce opporiimus sectæ,... erubesceremus enim sine anatome loqui,... Artis Magistrorum ubique sequaces et démons tr atorum , ... opinionis idcirco Villissianœ discutitur pars (altéra de duritie cerebelli licet ab anatomicis propugnata, super ea tamen Bauhinus (Gaspar) contrarium contendit , B artholinus -Thomas dîfferentiam non reperit , alte super ilia etiam silent quod scia-, mus, æstimatores sinceri V ieuss. Ruisch. Mor.gagn. , etc. tactus dein omneque genus experimentorum et rationum huic asserto favere non videntur ).... demonstrentur origines illæ queis stabilita sunt dogmata plurima , dempnstrentur quid impedit? receptissimus repugnans? jubent révéra verissimæ observationes quibus cedimus, intuere cerebrum , Lector benevole, vide , anatomicos consule , figuras , etc. dubitas adhuc? num igitur lifcet? nos au-, tem impellunt oculatissimi viri.

XLIII. TV illis H præterea plerumque opinionem deserunt,. quintum eteninx par ad octavum usque credidit ilîe à cerebello* oriri , emendantur aliqua , deleantur omnia , par ubique ratio , noverunt hæc aliqui, hærerit, nil enim juvant fibrarum cerebri et cerebelli in quocumque nervo collectio , quæ excogitatur, satis Certo non affirmata , ex Hallero, usibusque impensa plurimis ex præconceptis. . . . nulla in hac propositione dèmonstratio, anatomicti cordato , . . . fibras enim cerebri ad septimum par nüllus dissec torum deducetj octavo hæc facilius accidunt, etc. demum (éx- Freind) willisiana sententia funditus everti potest ex ipsorum nervorum contemplatione , si quidem partes haud paucæ , utilingua , os et oculi , nejyos habent , etc. ex medulla oblongata quam ad cerebellum pertinere , inquit TVillisius.... Yide in tab. Vieuss. octavum par , etc.

XLIV. Excitantur tamen expérimenta, quæ institui forte deberent denuo , et diversimode , inextricata hæc videntur adhuc quot forte observarentur mira !... promittit quædam amicus ici speramus... fatemur ahquid ex observatis colligi posse quo dis— tingüi' videntur origines variæ nervorum ut volunt ; ast cautus cave.... vidit Morg. mEpist. ad Valsai. XIII. (p. 499) atrumbosanguinis , inter os occipitis, et duram meningem cerebol-

DE SENSU. ir

hlm compleetentem, paralysim lateris oppositi, quid in hac theo-.

ria v^ilet communis ? sed et{observ. Medic. Edimbourg )

unciæ cerebri duæ per cranii fracturam tussi ejectæ , ex quibus Paralysis accessit generalis , Jicet r adonis usus , loquelæ et sen~ • suum servaretur j — cur , uti quærit observator , nervi a medul- ]a oblongata oriundi Paralysi affecti sunt , dum se'nsus organa (a cerebro magis ut vulgo aiunt n'ervos habentia ) sana satis. . .. ilerum porro instituantur adhuc expérimenta.

XLY. Nobis intérim constat satis çommercium animam inter et genus nervosum omne..,. Mdversariis nulla asserti quod propu gnant ratio evidens } experimentorum enim myriades quæ institui possunt , sensu aliquali demonstrant , quamcumque demum partém gaudere cui requisita tensio dispositioque non desunt , quonam igitur fato contendunt quædam in homine autom.atica, ut vocant , quibus anima non requiratur uti conditio saltem , id (dicendo veremur) \i dere non datum est,.... animum quidem frangeret auctoritas.

XLYI. Primo tamen medulla quæcumque cerebri vel nervoruin , si pungatur animali vivo, doloris atrocissimi apparent in eo signa evidenter.... Meningibus , more Baglivi liquorifms variis arte madefactis phænomena exurgunt in toto animali mira — item injiciantur in vasa , irritantia , coagulantia , etc. ululatus audis , planctus , quibus miserrime torquetur patientis corpus r agitatum ubique , quo cedetur dolor: . . . periosteum , medulla ipsametossium (Duverney Acad.) sensibilis valde, ... cor instrumento scindente offensum cani sensibilitatem præbet (Baglivi) . . lapillos eligunt granivora, angulosos , deglutiunt eos , detritos dein politosve sentiu'nt in ventriculo , rejiciunt , etc. (Harvei) . . . no~ rünt se prægnantes post coïtum sufficientem , Damarum femellæ et Cervorum , maremque denuo non admittunt.

XL VII. Compara dein in genere nostro aceidenlia , .... oculis pient doloi'em. oleosa... ciet quandoque cristallinum elecomotum {Bris seau) ... corpusculis in tracheam immissis , qualis persentitur

molestia?... ventriculus dum appétit quædam , aliaque rejicit -

intestina si desit bilis , forte non irritantur {Haller) renibus

çt alii citicumque visceri dolor persentitur si eut et ossibus... quid çardialgiæ ?. colici dolores ? animi deliquia ?,Veneris revoca sensum .... Ruischii observata de mesenterio.... titillantur mulieres mammarinn succession e levi , fluxu uterino , etc... sensit demum seger aliquis, profluentem urinam , a renibus ad vesicamper uretheres ( Riverius Obsèrv. Med.),

XLVIII. Atqui hæc licet in eo consentiant , quod dolotifica sint peculiari tamen genio donantur , et aliquo differunt modo ita ut ex eo paleant assignatæ alibi (xxxm) parti cuicumque sensationes propriœ.

XLIX. Crambem redolent nostra recoctam , multa exponimus concessa cuilibet , utinam!... en quæ concludimus..., fuit igitur relatio quædam animam inter et partem corporis omnem, om~

ni tempore , fuitque relaiio hæc ubique fere sut generis , indigo terminait quidem neque tamen ideo certi minus, .... num merito?... solito more fibras non succuti percipit anima, comparât status va rios , afllictatur , dolet , desiderat sanitatem , ergo, etc,

L. Sunt qui mere corporea hæc omnia judicent , meminimus reapse TVillis qui ex succusso valide nervo auris in cane apei’iri statim automatice , hujus os contendebat , unde latratus... num

îiac explanatione uti soletis ? Cartliesii automaton evasit ad

orcum , hoc nos docent celeberrimi viri , faveant nobis — nosce te ipsum.... stimuliAein subtilissime inveniuntur.

LI. Slimuli quidem , quibus , ni! melius fere sensuum varia généra distinguât , et qui ad sententiam nostram , omnimode re- • duci queunt,... nec enim putamus eos veluti quoddam mere mate-

rialehaberi nulla motus lege illudevincitur.... nominisipsiusmet

vi sensum exprimi videtur..., stimulus enim (Bellini) e st motio quædam cujus sensus ad dolorem revocandus est, etc.

LU. Instinciu tandem seu tac tus specie viscera nostra cuncta blanda quadam vellicatione excitantur.... ad opéra (ex B oh. )< digna cedro , quæ meditatur Illustriss. Sidenham , quemadmodum.... ait ille , — homo quidam exterior conspicitur , ita procul dubio et interior est homo , qui cum temperie corporis conj un et us , tanlo ægrius facilïusve de statu suo dejicitur... quanto majorve est , ea quam sortimur principiorum constituentium firmitas , .... addatur nobis , quam certe novit, sentit, cui continuo præsens est , etc. revocari etiam merentur , Antiquorum lucubrationes de facultatibus , et de parte qualibet quatenus convenientia attrahit, dégustât quibus fruimur, quæ retinet dura, nocua respuit, etc. patent hæc ex doctrina nostra.

HYPOTHESIS.

LUT. Siquidem aninia nobis , ut antiquis plurimis præter dicta (xxxvii) ubiqùe præsens dici poterit , . . . tota in toto, etc minimæ partis exhilarata sanitate . . . . observât eam (xlix) mediante nervo quem mutât aliquando , exequitur omnia , neque advertimus ( quod equidem haud impossibile ut alibi demonstratur ligato nervo sensum amittit) requiritur ergo hujus dispositio naturalis ab objecto , plerumque , ad originem , huic etenim preesse inagis dici valeret anima insedens seilicet fibrarum forte cerebri decussationi (xl) , etc.

LTV. Explanata igitur quæ deerant (iv) .... causa etiam melius, patet phænomenorum aliquorum , (xxxn) et intelligitur satis quid materiale sit sensationis , quidve formule ejus.