SIXIÈME PIÈCE, DE LAN M. C. LXIII
Tirée du Cartulaire de Meaux, compulsée et imprimée par M. Baluze, lom. Il des Epilres d'Innocent ni, pag. 290.
Ejiislola Akxandri III, quâ confirmât siiperiores Honorii II litteras. Alexaxder episcopus, servus servorum Dei , venerabili fratri Stephano Meldensi episcopo , ejusque successoribus canonicè substituendis in perpetuum. In eminenti apostolicœ Sedis spécula, etc., ut in illû Honorii, usque : Proindè, carissime in Christo frater Stéphane, Meldensi ecclesiœ, cujus à Deo tibi cura commissaest, salubriter providentes, ad exemplar sanctas recordationis patris et prccdecessoris nostri Honorii Papœ , statuimus , ut oranes tam clerici quàm laici in villa Resbacensi et Jotrensi commanentes, Meldensi ecclesiae jure parochiali subjaceant, etc., ut in illâ Honorii, usque : Si quis autem contra hanc nostrae constitutionis paginam venire prëesumpserit, secundo tertiove commonilus , nisi temeritatem suara congruà satisfaclione corre.xerit , potestatis honorisque sui dignitate careat, et à sacratissimo corpore ac sanguine Dei ac Domini nostri Jesu-Chaisti aUenas fiât , atque in extremo examine districtœ ultioni subjaceat. Conservanlibus autem baec sit pax Domini nostri Jesc-Christi ; quateniis et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud supremam judicem gaudia œternae pacis inveniant. Amen. Data Turonis, anno m. c. lxiii.
Cette conslitution d'Alexandre III est la répétition et confirmation de celle d'Honoré II, et on y peut faire les mêmes remarques.
Les évèques obtenaient alors de semblables concessions des Papes, parce que les monastères commençaient à être inquiets et à se vouloir rendre indépendants, comme il est constant par l'histoire.
Sous Lucc m, qui tint le siège depuis 1181 jusqu'à 1186.
SEPTIÈME PIÈCE, DE l'aX M. C. LNXXIIl,
Tirée du Cartulaire de Meaux, compulsée et imprimée tom. II du Pénitenliel de Théodore , p. 715.
Epistola Willelmi , liemorum arcJiicpiscopi, de honore et reverentiâ et de omni jure quod Eustnthia abhatissa ecclesia Jo- Irensis promisit semper se exhibituram episcopo Meldensi.
WiLLELMiîs, Dei gratià Remorum archiepiscopus, sanctaî Romanae ecclesiae titulo sancta; Sabinaî cardinalis, apostoliccE Sedis legatus, universis fidelibus tam fuluris quàm praesentibus, ad quos litterae istae pervenerint, in Domino salutem. Noverit uoiversitas vestra. (juod cùm inter venerabilem fratrem nostrum Simonem Melâensem episcopum et ecclesiam Jotrensem super benedictione abbatissœ, et aliis consueludinibus quœstio verteretur ; tandem inter eos nobis mediantibus composilio facta est in hune modum : Eustathia abbatissa, assensu^ capituli sui, in praesentià nostrâ publiée Meldis reco-
choses légères ; mais c'est sur ce fondement que quelijucs-unes ont tâché de l'étendre.
1 . Cet endroit est remarquable, parce qu'il fait voir que le curé de .louarre prenait de l'évt'que de Meaux . cuvam animantm . au.ssi hicn que celui de Fareuionstier. qui est couslaiument pleinement soumis comme tous les autres curés; et on verra que ce droit n'a i)oint été otéà l'évèque, même par la sentence arbitrale.
2. On a voulu dire que l'abbessc de Jouarrc s'était trouvée par hasard à Meaux ; mais ces mots fout voir qu'elle j; était venue expris du consentement de sou chapitre , avec un légitime pouvoir.
gnovit Meldensem episcopum esse suum', et villae Jotrensis episcopum; et electam Jotrensem non debere benedici, nisi ab 60 : nec etiam clericos Jotrenses ordinari, nisi per ipsum. Promisit etiam se .Meldensi episcopo exhibituram- omnem honorem et reverentiam et omne jus, et omne debitum , quod prœdecessores sui antecessoribus ipsius episcopis' exhibuerunt; et insuper processiones, primam videlicet post episcopi consecrationem et cœteras quotios episcopus à Romanà Sede redierit. Huic igitur compositioni per nos faclîe testimonium perhibuimus : sigilli nostri munus apposuimus. Actum anno ab incarnatione Domini' .m. c. lxs.xiii. Datum per manum Lambini Cancellarii nostri.
Contestation sous Innocent III, qui siégea depuis 1198 jusqu'à 1216.
HUITIÈME PIÈCE, DE l'AN M. CC. III,
Tirée du même Cartulaire, compulsée et imprimée tom. H du Pénitentiel de Théodore , pag. 713, et par M. Baloze , tom. n des Epitres d'Innocent m, p. 290.
Senteniia ab Innocentio III lata contra presbijtenim dejotro,
qui audito episcopi mandata in vocem appellationis proru-
perat.
I.x.N'ocEXTios episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri Parisiensi episcopo , et dilecto filio abbati Latiniacensi . salutem et apostolicam benedictionem. Conquerente venerabili fratre nostro Meldensi» episcopo, nostris est auribus intimatum, quod Hugo presbyter sancti Pétri Jotrensis, Ucet à* priEdecessore suo curam susceperit animarum,et ei teneatur super hoc respondere, monitus ab eo ad praesentiam ejus venire contempsit, et audito ejus mandate statim in vocem appellationis prorupit; quod' multis jam annis elapsis non fuit per se vel per alium persecutus. Quocirca discretioni vestras per apostolica scripta mandamus; quatenùs eumdem presbyterum, ut super hoc ipsi episcopo debitam satisfactionem impendat, et deinceps mandatis illius obediat , ut tenetur per censuram ecclesiasticam , appellalione remotâ, cogatis : testes autem qui nominati fuerint, si se gratià, odio vel lerrore subtraxerint, per districtionem ecclesiasticam' appellalione postposità compellatis veritati testimonium perhibere , nuUis litteris veritati etjustitiœ praejudicium facientibus, si quae apparuerint à Sede apostolica impetratœ. Quod si non ambo ex his esequendis potuerilis interesse , tu , frater episcope , ea nihilominùs exequeris. Datum Lateran. x. Kalend. Junii, poulifîcatùs nostri anno quinto.
C'est ici la première commission d'Innocent III, adressée à Odon de Sulli , évêque de Paris, et à l'abbé de Lagny, contre le curé de Jouarre; et on en va voir une semblable adressée aux mêmes, et de même date contre i'abbesse , le clergé et le peuple.
Sous le même Innocent III.