‹ Œuvres completes de Bossuet (volume 5)Chapitre 218 sur 313 · GI · texte numérisé non relu

GI

« rem hommum ossa veneremur, atque hasEc- « desusChrististreere calomnias «.Quarto igitur sssculo, née es quâms oanc qooque nos impetiiut calomnia" dénieront, clareque signiflcat llii-i <>n\ mus, bac omnia eo animo fieri, ut Sanctorum precibus ao^juvemur, qaos el rébus nostris intéresse firmat, nec abesse omnino>si peccutor acccsst'rit. Ac si unus Hieronymi locusnon suiiicit, habeant et hune: solitos fidèles « in se- « pnlcro Sanctorum penrigiles noctes ducere» « et quasi eumpwBsentibusadadjuvandasora- « noues suas sermocinari ' » ; quod quidem nihilest atiud, quamad ipsos sanctos nostro more rituque diligere preces, fsocis charitatis virtute, imacnm Sanctorum Bupplkationibus > ad Dominum perventuras. Use igitur cum Apologia pratermiserit, de invocauonis voce litigat, Bene tamen omnino, quod puduêrit Hieronymo anteponere Vigilantium, et a prises Eccl iiœ sanctoremque Patrum doctrina discedere, quod etiam ubique profiter! Apologiam sequentia confirmabunt.

Neque uUa jam dultitatio superesse posait, postée quam adversariorumquoque scriptis eam in remédias '■-, conslitit Gregorium Narianzenuin , Basilium, Ambrostom, Augustinum, aliosque ejus awi Patres, in eam invocationem qitam dixinrus, et inipsam adeo vocem, atque in alia omnia consensisse^ quorum doctrinam refugere docu* bonique Lutherani non soient. Fortasse etiam nobis ex eodem Apologia danor et plenior conciliatioaffulgebit in arb'culis poslerioribus tertio et quarto, ad quos properamus.

Art. II. — Decultu imaginum.

MultisrationibusLutlierus, Lutheranique contra Calvinistas evicerunt, pneceptum illud Decalogi : JVoii fades tibi sculptile, etc., adversus eos conditum, quiexidolisdeos Eaciunl ; unde multi eorum ipsiusque Lutheri libri extant adversus imaginum confractores, deque imaginibus etiam intemplo relinendis, mémorise causa, quœjam pars honoris. Et quidem oinnis cultus ratio inde profîciscitur, quod imagines tanquam visibile et in oculos incurrens instruinentum adliibentur, (juo Christi ac cœlestium reruin menioriam, deinde per memoriam pios affectus excitent, qui semel in animo concepti, per interiores actus innoxiese prodant. Placet ad prohibendos excessus doctrina Tridentina, quod « imaginibus « nulla credatur inesse divinitas aut virais « propter quam sint colendœ 3 ». Addatur et illud ex septima Synodo : « Imaginis honor ad primitiviun transit , » et illud ex beato

*Id., in Vita Hilar., in fine.— * Vide c. iv, art. 11. De invoc, etc.

'àeïs. xxv,

Leontio in eadem Synodo': « In quacumque « salutations vel adoratione iutenlio exquiren- « da. Cum ergo rideris Christianos adorarc « crucem, scito quod crucifixo Christo adoralio- « nem onerant et non ligno. Deleta enim figura « separatisque lignis, projiciunt et incendunt. « Itaque ad imaginem quidem corpore inclina- « mur, in archétype autem mente et intentione « defixi, figuras bonoramus,salutamus> atque ho- « noriflceadoramus, utpote per picturam suam « ad ipsum principale, ejusque recordationem « allraliere nos valenles •. Qu83 et elucidalionis gratia protuliinus, ac ne septima Synodus in Oriente juxta atque Occidente suscepta, ex pravo adorationis et cultus intellegtu infametur. Hssc si cogitarent, facile delerent istud ex Apologie1: «Imagines colebautur et putabatur « eis inesse quadam vis, sicut magi nnsse fin- « gant imaginibus sigooram cœlestium certo « tempore sculptis. » Sic Melanchtlion nostro, imo magis suo et sociorum damno, eloquentem se prsbet.

Art. III. — De orationc atque oblationc pro Mortuis, et Purgatorio.

Audiatur Apologia Confessionis Augustanœ9: o Quod allegant Patres de oblatione pro mortuis, sciinus eos loqui de oratione pro mortuis quam non probibemus; net infra Epipbanius citatur memoransa Aerium sensisse (|uod orationes pro mortuis sunt inutiles; neque nos Aerio patrocinamur. » Ergo precationes eas fateantur necessc est utiles esse iis pro quibus liunt; (juam utditatem si negavfiiut ac rejecerint, prolecto contra professionem suam tam claram Aerio patrocinabunlur. Id enim est quod Epiphaui us in Aerio reprebendit.Sin autem oratiotiem quidem probemus pro mortuis, oblationem vero improbemus, pars esset erroris Aeriiquem Apologiaciun Epiphanio et antiquis rejicit. Damnât enim Epipbanius* Aerium dicentem : a Quai ratio est post obitum mortuorum nomina appellare ; » ubi perspicuum est allegari ritum, teste Augustino, in universa Eeclesia frequentatum« ut pro mortuis, in sacriticio eu m suo lococommemorantur, oretur,acproipsisquoijue id offerri commemoretur5. » Unde idem Augustinus Aerii bœresim ex Epiphanio sic refert 6 : « Orare vel offerre pro mortuis non oportere. » Nota sunt Epiphaniiverba: «Ca3terum,»inquit,aquœpro mortuis concipiuntur preces ipsis utiles sunt. »Ne inane suffragium vivisque non mortuis profuturum suspicemur, tirmat Augustinus, eodem sermone dicens : « Orationibus vero sanctoe Ecclesiae

* Conc. Xir., h, art. 1, 7 ; Labb., t. vit, col. 555. — 'Apol., p. 129.— 'Devocab. Miss., p. 274,275. — • Eph., haer. 75, t. l.p.901.— 'Aug., sirtn. 172; De verbis Apost., n. 2, tom. v. — 'Aug., haer. 53, t. vm.

Ci 8

et sacriiicio salutari non est ambigendum mortnos adjuvari ; » ac postea : « Non est dubitandum prodesse defunctis, pro quibus orationes ad Deum non inaniter allegantur. » Favent liturgiœ Grœcorum in Apologia laudatœ, ubi haec leguntur, fidelium defunctorum nominibus appellatis : « pro sainte et remissione peccatorum servi Dei talis, pro requie et remissione servi tui talis. » Favet Cyrillus, antiquissimus Liturgiae in ter près1, dumpro Patribusquidem, «Prophetis, Apostolis, Martyribus, hoc est, proeorum memoria offerri testatur, ut eorum, inquit, precibus Deus preces nostras audiat. Cseterum etidaddit: esse alios pro quibus orelur, eo quod certo credatur eorum animas plerumque sublevari, factis precationibus in sacrificio quod est super altari, oblatoque Christo ad eis nobisque impetrandam misericordiam. » Favent inPatribus ejusmodi loci innumerabiles omnibus noti. Hic autem Liturgias commemorari oportebat, eo quod in Apologia laudarentur, cum certum sitin iis, quotquot sunt, duplicem institui mortuorum memoriam ; aliorum quorum adjuvari precibus, aliorum quibus misericordiam impertiri supplicetur, ejusque rei gratia offeratursacrificimn. His autem constituas, vacabit omnis de Purgatorio controversia ; de quo quippe Tridentina synodus nihil aliud edixerit 2 quam « et illud esse, animasque ibi detentas fidelium suffragiis potissimum vero acceptabili altaris sacrificio juvari.»

Art. IV. — De votis monasticis.

De his transacta res est, cum monachatus summam, dempto castitatis voto, ex litteratis Lutheranis plerique approbent et exerceant. De castitate autem ex Apologia nulla difficultas, cum in ea semel et iterum laudentur, sanctisque virisâcceiiseànluv, Antonius,Bernardiis,Dominiciis, Francisais'*, qui profecto et castitatem voverunt ipsi, et suis ut voverent auctores exstiterunt. DeRernardo, Dominico et Francisco constat : Antonii autem et subsecuto tempore, id quod nos votum vocamus, illi propositum plerumque appellabant, a quo resilire, pedemque rétro referre piaculum esset, pari omnium sententia, ut res ipsa docuit.

Cœteru m , cum sit liberum amplecti monachatum, non estcurquisquam ejus rei gratia unitalera abrumpat. Ad eam autem rem probationem requiri magnam,et fortasse majorem quam ad-' hiberi soleat, ultro contitemur. Illud etiam observari placet, si ex Apologiœ decretis Bernardus, Dominicus, Franciscus, pro sanctis viris habeanlur, qui et scriptis editis Deiparam Vir-

' Catech. ilijst., v. — J Sess. 25, De Pury . — » Apol,, Ilesp. 6(1 objcct. et cap. De vot. mon., p. 99, 281.

ginem acSanctos quolidie invocabant, et Missam aliaque nostra omnia, ut notum est omnibus, frequentabanl, nihil jam causas superesse, quominus nos quoque eadem fide cultuque, ad sanctitatis prœmia vocari intelligamur.

CAP. IV. — DE FIDEI FIRMANDjE MEDIIS.

articulus primus. De Scriptura et Traditione.

Scriptura? canonem Tridentina Synodus admisit illum, qui jam ab Innocentio I *, a concilio Carthaginensi III, a sancto Gelasio Papa ante sœcula tredecim admissus est : qua de re nihil Confessio Augustana, nihil Apologia, aliique symbolici libri supra appellati, quœsti sunt. Rem ut notam uno verbo transigimus. Id tantum annotamus a Concilio Carthaginensi III diligenter observatum, canone xlvii, non a se nos libros in canonem introductos, sed designatos eos qui jam a patribus canonicae Scripturae titulo legerentur.

Vulgataversio,sancti Hieronymi nomine com. mendata, et tôt sœculorum usu consecrata, ex concilii Tridentini verbis, ita pro authentica habetur, cseterisque Latinis quce circumferuntur editionibus prœfertur 2, ut nec textui originali, nec anliquis versionibus, in Ecclesia sive Orientali, sive Occidentali receptis et usitatis , sua detrahatur veritas et auctoritas, sed usus regatur apud nos certumque omnino sit, ea versione ad fidei morumque doctrinam asserendam, sacri textus a Deo inspirati reprœsentari substantiam ac vim, quod sulficit.

Neque litigandum videtiu de traditionibus, cum viros doctissimos juxta atque candidissimos testes habeamus eam protestantium moderatiorum esse sententiam , non solum ipsam sacram Scripturam nos tradilioni debere , sed etiam genuinum et orthodoxum Scripturœ sensum, et multa alia, quae ex sequentibus firmabuntur.

Art. II. — De Ecclesiceinfallibilitate.

Ecclesiam esse infallibilem, certa doctrina est ConfessionisAvgustanœet Apologiœ, cum assidue provocent ad veterem Ecclesiam , imo etiam , sua doctrina exposita , diserte dicant 3 : « Hœc summa sit doctrinœ qui in Ecclesiis nostris traditur, et consentaneam esse judicamus propheticœ et apostolicae et Scriptura? et catholicae Ecclesiae, postremo etiam Ecclesiae Romanœ, quatenus ex probatis auctoribus nota sit. Non enim aspernainur consensum catholicœ Ecclesiae. » Memorandumque illud in priinis : « Non enim adducti prava cupiditate, sed coacti auctoritate

« Epist. 3, ad £xeup-, c. 7. — s Sess. 4, decr. De éd. t., etc. — 3 Conjess. Aug-, Conclus.

PREMll.KE PARTIE: DISSERTATIONS.

Page 1