‹ Œuvres complètes de Fénelon, archeveque de Cambrai. Précédées de son histoire littéraireChapitre 163 sur 271 · LIBER SEPTIMUS · texte numérisé non relu

LIBER SEPTIMUS

FONTAMS AD DO.MINAM MONTESPANAM.

Fabulaiu'm adiiivciilio uuminis doiunn t'uil : cui id dcbetur. dclxMitui" et ara* : sinL,nili (luolquot sumus liujus aitis auclorem ut dcum colaiiuis. 0! illecebra? captant aures, animam rapiunl susponsani : narrationc simpliei pcctus iugcuiunuiuo agunt ad arbitrium. O (Jlympa, tabula- similis , si quondam deorum mensis mea^ accubuit musa, ha'c doua benignis oculis aspicc , et jocos quibus indulsi genio gratos iiabeas velim. Tempus , quod cuncta atterit, in hoc opusculo, tuo parcet nomini ; sic annorum injuria superior evadam. (Juicumque sibi i|>si superstes esse velit scriplor, tua jiotat suffragia. Tu meis carminibus pretium dices ; «ce est in ullo dicendi génère lepos vel tennis mica salis qua* te lateal : tu vénères gratiasque décentes nosti : blanda vox. vultus ipse silens pt.'ctora denndcct. M quam lubcns musa lusius ba-c gi-ata diceret ! At melioribus lia^c reservautur ingeniis ; nobilicjris musa^ laus te manet. Sat mibi dnnunodo exlrenumi opus tuo n\nniatnr nomiue. Krgo t'ave libello (pio redi- \i\um m»; fufinum s|)(m-o (piondaiii. Te l'a- M'ule, lia-c carmiiia tolo orbe passim U'gi'uda sunt. Nec laiituui minius (^go un(]uam commerui ; af id postula ipsa tabula. S^-is quant.A gratià jiolleat mendarium : si tibi hic arriserit , pro HKM'ito leuqdiMii |)onam. Sedcrra\i : tcmpla uni libi (lonere dccct.

I Ar.l l.A I.

\MM.\1.I\ l'KSir. I.MîoU\MI\.

M\i I M IcnilicuiM , maluMi à nuniine excogitaluMi . ni iiiorlalimu scelera ulcisceretur , lues ( uan^iue sua nominc dicenda est ) , lues, qua; intra unani dicm Acheronta ditasset, grassabalur in animalia. Omnia morlu) correpla ; non onniia occidebaul. Nulla icmedia dabant opéra m , ut animam ;egram et languidam rclicercnt. Nnllns cibus gratum elaborabat saporem. Nec lupus, nocvulpi'sdidcipra'da'insidiabanlur. TurlMii's sibi iiniccm crant ti'iiictjhe : nus- (juam amor; ergo nusquam blanda gaudia. Léo, concione habita , dixil : Ueos iratos credo hoc cxitinni inmiisisse terris, nt scelerum prenas deinus. <Jui [dnsnostrùm peccavit numinisiraisese devoveat. Korsan hoc piaculo cœteri convalescent. At(iui liisloria monel eo in c;isu liujus modi piacula t'elicem exituin liabuisse. Ergo ne nobismet adulemur, alque ut severè scrutcmur qnidcpiid vitii peclori inest , ego pro me dicam : Aliquando, voraci indulgens appetentia', vervecum copiani diccrpsi. Huid in me peccavcrant? nil prorsus. (Juin et ipsum pastorem voravi. Siquidem res id postulat ut me devoveam , priestô sum. At ca.'teri sua \ice peccata dicant; namque jure mcrito scelestior pœnas dabit. <) domine, iu(|uil vulpes, benignus es pra'tcrquam quod decet.Scrupulosius rcligione tuus aniums angitur. Vili o\iuni plebeculà vesci , quid in hoc peccasti? Atqui vorando dignalus es grèges insigni honore. Pastor vcro haud dubiè nil perlulil innnerilus. cum fuerit unus e tyraimis (jui in animalia inicpio potiuntur imperio. His dictis applaudunt assentatores. Nemo ausus est perscrutari graviora ursorum , tigridnm , cteterarumque ferarmn scelera. (Juisquis ad rixas promptior , eliarn canes , corona- judicum visi sunt sancti et innocui. Tandem sic ait asiinis : Ad oram ]irati monachorum dum eri-ai'cm olim , lame, occasione dalà , tenero gramine , ipso suadetile diabolo, ut memini , ad lingu;e meiisuram . herbam toloiidi ; alqui id injuria, nt verum lotjuar. Contiinio onmes exclamant : Tcdialur asinus. Eupus \eteralor nec illileratus, roiicione proba\il diris devovendum impiMiiMi animal, depile et scabie exesum , ev (put Ions omnium malorum. Eevissima nova habita est sunnnum nel'as. Alienam herbam car-

FABLES DE LA FONTAINE EN PROSE LATINE

père ; proh ! scclus horrendiim , tlignurn pœnà capifali ! Ncc inipunè evasit miser. l'roul in sccunda aut in aclver:>a fortiinà \ersaris , corani judico purgaveris, aut cvictus nuilctaberis asporriinô.

FABULA II

VIR MALE CONJUGATUS.

PuLCHRO soniper bonuni soeietur; cras uxorem ducani. Verùm niultoties disjungunlur; paucissima^ animai i'ormosse , formosis inha;rcntes corporibns, iitriiniqiie adunant. Unde , Aoniam concodas. uxoreni minime ducam.

Conipliiros novi liymona'os ; nnllus anianim iuflc.xit. Altanien plcrique homincs sunnnum adeunt periculum ; ideo plerosque facti pœnilet. Ciijusdam memini , qui cùni pœniterct , id unum su[)ercsse judicavit : repiidiavit scilicct sponsam , rixis , avariti;je , zclotypia; dedilam. Nil rectum ci videbatur j maturiùs cubabant , surgebant tardiùs. Atqui hoc minus appositè, hoc alieno in loco ; dein istud deccntiùs; semper quid aliud ; nuiiquam bene. Servi urcbantur ; nec jam sponsus suî compos erat. Virmeus nil prospicit; bona decoquit miserè ; vagatur, quiescit iners. Eo tandem perductus est sponsus, ut fessus hâc larvà, illam ad propinquos rus remiserit. Tum facta est socia quarumdam Pbyllidum, quœ cum subulcis galliuas Indicas agunt. Post aliquos menscs, ubi vir speravit banc resipuisse , ad se revocat. Quidnam rei , inquit, agebas ruri? quam degebas vitam ? Arridebatne dulce et innocuum rusticandi otium? Satis , ait illa ; sed angebar servorum desidiâ ; grèges negligunt. Atqui exprobrabam acriter ; unde mibi conflatum est iniquum odium. Continué sponsus : Heu, molesta et morosa mulier, cùm prœ œgritudine animi ferre nequeas servos summo mane abeuntes , et redeuntes sub noctem , quo pacto te perferent servi quos vexabis per totam diem? Quid spei marito , qui tecum diu noctuque victurus esset ? Yillam répète ociùs; vale. Si unquam te revocavero, faxint dii ut dem pœnas in ripa Stygia , bina tuî simib Furià me semper infestante.

FABULA III

MUS EREMITA.

Oriemalium historia narrai quemdam murem civilibus curis defessum, procul à tumultu

in cavum oasei llollandici sccessisse. Latè silebat regio déserta. Novus erendla bincinde grassans l'aiilLMn \ietum comparabat. Dente ac j)cde polilus est cibis tectoque. Quid ultra opus est? Pinguescil brcvi. Deus sibi dcvolis bona largitur quamplurima. Ali([uando legati murinaî gentis adierunt pi uni eximiumque fratrem , ut saltcm \el exiguam cleemosynam erogaret. Peregrè profecti erant ad regiones longinquas , ad versus felinam genus opem oraturi. Namque Hatapolis urgebatur ab bostc, libero comrneatu oarcus. Absquc viatico proticisci coacti fuerant , pra^ summa reipublicœ profligata; inopia. Modico contenti fuissent anxilio; ccrtum enim erat subsidium inlra quatuor aut ad sumnum quinque dies advcnlurum. 0 amici, inquit sevcrus eremita , quid me tangunt hujus mundi curaî? Quid vestrœ calamitati opitulari potest solitarius? Unis precibus numinis opem vobis demereri jam niibi superesl; vobis affuturum spero. His diclis, janiiam clausit. Hoc mure immisericorde quemdam putas me désignasse? Monachum? Minime; at dervidem. Monacbum semper fratribus beneficum et oharitate promptum piè credo.

FABULA IV

Page 1