‹ Œuvres completes de Bossuet (volume 5)Chapitre 175 sur 313 · COGITATIONES PRIVAT · texte numérisé non relu

COGITATIONES PRIVAT

De methodo reunionis Ecclesiœ protestanîium cum Ecclesia Romano catholica,a Theologo Âugus'ancecoïi.

fessionis, ad Jacobum Benignum, episcopum Meldenscm.

EJUSDEM EPISCOPI MELDENSIS SENTE1NTIA

Favere jubemur pacem annuntiantibus ; ne- primum, ut ad quameunque scripti partem dem

que tantum confecta re, verum etiam inchoata notas difficultatum indices; alterum, ut quid

lretari nos oportet, et gratulari iis qui quae sunt ulterius fieri et expectari possit, ipse continua

pacis cogitant. Itaque perlibenti animo legi am- oralione prosequar. Pudet prolixitatis, atque

plissimi doctissimique viri scriptum de conci- omnino decuisset haec qualiacunque in pauca

liandapace. Quanquam enim, ut candide men- contrahere, cum eo agentem, cui apprime eru-

tem aperiam, proposita ratio ineundae pacis dito res indicari tantum, non etiam explicari

nondum eo deducta est, ut ad optatum finem oportebat. Tanta tamen in re, malim nimius

statim pervenire posse sperandum sit, haud ta- quam obscurus aut indiligens videri. Ulcunque

men inanis operae fuerit complanasse vias, mul- est, sermonis redundantiam vir optimus pacis

tos, eosque longe gravissimos, conciliasse arti- studio condonabit. Det autem Deus pacem pacis

culos, exasperatos animos mitigasse. amatoribus.

Quamobrem si conditiones oblatas, quo qui- PARS PRIMA.

dem loco sunt, haud successuras putem, non . ,. . .

ideo alienus esse videar a pacis consiliis. Con Vm amPhssimi theorema : ejus explicatio. ducit ad pacem semel decernere quid factu pos- De theoremate nulla, de explicatione tota est sibile, quid non; ut studiosi pacis, falsis omissis, difficultas. Theorematis duœ partes : Reunionem ad vera média convertantur. Nec si ego incom- protestantium cum Romana Ecclesia esse possimoda conticescam, ideo sublata putanda sint : bilem. Hac de re nemo dubitat. Quis enim nenihilo enim secius; et causas visceribus inhae- sciât, non solum inter singulos hommes, verum rebunt, et ab aliis facile retegentur. Quare etiam inter Ecclesias, quavis causa ruptam, praestabilius est certis limitibus designare quous- redintegrari posse concordiam? Hujus sane rei que provehi posse videatur catholicae partis et exempta dabimus, cum eum in locum nostra Romani Pontificis condescensus. Est enim quae- oratio deducetur. Altéra pars theorematis, aeque dam linea, quam transilire prisca et adhuc certa : Ejus reunionis tôt ac tanta esse et spiriinconcussa décréta non sinunt. Hic si gradum tualia et temporalia commoda, ut omnes et sinfigimus, non propterea conciliationis deposita guli Christiani jure divino, naturali, positivo, spes est : imo vero, quod spem exsuperabat data occasione, symbolam suam conferre teneanomnem, cum viro amplissimo, quantum in ipso lur.Ergo de possibili deque utili, imo et neest, transactam rem fere putamus, si privatœ cessario in hac quœslione constat. De condicogitationes vertantur in publicas. Quod ut lu- tionibus, quae explicatione tradunlur, tota conculentius demonstretur, duo sum praestiturus •* troversia est. Ea enim conjunclio proponitur,

Page 1