LIBER SECUNDUS
FAIUI.V [.
LtCTOR FAST1D10>I S.
Is siin nii , iiascenli iili aluiimo. Calliopo priniùni arnsorit ; lotum lioc imiiioiis uni tihi n'tulfrim, .^sopejocosè mendax. Musisseinpoifiiil aniica lictio. Paiici qtiilms annuoriiit (!anid'iKt' non infai (.'!(' ludcie fahcllis. Melam atlin- ^'cre possilido ([uidoni, scd arduuni. Knilor; doctior atliiiLMt. llucusque nieo in liJH'llo vocibns insnetis cont'abnlali sunt lupus et agnus : quin cliam vocales arbores feci, (Juis non crcderet ha^^ esse iucantanieuta? H\c iuterpellabit nÏL'ro dente me petens a^nnUis : Fabulas aiiiles jaLlare nuni le pudet? Ilaque julies. inalevole ccnsor, me graviora cancre ; en niodô canaiii. Danai , decenni belle fracti , variis |)r;eliis et artibus Trojana circum rnœnia frustra tentatis, inbem cxpugnare desperabant. Tuin li^neus cquus , cxcogilatus a Minerva , cavuin in alvuin subduluni e.xcopil l lysseni, Diotnedemque lurteiu, atque Ajacem asperuni , quos dcnsci cuni agmine colossus ingens fusurus erat nocte inlra niuros, Pénates ut incendcrent. 0 inauditunt lallacia» genus! que diuturn;e obsidinnis pra-niiuni tulerunt insidialores.
.laiu salis est , inquiet invidus lector ; enormis est periodus tua , lu vero anbelus. K(|uus iste, necnon berocs tui, fabula? longé incredibiliores i'abellà vulpis adulanlis corvo. Pra^lerea niininit"' te decet buccain inllare, et internubila sic <'\elii. Frgo voci remissiori canani.
Amaryllis snllirita depcribal Abippum, solas adhibens nvcs cum canibus sui testes amoris. Al cx|)lorat nnmia Tyrcis; et seqiHMis iiiler salices, audit |)U»,'lla' rarmina conunissa /epbyris, quasi lii rclaturi e^seiit suspiria ad anres amanlis. Atqni siste gradum , in(piiet inrUlns ccnsor; mab' coli.i'rent ullima- ilbi- sxllab.r; ergo ilerum cude ainbo lios \orsus. < i rariiib-x . lace; quandonam absohere mibi lircbil? Periculosnni est |('nla>.se tuas demnlcere aures. Miseri l'aslidiosi ; quibus nibil jucundè siipil !
FAi;i I.A II.
Ituiill.MM)! s.
Fkiis, Miimiiii' Itodilardiis , tanlam nun'inm strapem fecil , ut gcnus dcliccrf jam vidi-retur. Itarô super>liles <• ca\is prodirc ns(piam ausi, famé couliricbanlur. Ibidilanliis mto miseris liabcbalur non felis , sed furia. Dum alicpjando procul et sununis in teclis doums ipse ieminam l)eteret , liabnere comitia sua nuu-es , ut rébus afdictis cuusidcrcnl. Senior gravis et porilus •cnsuil (pianqiritiuMu alligandum i-sse tintinnabidum nillo Uodilardi. Sic quoliesmoverel bellum , i|)sos rei gtiaros se recepturos in latebras. Hoc unum se nosst* perfugium lanlis in angusliis. Unie senlcnlia" onmes accednnt ()lauduntque : nil utilius visum est. At tinlinnabulum alligare, boc opus, bic labor est. Absit ut démens id audeam , inquit unus et aller; aliô mibi eundum est. Sic rcbus infeslis solvunlur comitia, Hcuî quoi vidi collegia , non murium qiiidein , sed monacliorum, sed dericorum , (|Uic sic incassum babentur ! Scnatoribus abundat curia , si dilibcralionc ; si facto opus est, luiicli aiil'ti'riuul.
FABLI.A III.
lAI'LS ET \ l LI'ES , SI.MIO JLDICE.
I.iris vulpem famosam furti accusabat; siniius deleclus jiidex. HuiMiue [tro se dixit ; nec mcmoria- bominum proditum unquam fuit , Tbemidem causam magisinlricatam pra? nianibus babui.sse. Pro hibimali sedens jiidex insudabal operi. l'oslqnam allcrcali sunt vebementius . discus>à lilc, judcx ait : Novi vos; jamdudnm ulercpic nudctabilur , nec inunerilô ; naiiKiue In, ln[ie , de liclo damuo quereris ; lu. \ul[)is, \eri argueris danuii. Sic judex non timuit jura \iolare, abs(|ue fornmlis plectendo sceleslos.
I Altl I.A l\.
m <i \\\ III Kl uvNv
lit II ri\alt> lauri pro ni\ea juvcnca, ac pro grannnea; ripa- inq^rio acritcr dccerlabanl.
FABLES DE LA FONTAINE EN PROSE LATINE
Elien! imo depeclore siispirat rana sagav. Cmgoinis, inquit sncia? Num vides, ait, rixain eu devenluiam ? Vieliis cvulans procul a llorenli oam[)o, cl jiivtMiosci'iitilius herliis , iii pahis- Iriluis l't aiuiuliiu'lo iLrnomiiiiaiu ahst-oiulol. J'.liou! (|uot nostrùm , imo in cœiio , duro ohterot pcdc, modo le ; sic siii-jidas. O juvcnca , dum iiris aMiiulos. imioxii [xciias damus. Jlic mctus providam iiidicavit mciilcm. Viclus aiil'iigit ad paltidcm; gens coaxaiis oblcrilnr ; viciiili pcr^ingiilas lioras inlerciml. Klicn! (pioties dcliiant reges . plecUmtur popnli.
FAIJILA V.
VKSI'Kinil.lO KT mo MLSTELl!:.
In cavurn nnislehe, pra'cipilem iiicaiiliiis se dedil vespertilio. In nnn'ium gonlem irala mustela, hune vorandum arripil. Ergo, inquit, andcs niilii occnnere, ciun sit tnuni niihi intcstnin genus ? Numquid sorex aut mus es ? ne me deludi speres. Sic est , ni snm mustela. Parce, inquit vespertilio, nuuquani murem me pneslavi, nedum soricem.
Scelcsti lia^c i'etnmtiarnnt; Jupiter benetlcus avem me iinxit ; niimquid non ccrnis alas? Vivat gens alata (pia- aerem lindil. Sic evasit pcriculum, annneule !iis diclis nnistelà. N'i.v transactà postera die , \espertilio iiiq)rudens ruit in cavum alius mustela' , cui a\es invisœ erant. Iterum discrimen capilis urgens. Sa)va tecli domina illum ut avem longo rictu vorare j)roperat, llle verô deos testatur se plecti immérité. Intuere velim, inquit; ha^cnc sunt avis signa? Pluma- insunt avi ; plumis careo. Soricem me proliteor : vixant sorices; perdat fêles .Jupiter! lia subdolà voce bis necem eff'ugif.
Quami>ltu-imi , mulalà lascià. in>tans declinavernnt pcriculum. Sapiens , prout cuique evcnit, clamât : Hex aut Fœderati vivaut.
FABULA VL
AVIS S\GITÏ\ FEUCUSSA.
Avis , i)rcccordiis penniferà sagittà traiisfixis, miseram sortem nioriens dellcbat. Qnantô acriùs, inquit, casum doleo, qua' miliiniet exitiofui! 0 crudele hominuni genus, nostris pennis instruilur l'at.dis machina ad nosiram
incerlaus |)ernicicm. Sed ne derideatis nos, ô (hM-tim el immisericors Fapcti genus! \obis ac nol)is sors eadcni sa'pius obtingit. Namque \csli-nm pai's altéra altcri inq)ia arma cudit.
FABULA VIL
CAMs vi-:nati{;>, kt mi s sûcia.
Mon edilura i'o'liis, nec qno deponerel chal'Uiii onus [U'ospiciens canis, adeo precibus soilicitavit sociam , ni tandem ha-c ei tugnrium comniodaret. Elapso tempore , rediit socia pénates repelens. llos quindecim dies concède velim , inquit enixa; vi.v incedere valent catuli. Ut bre\i dicaiii , facile iiiq)(Uriivit. Eflluuiit quindecim dies; insfat socia, tectum el cubile sibi \ indicaus. Tuni scclcsta dentés exerens acutos , Pixesto sum, ait, meo cuin agminc, modo vi [)ossis nos cxpellere. Atqni catuli jam creverant.
OucE scelesto dederis , h,TC deperdita quereris brevi. Pugnandum est, ut qua? commodasti restituât. Si pedeui concesseris tuis in œdibus, mox deccm usa capiel.
FABULA VIII
AQllLA ET SCAHAB.EUS.
Ad cavum confugieiilem cuniculum insectabatur aqnila. Scaraba^n latebra forte vicinior erat, haud tutnm perfugium ; sed quo tulius irel? Ergo ilTic se contrahit pa\itans. Spreto asilo , aquila in eum irruit. Sic orat supplex scarabaiMis : O rex aviuin, hune miseruin nie invito rapere tibi facile quidem; xerùmnc mihi insultes velim; vilain exoret iste , aut eripe mihi : vicinus , ramiliaris , cognatus meus est. .lovisales, nequidem voce iJi-olatA , alà scaraba-um prosternit , [)erturbat . stupore ad silentium adigit , lollit cuniculum. Hoc indigné ferens scarabaîus , aquilà absente, nido cjus involat ; ovafrangit, ova tenella , spem dulcissimam , nec uUi parcit. Hediens aquila , compertà slrage, ctelum clamoribus fatigat ; nec scit quô rabiem vertat in nltionem sceleris. Frustra gémit: gemitum anferunt venti. Ergo hoc anno mœrentem matrein agere necesse fuit. Seqnenti nidum posuil altiùs; nec eo minus opportune scarabcrus ova illinc dejicit. Sic iterum amici cuniculi necein ulciscilur. Eo luctn
FAIM. IN l>K I.A IdM'MNK l'N l'i;"^!.; lATINK.
|K'fst'\ iiicnscsKrliosiKt'sli'is iiim'innil. Tandem a\is (|ii:i' ilaviiiii IVit < iaiivriicdciii . a siiiniiio ilcdt'iiiii patif auviliiiiii |wlit : rinlil ()\a iriciiiin l'jiis. siilict'l liilissimn loi'O. l[)Si'i'iiiiii .lii|tilci- fa (oveliil; iiiiiiiiiiii aiidax . (|iii Itiu- i>a iiivadiicl. Artc no\;\ sa'\iil lioslis; iii siiiurn .l()\is inunitlil oxcivintMila. Is vt'slom oxrulit; nva drsilimil. A(jnila iiiipDtfiis. iihi caswin irscÏM'i it . iiiiiiatiii' i|isi ,I(t\i. Te dfx'iani , iii(|iiit. t il\in|,iiiii ludridis |uist[>tiiuMis ru[iil>iis. Ihiiii lia-c dcliianuiila ilViindcret , lacnit, oi'iil)iiil»|uo .hipiU'i-. In jii> MK-alur schi'uIki'us : v(>nil, rtMu iianal ; acjnila xiola liti> ceridit. Ihini mto parU^s paccni ns- [uinnt, sic visuin Jn\i, ul acjnilaruni anioros alii assigiuirol loniposlali . neinpo (jnà scaraha'i hiberna occupant . luccnuini' IuLrinnl.
F AlU LA l\,
sale ()nn>hi<. ijiii spnnL:ii> . nilm cl Li'liM'ilff ; qui sait' . in;.'i-alns ilial. Monlilms . vallil)ns(]UO pciaLTatis , alacrcs llnininis \adiitii adciint, et ti>n!anl , niai^nis non sine angnsliis. Asinarins, in supcrando vado |M>i-ilnK . asinnni spongiis nniTaliiMi conscondil . alUinni plaj^'is urj,'t'ns. ilic dinii ^fiiio indnl,L.'ti , in ^in'!;ili'iii pra-ccps niil : dcin fnii'rgcns naland(» rasnni cvadil l'a- (ili- : nanupic sale li(|natii LM-a\).- omis cvannit. 'Jni spon^'ias l'i-rclial iinilans sociinn , ovino iiiMic , alii-nos passas adanjuarr slndel. Prolinus colld Icniis (U'nK'rt;ilnr cniu asinaiio , spon- ^Miscpic sinnil. lîilmnt onim-s. Itihit pi-ascrlirn .'■poM'.'ia . l'I lit adon Lriavis , ni asiiuis ripa' insiliro non valcal. Tnin asinarins . asellnni coinpleclens. cerla' ol proxinia* se devovet niorli. Nescio qnis oponi Inlil; qnis Incril, iiil intcrest. Abnndo esl , niodô videris , lenlof . (pjô mal incpia iniilalio. Hic î'ahnh' sco|)iis.