PREMIÈRE PARTIE : DISSERTATION

qu» fiât, suivit uiriusque Ecclesiœ principU» et hypothesibus; hoc est âalfa otriusque partis doc trina el fide, ac supensis decisionibus; grandis difficultasl De controversiis ad concUiuin remittendis, qoaleque et quanta auctoritatis futurum sit illud concUium, alia difQcuitas. De errorwusnon nindamentalibus, quique illi sint et quatenua dissimalari ac tolerari possint, alia itemdifflcultas Longe grsvissima. Neque difflcultate caret hue allaluin apOStolorum exemplum de interdicto esu sanguinis. Neque enim error erat abstinere i sanguine, sed n-s per se indifférais, ab ipso diluviojussa Noachidis, atque ad cœdium inspiranda odio utilissima, quam proinde apostoli non modo tolerarunt, verum etiain ad teinpus indicendam putarunt ; quod profecto non facerent, si inesset error. Alioquinerrorem non motlo tolérassent, sed etiam approbassent. Neque minor difficullas de alio exeniplo repetito ab apostolorum usu : neinpe (|uod doctrinas suas non simul et semel, sed successive introduxerint. Certum enim est in catecliizandis rudibus necdum Christianis, non omnia omnibus slaliui propalanda, ac nequidcin ea qiUB ad lundamentmn lidei pertinent, sed in lus ut inaliis, ad infîrmorum capaimdoctrinamesse temperandam, quod semper i'acluni esterga catechumenos. LT autem, edito dogmate factoque decreto, res tamen lidebbus adbue sub dubio relmqualur, nedum apostoli suo exeniplo doeuerint, contra posl edilum ac pronuntialum illud : Yisum est Spirttuisancto et nobis, nibil aliud per enrôlâtes traditum piaceptomque voluerunt, quam ulcustodhenlurdogmala si\ e décréta quœ Jerosolymis, auctoi e sanclo Spirilu, conslituta essent, ut ex Aclibus palet; quas quidem dillicullales quomodo vir doctus expédiât, nunc erit pertractanduni.

SUMMA SCK1PTI.

Hocerudilo ac pacifico scripto duo aguntur : pi'imum ut ûatprœliminaris quaedam unio certis

poslulatis et conditionibus : alterum, ut perl'ecla liât conjunctio, per concilium celebrandum : quœ cujusmodi sintordineperpendemus; ac primum :

De se x poslulatis.

Postula ta ea esse debent, viro amplissimo annuenle, quœ intégra lide, salvisque principiis atque hypothesibus, concedantur. Rêvera enim iniquissinuun postulatum esset, si aller litigantiuin peleret ab allero, ut ante initam concordiamjure se cecidisse fateretur. Hocposito, jam singula postulala perpendamus.

Primum postulatum. — Lt Pontifex Romanus protestantes pro veris Ecclesiœ membris habeat,

non abstante quod persuasi sint communwnem sub ulraque specie semper et in prpetuum a suis essecelebrandam. Apponitur sane conditio ut id eis laigïatur, qui certis conditionibus, infra fusais exponendis, parati sunt se submittere hierarchiœ eeeletiasticœ ac légitima concilia. Primum ergo pei pendendœ sunt condiliones illœ, BBqusne an iniquœ sint, cuni ex iis ipsa ratio postulati pendeat ; qua de re diccndum, ubi ad eascoiulitiones sermo devenerit; anlea respondere pneposterum esset.

Intérim tamen quaeri potest an summus Pontifex Suivit hypotliesibus id possil concedere? Non posseautem liquet, quamdiu protestantis persuasi eruni eommunumem sub utraque specie semper et in perpetuum a suis esse celebrandam, laiu|uam jussam a Domino, atque adco absolute uecessariam : id enim agit vir doctus. Quod quidem si summus Pontifex conccderet, et Ecdesiam cui prsest tpse damnaret, et protestantes in errorem induceret, ut statim dioetur. llkul ergo suivis hypothesibus lacère non potest.

Mullis quidem agit vir ampliss'unus atque cruditissimus, ut res institutœ si liant, eo modo liant quo sunt instituts ipsaque institulio quoad specifieationem actus pro precepto habeatur; quod quidem est cerlissimum, atque omnino Ltemurin celebranda csna institulioni Cluisti derogari non posse. Sed quœstio remanet, quid ad subslanliain instilutionis perlineat, quid sit accidenlale sive accessorium. Exempla hujusrei virum eruditum non latent. Talem enim esse constat in baplismo mersionein ab ipso Cbristo in Jordane usurpatam, in ipsa instilutione expressam, atque ipso baplismi, quod mersionem sonat, nomine commendalam : in Eucharistia autem, cœnam ad vesperam, tum communicantium incommuni cœna sessionem, eorumque ex uno pane coque conlracto esum, ex uno calice omnibus distributo potum mutuœ confederationistestem.Unumestexemplumaclarissimo viro subministratum neque hic prœtermittendum, de licite parlieipanda cœna aministris absque communicantibus, etiainsi aliter a Chris'.o

inslitutum cclebralumque sit, ut ad secundum postulatum videre erit. Intérim illud certum,mullaeaquelongemaxima ab ipsoChristo

instituendis celebrandisque sacramenlis l'acta, quœ non pertineant ad instilutionis substantiam, cujus generis esse ambas species, cum Catholici asserant, non possunt concedere, salvis hypotliesibus, ut pro necessariis atque ad substantialia perlinentibus concedantur.

Sane in conlesso est a concilio Tridentino , potestati Pontificis relictam de concedendo cali-

cis usa quœstionem : ac Bohemis quidem, quorum cxemplum affert eruditus auctor, asynodo Basileensi non nisi certis conditionibus concessus est, de quibus infra dicetur, qui si absolute nullaque conditione concederetur , quo stalu nunc res sunt, Ecclesia communicantes in errorem induceret, tanquam anteactis sœculis Eucharistia pravo maloque ritu et contra institutum Christi administrata esset. Concessa etiam est Eucharistia post Tridentinum concilium a Pio IV Austriensibus ac Bavaris ad normam synodi Basileensis; neque videtur unquam Pontifex ab Iiis exemplis destiturus, ne criminandœ Ecclesiœ atque infirmandœ fidei detlocum. Quare postulatum istud, ut quidem nunc se habet, pace eruditi auctoris dixerim, haud concedi potest salvis hypothesibus, quod probandum susceperat.

Secunclum postulatum. — Ne Pontifex missas privatas, sive sine communicantibus , Ecclesiis protestantium obtrudat. Prœposterum postulatum ; profecto enim nihil obtrudet Pontifex protestantium Ecclesiis, nisi antea secum coaluerint : quod an fieri possit salvis hypothesibus sequentia demonstrabunt. Intérim noletur illud, de cœna privatim a ministris capienda, etiam in protestantium Ecclesiis approbatum et usurpatum ; quod quanti momentisit suo dicemusloco. Notetur et hoc, quod post unionem prœliminarem factam, ante compositas, ante decisas de fide controversias lutherani suos prohibituri non sint quominus privatis illis Catholicorum Missis intersint, qua de re mox dicemus.

Tertium postulatum. — Istud postulatum, quia vel maxime ad Christianœ doctrinœ rationem atque, ut aiunt, substantiam pertinet, paulo fusius persequi oportebit. Sic autem habet : Ut de justificatione peccatoris doctrina protestantium intacta illibataque relinquatur. Pace summi viri dixerim : mirum uno postulato transigi tantam rem ! At enim pridem constitit de verbis litigari? De hoc mox viderimus; intérim ut nunc se habet Augustana Confessio, quinque omnino sunt, quœ, salvis hypothesibus, tolerari nequeant. Primum : illa certitudo de justificatione, si quidem absoluta sit qualem esse volunt Augustanœ Confessionis professores, gravi offendiculo erit lidelibus, data securitate ab omni metututa, quœ in superbiam se cfferat : quin ipsi Lutherani (qua voce ad compendium utimur , neque ipsi refugiunt) toto animo abhorrent a salutiscertitudine quam Calvinistœ obtrudunt, ne quis infletur, cum in justilicatione idem sit periculumet œqua utriusque conditio.

Alterum incommodum Lutheranœ justificationis est, quod Paulus quidem laudet eam fidem

quœper charitatem operetur ; hoc est procul dubio, assentiente viro diclo (eo loco ubi agit de sola fide), fidem efficacem, vivam, necbonorum operum proposito destitutam : Lutherus autem et Confessio Àugustana, et Apologia eam fidem prœdicant, quœ sola, prout etiam a charitate distinguitur, peccatorem justificet i. Clara quidem sunt Verba Apologiœ dicentis : Impossïbile est dï Ugere Beum, nisiprius fide apprehendatur remissio peccatorum, etc. Quare justificatio ab omni charitatis motu bonorumque operum proposito absoluta atque independens est : quod etiam clare sequitur, ex ejusdem Apologiœ aliorumque decretis : cum Dei dileclio, ipsis consentientibus, procul omni dubio pertineat ad sanctificationem quae justificationem prœsupponat. Ex quo illud effectum est, ut a Lutheranis unanimi consensu in conventu Wormatiensi, auctore Melanchthone, decretum sit bona opéra non esse necessaria ad salutem 2. Quam sane sententiam Confessioni Augustanœ atque Apologiœ congruentem, cum Lutheranorum pars maxima retineat, absque gravi Evangelii bonorumque operum injuria, pro illœsa illibataque habere non possumus. Hue accedunt gravissimœ de bonorum meritis ac mercede quœsliones, quœ cum ad hune justificationis locum pertineant, neque ut conciïiatœ, sed conciliandœ, ab erudito auctore postea proponantur, nunc in antecessum pro transactis , imo pro illœsis illibatisque haberi prœposterum est, postulatumque istud alium in locum remittendum.

Tertium incommodum : hac quidem justificatione non tolli peccala. Neque enim peccata tolluntur, nisi peccator tam vere justus fiât, quam vere antea peccator fuit, dicente Paulo: Et hœc quidam fuistis 3, non estis ; etiterum: Sicutper inobedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi, ita etper unius obeditionem justi constituentur multi 4. Unde Augustinus Pelagianis, Ecclesiœ imputantibus, ejus quidem sentenlia, in baptismo peccata non auferri, sed radi, respondit: Quis hoc nisi infidelis afjîrmet 5 ? non sane ita ut omne peccatum auferatur, sed ut quid quod est ad mortem cum justificatione stare non possit : alioquin a peccalo non satis abhorrebimus; quippe qui nimis cum justificatione conveniat.

Quartum : utcunque de possibili et metaphy. sica, ut aiunt, abstractione, peccatorum remissio ab infusione gratiœ distingui possit, tamen

1 Luther, Advcn. exec. anlic. DM., tom. il, edit. Wit., fol. 93, ad prop. 6, disp. 1535; piop. 16, 17; Conf. Aug., art. 5. cap. Da bon. ojtcr.; Apolog., in lib. Concord , cap. De juslif., pag. 66. — 2 Lib. I,

epist. 70. — 3 Cor., VI, 11. — " Rom-, v. 19. — 5 Con, duas ep. Pelag., lib. i, c. 13, n. 26, tom. x.