EBRIOSUS ET EJUS UXOR
CuiQUE suum inest vitium , in quod recidat semper : nec timor nec pudor id refringunt. Jam memini fabula; , quà ut exemplo nitar. Bacclii sectator assiduus , valetudinem , mentem , fortunasque disperdens, vix medio vitse curriculo, jam bona obligurierat. Aliquando temulentus, et vapore vini captus , ab uxore eifertur. Illic vinum brevi edormivit. Tandem experrectus^ reperit circa se funeris apparalum, cereos et vestes pullas. Quid rei est inquit? Num vidua forte esset mea uxor ? Tum conjux babitu Furia^, vocem alienam simulans, et larvata , tumulo compositum adit ; feretro incumbit, prœbet aquam ebuUientem , quani reformidaret ipse L\icifer, Tum se Tartaro detrusum vir fatelur tremens. Ospectrum, inquit, qui sis aperi , sodés. Respondit : Proma sum Plutonis regni; umbris extinctorum cibum ministro. Verùm, pergit improvisé maritus : Potum omittis?
FABULA VIII
PODAGRA ET ARANEA.
PosTQUAM Pluto Podagram atque Araneam evomuit : 0 natœ , ait illis, lequè borribiles
FABLES I»r: LA FdNTAlNK EN PHOSE LATINE.
inorlalihus vos jaclair licct. Al iiro^jiiciainiis
qu.Tnam cn'unie mintMiial sftles. Hiiu vidcli'
humik's casas;, illiiir siipcilias a'iU's n'iiidciilcs
auro : lios vobis assigiio sccessus. Hii iIu.l- pa-
Ica? ; aut coincnito , aut jacitc sortciii. Niliil in
casis, inqiiil Aiaiica, ijikhI me ileicclet. Coiilrà
altéra cernons ineditos errantes vastis in a'di-
bns, ibi hetani de-ere desperavil; alia sors < '^l' iKi.vm» o.ulis tabula . in q.ia pidur in
arridet. Ibi M-deni ponit ; in di;jilo pedis eu- g^'H''"! i''')neni ab boinnie pruslratum -k-bnea
FAHLLA \.
l.F.i» l'R(»>TI»ATr^ AB IIOMINE.
jnsdani inopis bberè sese dilVundil. Neo tiineo , inquil , ne Hippocrates suis artibns me invitani bine abii:al. Intérim Araelmc sedem fiL'it in huiueaii , (jnasi , condueto bieo , nunquam bine inigratura ; operalur sindiosè , telam tcxil , capit culiees. Ad\enit ancilla. verrensque, totuni opus , beu , scop;l tolbl. Ueruni tela texla , iterum scopa e\errens. Int'ebx Aracline sinfrulis diebus convasarc engitur. Tenlalis omniluis . tandem oonvcnit Podagram. Ha^c vicissim agebatur bue ilinc suis intorluniis. Modo traliebatur a rustico fendente ligna , modo fodieute tcrram , interdum ligone versare glebas : Podagra . inquiunt. fessa, proxima sanitati. Tôt malis , inqnit , conficior : ergo , soror Aracbne , mutcinus sortes. Auscultât Aracbne; pactum init ; subit casam ; nec jam metuit repenlinos scopae impetus , qui opus diruebant. E regione Podagra reclà invadit anlistitem , qnem iinmotum langiiere jubet. Quis fando numcret cataplasmala ? Nec mcdicos pudet morbum inveteratum in pejus protrabere. Ita cuique sorte opportune immutatà , sors obtiirit melior.
veral. Speclalores de bac \iitoria ^Moriebantur. Léo bue transiens iiancsnperbiam relVegit ; Fatcor. inquit ; vobis lue re\era palma conceditnr. Al pirtor, oui mcnliri fas erat , vestrum a(bilatus est genus. 0 si inler leoncs ars pingendi floreret , qnantô magis vos noslrum sujieraret genus !
FABLLA XL
VILPES HT l Vf..
QcEDAM vulpes, Vasco ul quidam , Normannus ut alii ferunt, famé confecta conspexit summa in vile nvas maturas, ut videbatur, et purpura fulgenles. Lubens bas vorasset belluo ; verînn summis adnitcns viribns eas attingcre non valuit. Timi : .Acerbce sunt , inquit , et digncL' caionibus. Nonne id salins fuit, quàmtristem edere querelam ?
FABULA XI L
CYCNTS ET COQLIS.
FABULA L\
LUPUS ET CICONIA.
LiPi siMit voraces. Dum epularetur bipns , a\idiùs sorbens cibos penè suirocalusest. .\dba'sit faucibus os allé immi.ssuin. Forte forlun;\ lupo, nequidem ululare valenti, ocourril illac transiens ciconia. Eo advocante , luec advolat. Protinus medica dans operain osextrabil. Dein pro lanloofficio mercedcm postulai. Mercedem, inquit lu[)ns? Ludis ccrlf. Pariiume tibi videtur rneis ex faucibus tnum incoiinne capul e\asisse? Abi , ingrata, alii : ne nn'o> in uui/nes iterum incidas.
Pr.conosA in villa, in (]ua abundabant alites, nnà degebant olor et anserculus. Ille, ut oculos beri pasceret, bic ut dulcem elaboraret sajiorem ; aller crrans in berbis amo-nis, aller domini maliens assidue. .\t nlerque fossis domùs innalans modo e regione, modo dissilis in locis, modo aquis innnersus, modo bine emergens, Indebat. Aliquando coquus, mero nimius , cycnum pro ansere arripiens collo , miserum jugulare vfilnit , ut in jusculo decotjnerelur. (lanorA et llebili voce morilurns de inulcel aures. (^.(Hjnus sinpens errorem sensil. Ergone, in(]uit , canornm alitem in ollam imnntlerein? .\bsit , absit ni unquani jngulem (]ui tam modulait- uliliu' faucibus!
lia lot inler discrimina , (|ua> noslro undequa(|ue innninenl capili, suavilociuenlia prodesl.
FABLES DE LA FONTAINE EN PROSE LATINE
FABULA XIH.
LUPl ET OVF.S.
Belli M iijiilalum \)cv mille aiinos landorn L'omposiioro hipi ciim ovibns. l'ti'isque id utile visumfuit; iiainqiio duni lupi voraient oves aberrantes a grcge , gregis pastores vioissim luporum detractà pelle indiiehantur. Neutris se curilas aut copia vel pabulandi , vel candis facienda^ ; iiteiqiie trepidis in rébus \ix suis fruebatur bonis. l"]rgo pa\ iuitur; dantur obsidcs , hinc lui)oruin caluli . illinc canes custodes gregis. Conimutalione l'aclA . more prislino a cognitoribus, lapsu tcmporis catuli aduleverant. Jarn cœdis appetenles captant lenipus opportunum , quo pasloresaberant; dilaniant pingues agnos, rictu ininiani rapiunl in saltus , namque illic clam condixcrant sociis. Canes, qui fide data nihil sibi limnerant, per somninn repentino impctu conficiunlur. Omnes discerpti luere ; nuUus evasit necem.
Hinc coUigas, adversùs scelestos bellum sine interraissionegercndum. Pax bonaquidem : verùm qnaenam pax erit cnm boste inlido ?
FABULA XIV
LEO SENESCENS.
Leo , qui silvas olim terruerat , tuni denium senio confectus , et deflens antiquam fortitudinem , insultatus est a subditis , quorum vires e l audaciam débilitas senis auxerat. Accedens equus eum petit ungulà . dente lupus , bos cornu. Efi'etus leo trisli in ajgrimonia vix rugire valet , nec queritur acerbuni fatum. Verùm cernens asinum properantem ad speluncam , ait : 0 sors iiimium crudelis! Certum erat mori: sed mori bis mibi \ideor a te illisus.
mille annis nusquam te vidi : ex quo Tbraciœ tyraunum l'registi , non memini le migrasse a|uid nos. Ergo mentcm et consilium aperi. Nunquauuie sedcm solam et asperam fastidies? Qua' dulcior sedes . respondit Pbilomcla , me manet? Subdil Progue : Quifl igitur canora vox unis blandietur l'eris , vel ad summum quibusdam rusticis? lieu ; tôt egregia^ dotes sic oblivione carpenlur? Qniu potiiis intra moMiia nostra sis in deliciis omnium. Dum cernis nemora, nonne paribus in silvis barbaium in luam formam indigne sa-vientem meute revocas? Atqui tauta' injuria; arerba recordatio, iuquit Pbilomela . impedit quominus te se(|uar. Heu. dum video boulines, quanto plus memini malorum !
FABULA XVI
MULIER AQUIS SUFFOCATA.
Nec sum is ille qui dicat : Nibil est ; mulier aquis sulfocatur. Magnum est malum ; namque hic sexus dignus est qui longum suî desiderium faciat , sexus voluptas deliciaîque viroruin. Neque lia?c alieno tempore dicta pûtes ; siquidem luec fabella narrât mulierem lluctibus inimersam interiisse. Conjux, iniquam miserans sortem , qnserit cadaver , ut supremis illud cumulet honoribus. Ad ripam flnminis in quo ipsa volvitur undis, incidit in quosdam bomines inscios rei. Numquid, ait illis , ullum suspexistis misera- conjugis vestigium ? iNullum. inquit unus, sed inferiùs explora juxta profluentem. Contra, inquit alter , répète altiùs ; versus fontem remea. Advei'so enim flumine , victoque rapido flnctunni cursu obstinatè eluctans natabit. Sic juvat feminam cunctis repugnare.
Intempcstivius quidem dicax ille erat; sed jure merilo liœc de muliebri pervicacia censuit. Utrum autem hœc sit indoles mulierum, necne, perinde mibi est. Quicumque autem ita affectus est, ita alîectus erit in œvum ; ad extremum usque spiritum contradicet , et si fas esset , ulteriiis.
FABULA XV
PHILOMELA ET PROGNE.
Olim hirundo Progne sedem solitam deserens , procul ab urbibus peiiit silvam , ubi Philomela casum miserabili carminé dellebat. 0 soror , inquit Progne, rectène vales? Jam a
FABULA XV IL
ML'STELA IN GRANARII'M IRREPENS.
Tenli et macilento corpore mustela granarium ingressa est arctissimo cavo. Gravi morbo afflictata diu . convalescebat. Ibi sua? sortis ar-
FA^L^:^^ de i.a i-(>ntaim<: kn pumsk i.atini:
bitra , opiparè cpulabatur ; coinctlit , rosil. O quantiini lariili a\itlè tlispcrdidit 1 Kr^n jam crassa , piii^'uis i-t oltcsa , soplimaiià inlcr lot dapes olaps;\ , slrepilmn amlil , tiopiilat , ail cavum conriii:il. Illai- iciiieaic non pulcst ; se crrasbc credil. Tandem riroiiniqiiaqiif afiitala, Alqiii , iiiquil , is illo est caviis qiio iiupcr luir \eni. 'riim mus ai).\iam ila docuit : (',imi ad\oiiisscs, non lantom i'()i|>oris Icceras. Alxiomcn tibi im|R'ilimfnl(i eiit. MaiibMita venisti , macilonta abeas. (Jiiod tibi, bue mullis \ulj;udicilui' ; sed parce bjqui salins est , ne lusus nosiros illorum seiiis immiscere videamur.
FABULA \Vlll FELIj KT MIS SEMUH.
Apid quemdam l'abnlai'um auclorem k'gi , Rodilardum . alleium felina- gentis Alexandrum , muiium Allilam , ita vexasse mures , ul Cerberi more cuncfa depopulans , terrorcm latè incnteret. .Murium inlornecionem molitus crat. TabnI.T le\i fulcio appcnsa* , nuiscipuhc , venenum, si conféras ciim hoc vastalore , lusus inanes. Ubi sensil mures eavis inchisos vagari non audere , sic frustra quiesiluruin priedam , sceleslus mortuum simulai ; capite in lerram inverso e summo laqueari sese suspendit . unguibus aduncis vinculo occullo aflixus. (iens murium pulal lumc j)a'nas dédisse , lacérasse aliquem, aul daiiiuum fecisse j tandem sceleratum plecti. Unanimi consensu omnes in exequiis se ovaluras promiltunt. Jam exernnt rostrum , attoljunt capul : dein repelunt cavos ; moxremeanlsursum; tandem apcili' penM'ianl. At e\ impr«)\iso en novum spi-ctaiidum : resurgit pendulus, delajtsus in pedes lardiores arripil , voransqne eas : Vaiii , iu(|uit , sunl mihi doli ; stratagema hoc est . nec cavis . moneo , evadelis iiicolumes ; bue singube \enielis. Aiqui veruni dixil ; n;imrpif magisler Milis ilerum dekulil boslem. Farina dealbal [)ellem , et hic larvalus sese recoudil in mactram lum forte apertam. Id sanè aculuni : snam ad perniciem advolal gens incauta. I nus ade.-l decodus. qui, peritus rei mililaris , olim bcllo caiidam amiserai. l'iorui eM'Jamal : barmà co^^J»ersum illud ncscio (|nid. nilnl fau>ti porlendil ; supposilam ineUio IVaudem, < • felium sceleslissime. nibil tibi proderit fariuam simnlare ; sarcus el;am^i e>^es. minimi"'arn;deremJ •plinw'diclumaperihjmnre. Fum non iaiuit dillidi-uliamsecuritatem parère.
LIBER QUARTU8.
FAI'.n.A I.