GI

verbi Dei et veteris Ecclesia' , ample» Bumus liane doctrinam K » Sic Confessio Augustana luculentissime la primis edilionibus. In libro vero Concordiœ , nonniilla detracta sunt ; illnd Bdlicet 2 quod eoacti 'tint auctoritatc verbi Dei et veteris Eccksiœ; quasi rererenhir de Ecclesia magnifloentius dicerequam paresset. Saneapud Apologûxm, in responsione ad argumenta 3, ?olunl doctrinam suam tandis Patribus et universœ Ecdesiçt Christieue consentaneam, ita ut nec al» Ecclesia Uomana discessum fueril. Quœ, à ▼ero animo nec inaniter proferuntur, profecto documento sunt , liane, de Ecdesiœ certa auctoritate doctrinam, ax intimo Confessionis Augustana atque Apologia sensu esse depromptam ! quo pertineat illnd ex eadem Apologia '• : « Inter iniinita pericula mansuram esse Ecclesiam; inlinila licet innliiliulinc impiorum oppressam , atque omnino exsistere Ecclesiam, eamque catolieam, non eivitatem Platonicam, sed vere credentes et justos sparsos per toinni orbem , cnjns notas esse Evangelu doctrinam et sacranienta; » nt proinde uecesse sit, quetnadmodiiinjusti tolo orbe sparsi sunt, pastores itidem Evangelium prœdicantes et sacramenla pia bentes tolo orbe esse diflusos, neque unqtam desituros. Hœc, inquiunt, Ecclesia est columna veritalis; uunquam scilicet rectœ prycdicatioi.iet sacramentorum administrationis oliicio destitula, ut et supra diximus '•• Quœ quidem sunima est verœ doctrinœ, paucis desideratis , quœ facile suppleantur.

Art. III. — De conciliorum generalium auctoritate speciatim quœ sit protestantium sententia.

Postea quam de Ecclesia; catholicœ , si bona

fuie agamus, certa auctoritatc conslitit, ad auctorilatein conciliorum generalium , quœ Ecclesiam catbolicam représentent, facilis est transitas; imo transacta res est ex sola prœfaùone Confessionis Augustana' ad Carohini V, nlti bœc agunt 6 : priinum, ut de congregando « primo quoque tempore tali generali concilio » hnperator cum Roinano Ponlilice tractet : tum , ut in eo concilio spondeant « se comparituros et causam dicturos : » denique, ut etiam commémorent, c ad hujus generalis concilii conventum, in hac gravissima causa, debilo modo et forma jurisasc provocatum et appcllatum fuisse; cui appellationi,inquiunt,adhucadhœrcmus. »

Sane ibidem addunt a se quoque appellatum ad Cœsaream inajestatem; non quod imperator de causa fidei judicaturus esset, quod erat inauditum : imo vero ipse Cœsar palam declarave-

» Ib., art. 21. — » Concord., p. 20. — 3 Apol., p. 141. — * Cap. DeEc-ï., p. 143, 146, 147, 148. — s Sup , c. 2, art. 8. — « Prœf. Cm/. Au.j., in lib. Conc, p. 8, 9,

rat, ut in eadem prœfatione fertur, «sein hoc religionis negolio non velle quidquam déterminais nec concludere posse, sed apud Pontificem Romanum diiigenter daturum operam de congregando concilio, » quœ cjus parte crant, non profecto utjudicium sibi vindicaret.

Ergo in religionis causa ad solum générale conciliura debito modo et forma juris provocabanl ; quo etiam conlinebalur illud, ut et comparèrent, et causain dicerent, et judicio starent, cum nec aliud agnoscerent superius m terris judicium cui se wsterent.

Quod autem liberum et Christianum concilium postularent jure et online factum ; neque hic quœritur quid postea gestura,sed quidipsi professi sint ; quippe cum solemnis illa pro l'es sio, si res bona ûde, non cavillatorie agebatur, persese raleatad constituendam in ipso concilio auctoritatem eam, quam detrectare sit nefas; adeo hœrebat animis ea religio, cujus etiam in ipsis Confessionis suœinitiis immortale monumentum exstare, etgestis inhœrereYoluerunt-

Art. IV. — De eadem auctoritatc quid Calholi sentiant , et quid protestantes objiciant.

Protestantes Catholicis vilio soient vertere quod cum Ecdesiœ iniallibiUtatem agnoscanb

de inlallibilitalis subjecto nibil cerli habcant , cum pars in Papa etiam solo, pars in conciliis œcumenicis , pars in Ecclesia toto orbe diffusa inlallibilitatem collocent. Ilorum ergo gralia nobis fœdum uicerti animi vilium atque apertam repugnantiam objiciunt. Neque animadvertere volunt , cas sententias, quas répugnante] putant, commun! omnibus dogmate ac verilaU nili. Qui enim Papam ^cl solum putant ess< inlallibilein quanto magis cuin synodum con* sentientem habeat 1 qui vero synodum, quanti magis Ecclesiam, quam ipsa synodus reprœsentet ! Aperta ergo calumniaest, quod nos Catholicide infallibililatissubjecto nihilcertihabcamus, cum pro indubitato apud nos habeatur, et Ecclesiam Catholicam, et concilium eam reprœsentans iniallibilitale gaudere ; concilium autem œcumenicum legitimum illud esse, cui tota Ecelesia et pro œcumenico se gerenti communicet, et rébus dijudicatisadhœrescendum sentiat; ut concilii auctoritas ipsa Ecdesiœ universœ auctoritatc et consensione constet; imo vero ipsissima sit catholicœ Ecclesiœ auctoritas.

Taie ergo concilium pro infallibili habemus exemplo majorum; qua de re facile posscm ex antiquis œcumenicis synodis tanquam ex decretis communibus prœscribere auctorilales ; sed apud viros bonos ac pacificos, quales in hoc negotio postulamus, satis certum fore putamus ,

ab omni antiquitatis memoria cam fuisse semper synodorum generalium revcrentiam, ut quœ judicassent, de iis rursus quaprere piaculi instar haberetur, atque omnes Catholici prolatam sentenliam pro divino teslimonio susciperent. Horum igïtur exemplo et ipsa Confessio Augustana ad œcumenicam synodum appellabat, et altéra pars protestantium, quœ Argentinensem Confessionem simul edidit et obtulit, in sua peroratione idem professa est *. Consentiebant Catholici, ut profectopost tantura tamque firmumtoliuschristianitatis consensum, non jam de ipsius concilii iiTelractabiliauctoritate, sed deejus conslituendi optima et légitima ratione quœratur.

Art. V. — De Romano Po7itifwe.

Futuram synodum, adquam provocabat utraque pars protestantium, a Pontifice Romano convocandam facile assentiebantur. Atque ipse Lutherus, anno 1537, edidit Articulos Smalcaldicos exhibendos concilio per Paulum III Manluœ indicto et quocumque loco et tempore congregando ; « cum , » inquit 2 , « nobis quoque sperandum esset ut ad concilium etiain vocaremur, vel metuendum ne non vocati damnaremur. » Ergo et liane synodum agnoscebat Lutherus, in qua causam diceret, licet a Papa convocandam et sub eo profecto ■ congregandam ; et quanquam in eodem conventu se Papœ infensissimum prœbuit, profitetur tamen se non ausurum abessc ab ea synodo quam Papa congregaret.

Sane Philippus Melanchthon, unus Lutheranorum doctissimus ac moderatissimus, Romani Pontificis primatum in Articulis quoque Smalcaldicis sua subscriptione agnoscendum duxit his verbis : « Ego Philippus Melanchthon, de Pontifice s latuo, siEvangelium admitteret, posse superioritatem in episcopos , quam alioquin habet jure humano, etiam a nobis permitti 3. » Ergo superioritatem Papœ, salva quidem doclrina, facile profitetur ex se esse legitnnam, jure saltem humano, adeoque relinendam.

Exstanl ejusdem viri in eam rem passim egregia înonumenta, prœsertim in Responsione ad Joannem Rellœum, qua et monarchiam Papœ utilissimam decernebat ad doctrinœ consensionem, ejusque superioritatem inter articulos facile conciliabiles reponebat; qui si perpendisset antiquorum conciliorum Acta, quœ intégra ha. bemus ab Ephcsina prima ad septimam usque synodum , profecto l'alerctur Romanœ superiorilati nec divinam auctoritatem defuisse; neque quidquam postulamus a Confessionis Augustanœ

I Confus, quai. civ. in pérorât. Vide Si/ni. Conf-, part- I, p. 199.

3 I'tcb/. ad arl. Smalc'M., in lib. Concoid., p. 298. — 3 In Subs.

Arl. Smale., in lib. C'onc, p. 333.

defensoribus, quam ut animum adhibeant sentenliis adversus Nestorium et Dioscorum Ephesi et Chalcedone latis i. Ibi enim perspicient tantarum synodorum auctoritatibus superioritatem Papœ in Petro inslitutam, a Petro propagatam, et in Sedc apostolica eminentem tanta evidentia, ut nihil amplius desiderare possimus. Quo semel constituto, nihil obstat quin Christiani omnes Romano Pontijici Pétri successori et Christi vicario veram obedientiam spondeant, ut est in Confessione Pii IV positum. Profecto enim valebit illudPauli : Obedite prœpositis vestris 2. Quod si omnibus, quanto magis illi quem prœpositis quoque prœpositum ab omni antiquitate, ac primis etiam generalibus conciliis agnitum esse constiterit!

Neque hic disputamus, aut locos omnes referimus ; sed ex communibus decretis pauca quœdam et brevia annotamus quœ ad certain et expeditam pacem facile sufficiant. Articulos vero tôt labentibus sœculis in scholis catholicis innoxie disputatos nec memorandos hic pu tanins, cum eos non pertinere ad fidei et communionis ecclesiasticœ rationem, ut jam cœteros omittamus, cardinalis Perronius 3 , et ipse Duvallius Romanœ auctoritatis defensor acerrimus4; ac ne Gallos tantum commemoremus, in primis Adrianus Florentinus doctor Lovaniensis, mox Adrianus VI 5, ac fratres Walemburgici 6, clarissima inter Germanos atque inter episcopos nomina, demonstrarint.

Nos quoque omnium infirmos doctrinam catholicam in rébus controversis exponentes, ac tantorum virorum vestigiis inhœrentes, Innocentius XI , nostramque Expositionem , binis datis brevibus die 4 Januar. mdlxxviii et 12 Jul. mdclxxix, luculentissime et cumulatissime comprobavit. Intellexit enim optimus ac vere sanctissimus Pontifex, non licuisse nobis eam prœcludere viam desertoribus nostris ad castra redituris, quam tanti doctores omnibus protestantibus, ac magnis etiam inter hos regibus patefecerint. Nobis ergo necessaria, perspicue quidem sed modeste dicenlibus, Sedis apostolicœ non defuit auctoritas, quœ suœ conscia majestatis, certa et apud omnes confessa, sibi ad

1 Eph. conc, act. 1 ; Chalced. conc, act. 3 et 4. — * Hebr., xnr; 7. — 3 Du Perron, Rr.p. au roi de la Grande-Brel., Ep. à Casaub., ib. 1. iv, édit. d'Antoine Estienre, p. 858. — 4 Duvall., Elench., p. 9 et 68; ibid., tract. De sup. R. P. polest., part, iv, q. 7, p. 843; ibid., q. 8, p. 845 et 855 ; ibid., part, il, q. 1, p. 751 ; ibid., part, il, q. 2, édit. 1614, p. 233, Paris, 1636, t. post., p. 757 ; ibid., q. 5, p. 768; ibid., part, iv, q. 6, p. 839, 840 et 841 ; ibid., q. 10, concl. 2, p. 858, et alibi passim — s Adr. VI, in 4, De confirm. — R IValemb., t. il, tr. 2, De Eccl., part ni; De immob. calh. fideifund-, p. 134, n. 6, 8, et 10; Cont. hœr.fid., part, n, c. 2, p. 146, n. 11, 12, 22, 23; De de/. Dellarin., t. il, ad 1. II, c. 2, n. 13; ibid., Grels., col. 1012, n. 14, 15, 16, etc.