‹ Œuvres complètes de Fénelon, archeveque de Cambrai. Précédées de son histoire littéraireChapitre 147 sur 271 · SENEX ET EJUS FILII · texte numérisé non relu

SENEX ET EJUS FILII

Omms poteslas , nisi una et sibi firmissimè cohccrens . mox elî'eta et imbecillis jacet. De bac re Pbrygem servum audias velim. Si ejus inventis addo , non ut meum boc do pravâ aîmulatione ; sed ut moribus fabula adeptetur nostris. Tanto incœpto me minorem fateor. Sa;pe Pbîcdrus enititur ut prcccedenlem praîvertat ; me verô hœc audere minimum decet. Ergo properemusad patrem, qui moriens natos arctissimè conjungere studuit.

Quô mors vocabat properans senex , ait : Dulcissimi nati , experimini an hœc jacula in uuum fascem compacta frangere queatis ; noilum quo vinciuntur vobis aperiam. Major natu frustra nisus fascem reddit : Incassum , inquit, lentabunt validissimi. Minor sufticitur; est in procinctu ; tentai, nec feliciùs. Audet denique minimus ; touipus inane , vires impares insumit ; fascis illii'sus manel, nec dissiluit ex bac compage baslile ulluni. 0 infirma proies , ait pater ; qute sit boc in negolio virtus mea eliciam. Eum ludere putant ; subrident, at n)alè. llle dividit jacula, et singula facile dillVingit. En, inquit^ concordia; vires. 0 nati. amor vos

FAHi.Ks i>i: i.A i"mni.\i\i: .:n phosk i.aiim:.

iiuituus jiingal; ncc liis diclis tiiicm iVcil ail exlrcinutn iii^quc spii-itum. l'bi vcro scusil st> brevi iiioriluruin. Ouo avi doxcncre, iiKiuit, ("i lilii, illijf jH'iL'o. Valole ; lidciii date, vos maritale l'ralenià mm(|uaiii discessiiros. l Itiiiiuiii hoc niihi ruorienti solatium delur ; ha'c spes cineros patris alle\ot. Siiitruli delleiites proiuiltiiiil. OinniiMii datas inaïuis teiiet inaniis jatii deluiens. (Util taiulein. lliiic occurril tValrilnis ampla lia'iV(lilas , at (litliLilliinis implicata lu-potiis. Cietlitor snrieiii peteiis. in bmia iiiaiiiis injicit; iii jus vorat eus vicimis quidam. l'iiiiiô triumviralus prospère repulit injuriam. Verùin qua" rara, sic et hrevis inter eos ainicilia fuit. Satura conjunxerat ; avaritia scjunxit. Ainhitio iiiala, livor, jurisiousultoruin Idauda ro>p()iisa, ha'reditateu) unà iuvaduut. Pailiunlur iulersc bona; allercantur. Ira, clanior, convicia obtuiidunl aures ; vitilitigant , sublerfuixiuul. Cenluin in capitibus quisque causa cadit. Atqui refluunt viciui cuin creditoribus : hi erroroni facti, illi iudictà causa se dauinatos fuisse oblatrantes. Fratres discordes Inic illuc iinpulsi in diversa tcndunt. Hic litem cotnponere , il le judicis aleam tentare capit. Sic fortunai dilaps;c pereunt. Tune demuin , at seriusillos meininit patris pnecaventis corum niala , et fascis jaculoruni, modo conjunctiui, modo seorsum Iractali.

KABILA XIX.

ORACrLlM ET IMPIUS.

Insanorim est mortalium cœlo illudere velle. Quidquid iniis pectoribus rcconditum latct , deos ncquit fugerc, L'bivis et quidvis vel ipsa in nocte feceris , hoc pra- oculis deorum inuuortabum lit palàm.

Im|)ius quidam, rogo dignus, qui di\iua utut crederc consueverat, consultum Apollincm profectus est. Simul alquc ingressus est a^dem sacram , <Juod manu teneo , inquit, vivilne ann<jn? Tenebat passercm , [laratu» (juidem ad suilocandum ncI emillenduni, prout con\eni^set ad eiusionem oracuii. l)oluin serisit deus. Aut vivum aut morluuni exhibe , inijuit , passerem , neo ultra tende insidias. Tibi mab- ccderel lentarc dolo numina. l'rocul perspicio , ai' ferio.

I Aiai.A XX.

WMUS, A.MISiO TIIKSM no.

l SI subi bonis poliuun'. Mu;eru ab liis , quorum sola Yohiplas est pecuuiie acervos accuumlare, qua in re supra caMeros homines beenlur? hiitgeues in inferis e^rum opes a-quiparat. Sub luce, avarus instar Micu'euis vilani trahit miseraïu. Hiii-m narrât .Ksupus nummos abdeu- 1cm , ut rei e\c'm|ilum damus.

lufehx et démens alteram expectabat vitain , ut hd)ore partis frueretur. Nec potiebatur auro; conlrà aurnm eo potituin est. Humo infodcrat pciuniam , amores et gandium sinml; pra^ter nunuMos iiil \ideus, nil amans, nil dicens , nil speraus , nil rneditans din noclu, nil somnians. Nummi nescio quid ei ipsi sacrum, quod violare nefas. Ions, rediens , ediens , potans , nec Icviori momento avertit montem inlixam loco quo lalcbat carum pignus. Tolies oberravit, ut tandem lossor id curiosiùs oliservaverit. Suspicatus iilis jacere nnnnnos , clam diripit. Aliquando avarus anxius vacuam reperit fossam. Lacrymatur, ejulat , se torquet et dibirerat misère. Huid doles , quaso , sciscitatur iMac transiens? Heu, rapta est mea pecunia ! Ubinam ? .luxla linnc lapidem. Num tempore lielli bue adductam celarc oportuit? Nonne recliiis fuisset domi tuo in cubicnio servare , quàm transmutarc malc tutis sedibus? Singulis horis facile depronq)sisses ad usum. Singulis horis 1 ô dii aterni 1 siccinc lieri potest? <Juà celcritate deiluit argentum , eàne aflluit? Atipii intactum erat. Krgo si intactum , cur tantoperc doles? |)ro pecunia absconde saxum ; cjnsdem erit [irctii.

lAl'.l LA \\[.

OCLIJS iKiMI.M.

Ail bo\ile confugions ccrvus , a bobus monilus est ut tutius «lua-rerct pcrfugium. 0 fratres, iufjuil, ne me prodatis; \icissim pinguiora |tascua monslrabi)-. id oflirii alii|uand(i proderil : nec vos me ser\asse pu-nitcbil. Hoves arcano SI' nbliganl ulut. lijc delilescit in angnlo , respiral quielc , \ires animos<jue relicit. Ad \esperani. uti mos e^t diurnus, all'eruut lecentes berbas : bue illuc concursant servi , et

FABLES DE LA FONTAINE EN PROSE LATINE

cenlies ciroumounf. Circuit ipsevillicus, nec Itoris coiisortes. Nisi plus di.xcrit , iiiqnit ahui-

iillus unquain iulvorlit , aut cerxuui , aul cornua ejus ramosa. Silvaruiu iucola jam ixihus gralcs agit , expcotans in slabulo , tkaiec ad Cei'cris ncgolia redcnntibus singulis, ipso opportuniùs évadât, l nus houni dixit ci luminaus :

da, ni! opus ost iinuuitarc sedes ; vc>i-inn cras altcntiùs auscullate mandata. Intereaalacres his vcsriinini. l'astu refocli , mater natique unà doniiiuul. Prima lux dealhat aplmn ; amici absuut ; alauda ovolat. Hcrus pro more agrum

Bene est ; attamen (lui ccutum ooulis porspicit circuit, .lam, ail, lia-c IVumenta succidere ojior-

nondum recensuit cuncla. IImjus adveuluin luit. l'eccaul amici ; at graviùs peccat qui iis in

valde libi limeo; donec transicrit ne le secui'um olïiciosis nimium lîdcns, silii ipsi deest. Heus

jades. Tnm herus advenit, et gyi'aus ubiqup nale , adi propinquos, idem rogans. Hàc vice

explorât. Quid rei est, inquit servis? Deest pulli pavidiores aiunl : 0 mater, dixit : Arcessc

l'(rnum clatliris; hoc stramen minime recens est. propinquos, inmc , nunc. Elianmum , ait nia-

Hcus, citô ad tVrnile pucri advolent: in poste- ter. ô nati (piiesrile. Nec reseam letellit ; adve-

rum jumenla meliiis niteant; (juàm facile au- nil nemo. Tertiùm herus i'rumenla invisens,

terrentur arane;irum tehe. Ordinc ponantur lusunè erramus, ait, dum alienam opcm expec-

juga cum collarihus. Dum cuncla observât , pra'ter solita capita vidit caput; cervuni agnoscit. Arripiunf venabula ; singuli feriunt miserum, nec lacrymis mortem ell'ugit. Aul'erinr, sale spargilur. Variis in conviviis hic cibus et vicinos fcslivos delectat.

tantes, nostr.T incnria^ damnum ferimus. Qui amicior proi)inquiorne milii mei|)S()? Hoc animo recondr , lili , et audi quid sit ageudum. Arreptis lalculis , nos nosirique cras petamus agrum ; atqui hœc via brevior; opus absolvenuis quando pcr vires licebit. IJbi id consilii

Hic Pbffdrus elegantcr : Nihil esl par oculo sensit alauda , Hâc vice, inquit nalis, hinc mihen;egover5 lubens addiderim amatoris ocu- grate ociùs. Tum pulli, absque tuba; signo , lum. lugam maturantes volilant , cursitant , prœci-

pitesque ruunt.

FABULA XXII

.\LAUDA, KIIS PILI,I, ET ÂGRI DOMINUS.

Um tibi confidas; vulgare proverbiu?n est. En quo modo ,'Esopo auctore claruit.

Dum t'rumenla virescunt, alaud;^ in iis nidum occultant , eà circiler anni tempestate quâ cuncta pullulant , Yenusque blanda grassatur, cùm monstra imo in mari , lum tigres in silvis, necnon in agris alauda". Una , jam medio elapso vere, vernas anioris illecebras inexperta, tum demum in aninnnu induxit ut iterum , naturœ instar, matris impleret parles. Niduni struit, parit ova, incubai et excludit. Quamvis properè, res ulut sese habuit. Ubi maturuit vicinaseges, anlequam pulli nido evolare possent , ipsa trépida , variisque curis dislorla , il qua:situm cibos. Exphjrate , inquit nalis; e\cubias agile. Si herus agri cum lilio veuerit , (namque adveniet) auscultale , et prout dixerit, evolabimus singuli. Vix alauda natos reliquerat, cùm herus unàque filius adveniunl : Matura est , inquit, seges; i convocatum amicos, ut allalis falculis cras summo mane sua operà nos adjuvenl. Kedieus alauda familiam trepidam invenit. Una ait : Jussit herus simul atque aurora illuxerit , cras arcessant amicos la-

Page 1