EPISTOLA

Frontoni molles elegos, et flebile carmen, Forsitan et teaecas speres , Lal^maïuie , ^itfrelaa. Imbelies odi lacrynas , uec^funera ftevi , Nec didici mœstas ^gitci^e inglorius arles » Grudelesque Deos , orndeUaque astra vocare»

Scilicet oecubuit Fronts. Quis nescit aœcboa Fortunée casus et iaelactabile fatum?

Quisve suos dubitat decurao teompore soles Occidere , etfragilem dilabi in funera mundutt?

Ille quidem cœlo volis melioribus baesît, Despexitque huoxiles terras , damnataque fraude Secula , nec rerum species capta vit inanes. Quid memorem inflexam mcntem , sanctique tenaceni Propositi , et placids? decus inviolabile yitae ,

DE FLÉGHIER. i5l

Qjiam uec dukU bouoe, secli nec mobijis aura

Jmpulit, aut mollis fract virtute ciipido?

Nil tamen et'pieta^ , et cœli coascius ardor

Profuit, aut sanctas çxercita vita per artes.

Crediderim ; miseri tantis yirtutibus aevi

Fata pepercissent , seirent $i parcere fata.

Sed nihil œtemum est, et babet sua funera virtus.

Quin etiam insignes aoîmas vis iavida s«pè Opprimit j et spatiis svi brevioribus urget , Simplicior sive bis aura est et purior ignis, Sea Deus ad superas maturius evocat auras , Sea pugnant clansae tenebris et carcere caeco Solyunt se citiùs , vitiei^ue errore peractp, Terrenas ardenJ^ , exuto corpore , labes Eluere, et ^ujnmo niveas se sistere cœlo.

Sic tandem ccelum spirare y et temnere terras Âssaetus Fronto tutà statione quiescit Immunis fati , postquam , compage solutâ Corporis y œtbereQ^ orbes et cœrula f eUx R^na colit , Divis alioque inscriptus Olympo ; Saera nec inâdi BLetiiit contagia secli , Nec dolces anima fiiiias , vit^que labores ; Emeritamque animam Cioslo , saturamque dieruin. Rettulit, atqii# pçuV>s «terno in lu^iine fixit.

Non ea Paxcaniin , nec inertis oïlpa sejBMQcts ; Sed labor , et çu^ vj^gil^ , .anîmique irigeotis Imperium. Cbris jogfieiiderat otia Mi^is Abditus, et vari^ }iuigens djMnmercia Unguœ ^ Et Latium, Soly^aamque etdoctas norat Atbenas, Post dulee^ .l^^t>ras , qwo^ ajto pectore acervos Condiderat , prudeus in apertas pcotultt auras ;, Eloqniîs cultas tptim. «aovit kpibas auies I

iSt. poésies latines

Quasve effudit opes! facanda Lutetia plausit. Ipsa etiam toto quse claruit inclyta mundo Félix proie virûin linguâ et pietate potentum , Quœ Romain et célèbres acadffimia vincit Atkenas Mirata est quoties tôt in uno pectore sensos, Totque artes ! Doctis quoties illecta fluentis Yiribus ingenii dicentis ab ore pependit, Frontibus ingentis Sopbiae dum praemia lauros Cingeret ; at sese , populis cùm dividit oinnem , Deserit, et proprio sensim se conficit ign'e.

Sic fax paulatim cœlestibus smula flammis, Dum lucem rutilans aljenos spargit in usus', Liquitur , et proprias depascitur igné medullas.

Dignos laude yiros tacitis ardoribus artes Sspè sus périmant; brcvis est sapientibus aotas; Seu niagnâ ingentis genii sub mole fatiscont , Seu fragilem vitam vitse immortalis amore Absumunt, seu corpus iners vis ignea mentis Detcrit ; egregiae dum captant pra;mia fams , Exangui macie pallentes lurida tabès 'Occupât , et lentâ carpit praecordia flammâ. Sed pius occiderit fatorum crimine Fi*onto, Et tanta ingentes commorint funera luctus ; . lUius , Lalemanne , vices dum clarior impies , Possumus et lenire anhnos, et parcere fata. Jam sua continuis prudens academia votîs Jura tibi etlongos commiserat ordine fasces, Fulserat et multos victus spectata per annos. In curas rediisse tuas nunc splendida gestit, Et notum eloquium , vocëmque audire disertam. Seu sancta insinuans blandis oracula dictis; Seu doctas rétines leni sermone coronas;

ficu

ïïïta

Sistit

Ticim

ilrk,

Utâfi

ïuepé

Cniia]

Fkreg»

Di|î«pi

Dulcù

fiindii,

Cuunart

Uipice.

■Mnine

l54 POÉSIES LàTINES

Sed dùm vuluus hiat, nec adhuc obducta cid^trix, Pectora solliciti nondum récura peridi Nequicqiiam, et crudofi $perem lenirerdolor«s.

Quin pueri postquam decesMt corpdre laaguor. Et nova florentes perf udf t purpura Tultns , Tristes reliquias tîmui , recidi vaque fata Anxius ; et nondum ssevis exhausta venenis Yiscera praesensi, immaturaque catmina piessi. At qucniam morbi nunc omnis cura resedit, Et duri penitùs fati deXerbuit ira, Accipe mutatos pruden« in gaudia luctus , Gaumartine , juvat priscos meuiinisse dolores, Et vanas dulçe cçt olim jactasse qu^relas.

In tempes ta hyemis clementia , nubilus aër y Yel pluvii calidïs spirantes flatîbus Austri Induxére luem latè , faiDOSaque crebris Tempora funeribus; se paUida turba nôceotma Effudit febrîum , longisque eicercUa curis Succubuit medicina malîs* Qu» Ivctibos illis Intemerata daxuus? qui non flevére parentes ? Hune dele , et similes Titan ne duxeris aunos.

Florebant hilares et adhuc sine labe pénates , Gaumartine , tui ; placâdêque aestate virentes Gaptabamus opes , et opaci gaudia ruris. Quot calidos gdUdis soles prseCexmuis umbris Frondosi hospitii ? cœli quot fregimns aestus Frigoribuâ lœtis nemorum? quot duiâmus horas Alternis vacuas? quoiies snccessiiiius hortiB, Gramineosve thoros sub anûcae tempera iHfectU Pressimus , aut lougis ingens ubi semsta frondet Ulmorum ordiaibus , vel que se silva coroaans Frondibus implicitis coèm/tes undîque tractus,

DE FLÉGHIER. 1 55

Errantesque TÎas stellato colUgit orbe?

ArdebaC flavis jam proxima me^ibus lestas; Nec nocuit, nec adhuc voluit fortùna timeri, Nilque domi mœatum sed iniquas impta ludunt FaUyices, et stare àm sua gnudia rébus Sors iniiuica negat. Quâ tandem noxîa fraude Invenére viam subiti contagia morbî?

Priqui lues vulgo incubuit , fatnulosqué labantes Lenta fatigârunt dir» fastidia febris.

Plebs jacoit languens , matuiis messor aristis Defuit, iuTalidisquotieê sua dona colonis Obtulit aima Géras? «[uoties onerata poposcit Agrestes aimona nianu$? defecit avarum Roris opos. Mweri serpsit per viscei'a vulgi Hactenus, affiixitque domum, dominisque pepercit Iiisidiosa lues , pfebeiaque crimina sparût , Mox ingens. ausura nef as. Meu quanta recurrit Cura inihi, et quantus renovatur peetore luctus!

Saeyus antidautes primùm jam Sirius agios Adstabat , roseocjue puer spectabilis ore Innocaas artes, cautosqueper atria ludos Xiscebat genio facilis ; tum plaudere motu Composito choreas agiles , oorpnsque inoTere la namerona blandèetukans; avidusque 9olebat Omnia mutatls nodracala discere formas , LiBus, Naso, tnos s tenero tum pectore curas ToWere Pievîas, dooto^ue assuescere Pindo, Mosarum egre^us ludîs et Apolline primo : Teutônidum linguam , Latiasque evpromere voces Kanc tentât Tiberis uorns hospes, et accola Rheni ; Aut gentilîtios tltulos , et stemmara ionga I^TÎdit ingeaii eerlus; nunc arte parafa

l56 POÉSIES LATINES

Descriptaui evolvens terra pelàgoque tabeUam, £t brevia et Syrtes, terraruiuqae ordme tractus Perstringit , sîgnatque vias , radioque fideli Percurrit totuin ludens in imagine mundum. Usque adeô teneros animus prasvertitur aniios. Tôt dulces pueri curas abrupit et artes Invidia. En subitos vitiati pectoris sestus Exsudât f laetos sensim déclinait ocellos , Dejectusque caput lentâ cervice fa&scit.

Sic Jove sub pluvio molles sternuntur acanthi , Albaque pallentes demittuut lilia cuUi^os. Constitiinus fati indociles , subitusque pêr omnes Se fudit sine voce dolor ; dominusque , doaiusque Labe unâ pallent , vultus nam sumit ab illo Quisque suos , tacitique errant consortia luctus. ' At perculsa malo geniti^ix et fulmine in ipso Intercepta siles , primoque exterrita casa Dilectosque prenais vultus , et dulcia libas ^

Oscula ; supplicibus votis hominesque Deosqoe Sollicitas , œgris pueri te vultibus impies y Et jungis lacrymaSy et eodem vulnere langues. Quondam Iseta tibi , sed punc crudelia tura Linquis , et optatam tua pignora ducis in urbem Prudens. Parvs^rmn volucrum sie provida mater Aucupis iusidias , nidoque incommoda cœli Tristia quse sensit y suspensis ex^ubat alis Anxia , progeniem teneram , nidosque loquaces Ore pio transfert , et tutis condit in uinbris.

Interea gravis. «gi-escit vis offera morbi. Pulchra sut^erveniens ignis depascituï ora, Pallidaque excurrit macies^ et.frigida languent Lumina. Fessa rigeut .allerno fvigore membça ,

DE FLÉCHIER. iS^

Alterno radore iuant. Sitis arida guttur Asperat , imbelli stomacho fastidia cvescunt, Et totos gliscic vinis lethale per artus. Improbus insinuatsopor, et crudelicTr ipsâ Febre quies animum sensusque intercipit omnes. Hssimus hic «Bgro similes , gelidusque per îitia Ossa tremor subiit.'Tali9,'cùm déficit orbi , Panlatim tenni Titan ^obduckar ambra Luridos , et trîsti «essim velatur amictu. ^atarâ lugente dies defcrescit; at ille Obtusis pallens radiitf et lumine caeco Obscurâ rutilam texk ferrugine f rontem . Mirantur populi languentes sideris ignés , Desperantque diem j et nraesto cum sole laborant.

Accorrit medieoram agmen , cauteqUe sileutes Explorant calido salientem sanguine venam ; Mox digito gravidam nigrâ salsugîne lingaam Solcant, et leni pertentant viscera tactu , i

Sea mulcere malam , seu vestîgare parati C^ne intos TÎtium ; motà cerTÎce Ticissim Notât quiscpie sîbi , tacitâve itnmurn\urat aare Kescio qnîd; Prinuis labor faîc , faaec prima superbae Tentamenta artis. Mox extra Ihnina ducti Col dicta senis , totamque Machaonis artem Experti jactant; consolanturque parentes Indociles, doctisque jubent iconfi^^re curis.

Scilicet incensos avertere pectoris aestus , Etsaniem elicere immundam , validisque jutare j^ataram auxiliis tentant ; incidere venam Saepius, et mît«s adhibere in pocula succos Praecipiunt. Fnfitra ; tanta^ vis déficit artis , Diraque inardescit proprio medicamine labes

l58 POÉSIES LATINES

Usque tenax. Heul tum geoitrix mœstbsîvia ledo lucubuit ; prono languens Super oscula vultu , Tanquain animae clausura viam, vitamque paello- Inspirasse suani credas , um fletibus ora Prolaat , et gemîtu spiret. Sed matris inane Auxilium exundant lacryinie , plorataque crescnnt Tsdia y nec teneri ininauiit incendia fletos.

Tu quoque qui cœcos casus y altique mînacem Fortunam ratione domas, majorque peridii, Gaumartine , tuis placidâ TÎrtute refulges. Nature imperio cedis, teneroque dolori.

Ille animus rigid» quem noUa injuria sortis Impulit, et plurcs fati qui pertulit iras Strenuus , huic uni potuit succumbere faio. MoUiter inflexos sensus» pectusque fatiscens Yidimus , et fientes oculos. Quis ponefe jura Fletibus , aut patiios speret compescere luctus? Alcides vitrei clamatum ad littora f<mtis Flevit Hylam ; dulcemque Linum miseratus Apollo. Nec puduit flevisse Deos. Sed nos quoque mœstnm Pallentes madidis oculis effondimus imbrem»

At firmum puero pectus , tranquillaque nkomm Temperies, tenerisque animus maturior annis. Aspera non tumido suspiria pectore duxit Impatiens , crebrisre effudit plena querelis Ycrba; sed ingenii mitis mentisque serenae Exemplo trepidos potuit docuisse parentes. Tum si quà incantos morbi riolentia motus Elicuit y molli strepitu quàm lene gemebat Languidus, et casus quàm suspirabat iniquos Dulce rubens y celsoque attoUens lumina cœlo !

Post ubi vis morbi, ssTUsque resederat ardor.

DE FLÉGHIER. ï5g

Tum brevibus faciles cwas impetidere ludis, Adstantemquc ariafiii he6s r^tinere'stuiurr», Etrisa mulc^refio; bl^iadus^ue solebat Lactea colla iillro, niveanujne obttndere patri Geiricem , et rébus pmdeils gaudere secundis. Puldira licèt diutarna lues temétaverat ora, Etktos oculos^ solitumqiié exederat ignem^ Non tamen exîtniae «œlaitia tnunera fbrmaa Abstulerat lid>es , et erat âua graiia morbo : Seu roseo yivum saffuderas ore ruborem &tibtts imtnodicis ; seu candida lilitt vuUu Sparserat , aut fronti palloretn induxeraX ftureutid. . Post diros aestus eVcaeca obliria ?itie "^

Lediifer excedit dolor; et sibi redditur ttger. Solvidir inftdi vobeê dansîMiua Bomai , Secpie hilares végétant posilfe ardoribus aHus. Tum facilis reqiueS) exoptataeque salutif Spes erat. At s«d>itiaB redît in ptsecordia langûor , Perqae imas sensim f rigus «rudele medullas Saevit et ardentum febrium retolubilis testus Incubât, et tremulô penitus se corpore fondit. Ac Telttti altemo procurreus gurgita pontus Cùm fugity littosqne vado labente reliquit Collectas retrè, nud« sternuntar aren», £t sicco placidae résident in littore nates. Mox obi ferventis sttcoesserit horà recursos , Spamantum ptocul inciphint albescere tractus Undaram, résonant scopuli, longèque remugit Ance fragorf pleno tum crescît gurgiteiluctus Spameos in terram , rapidoque adlabitar sstu. Dolcia sic placidtt post iiitervalla quietis , Altemus palier languentes occupAt artus

l6o POÉSIES LATINES

Paulatim , ruit in venas et crescit^undo Vis efifrena mail, gravioix^e in riscera cœpit Pseoniis opibus , medicisquc po^ptius herlvs Desœvire lues, psapiusque instare perichiin.

Scilicet humanœ virtus nil profuit artis Incumbit sacris geniirix ; cœlumque fadgat Multa super puero plwgens , divinaqué captât Auxilia , et cunetis supplex adTolvitur aris. Nequicquam; donec .lacrymis et supplice vojto Devovet intacts mater sua |)igiiora matti.; Spesque metusque slios ngtanaueto in njimine figit , Si puçr instantes fatorum evaserit iras, Spondet adoratis ingfentia aiiunera templiâ, - ^temasque yovet raemori sub' pectore grates.

Cœlestes animae., dilectaque numiifa matrum , O Genii , insonti pueros^uî ducitis avo , Et cœli medicas aegi:is mortalibus artes • Qui regitis/tants causas meinorate salutis. Quà se conspicuis Vicennœ molU)us arces Attollunt , ludosque vident et dulcia «^um Otia , per molleslucos et amœna yireta Frondescit totis ^exeurr/^ns semita caxnpis î Hic yirides juxta metas , et pêne suh umbris Altorum nemorum locus est » qticmpliinina circnm Belligio populis, et magnœ Yirginis ane Gommendant , Divi notus cognotnine-Mauri.

Yirginis hîc sacrum depressa in valle sacellum Surgit; parva quidem simplexque sed Jbospite Diva Plena domus, nont:rebra looo pretiosa supellex , Non nitidi postes , Pariisque effulta cohimnis Culmina , nec sciflptis radiant sitnulacra metallis. OrnatU exiguo, sed magnis inclyta votis

DB FLÉCHIEli. : l6

BAeSj non opibus sed.rellgione superbit.

Snb vinclis illic domitas .req[uk9cere pestes , Targidaque aspicias lentft contage venena > i Detnmuisse. Fremnnt illis captiva malonmi i • Agmina neqnicquam templis , Divamque verentur*»

Hoc pia languentum reptant ad limina tarbœ. Pallentes ynltus , defecti Tiribos arlus , Fanera vÎTà putes , arentia coipore tabe , - Et multi passim occurnant exempla dolorîs ; Ben mcrbi et miseras quot sunt fastîdia yitse l

Candida dilectis Tirgo quse prsendet aris Molliter inflexà TOtis cervice yidetur , Annuere. et circumfusc^ recreaxe clientes ' Yultn que sistit moxbos etTubiera SjBuiat. Qre puer roseo niveis qui decubat ubiis Materna ingenuo confirmât munera risu..

Sob pedibus vigiles arr^^tis auiibus adstaut Aligeri, pandfmtque alas , Jiutusque potentis Tirginis expectant, seu noxia sidéra cœli^ Sen jubeat ssevas bomibum compescere mortes.

Postibus aflKxs longo stant ordinegrates, Et fnlgent pictis altaria sacra tabeUis. YotiT» pendent cerœ laquearibus altis , MOIe ibi morboruçi effigies , pictaeque salutes - Parietîbus. Quis enim. non iUius aeger amicam Sensit opem Divae? Quisye unquam akaribos illis Irrita thura dédit? Faciunt miracula nomen *■ Crebra loco, et tennis sua munera non capit aedes.

Hue ego vota tuli supplex , sacrisque litatis , • His cœpi facilem Divam implorare querelis.

Diva potens febrium , quà non prœstantior usquam \ incere crudeles morbos, et fata morari

l69 FOisiBa LitlVtS

Trîstia , sollicito pmtaM snccurre dolorî. Ecc€ puer longD bngaeng ârdore ffttiscit Spes magnae Themidos, TÎdui dpes una: parentis. Aspice ut ingenuas clatis Tirtutibiis artes Excollity nt magnœ pnefert insignia mentis Auguria , et >Nilvtt matwros pectore sensas Nil puérile ferens. Sanctô mens dîgna Senatu Emicaty et sacris olim manus apta sigîliis , Priscus gentis konos. Quid ATomm splendîda jactem Nomina purpureoêproeereai saiieto9C[ae.snpremi Custodes juris » balli padsqu* ministros ? Quid grandes titulos , insessaque BKa longo Ordine , Diva, tibi nftemorem ?]PR1 flecteris istis. Spes tamen ingentea miseraie, dommmpie labanlem, Quae prisci decoris famà et Tiirttttîs avita^, Sinceris opibus, Tiieaûdosque eiinilibiiis ahis Splendet, et iagemiA se nobilttate tuetur* Omnis in huac puerum d^mus inelinata recumblt. .Et jam sponte sua egregins, monidsque paternis Discere justitiain , pulcbroque inolescere mon Cœpit et astra sequi. Yotis hune sedula mater Instare , et magnis comulate allirîa donis Instituit ; docuitque preccs , et dUxit ad aras Sœpè tuas. At nunc h^rym^ êffVmdit inanes, Tu nisi Diva faveSà Pr^bus si Aecteris ullis, Oro per kaa ego te lacrymas, per munera tempUs Si qua tuis sparsii, teneros per matris amores, Perque tuos olim luctns , discrimina matrum Nota tibi, taies tenuerunt te quoque cmrtt. Non ignara maU miserœ suceurre parentt.

Aiidiit aima païens , quia credat? Sàxea voto Annuit effigies , placids miscuére serents

A( vhicminn. i63

Luminibas flatwiw;; wm$ fon^oeiui in «Im Igisiliit puer y €t suiuno ddapia fUceUo Yox Divs in^oauU : Sorriire abaifftU^ morbî» ' Crodeles morbi. Tam Qgrum ei^uvQi:^ pec^a& Qiiis furor est? Ite Aligerum fidisuma Uurba Ocyns, et vestri sinûLem «eryata pQ«Uttii^« Hand mora prosillunt hilarea et yass^k cape^i^iuit.

jEthere sub placide et c/cài melioribo^ u$x'^ Fiondescit pomis et dokibus utOia herbis Hortiis , obi zephyiis flores aor&cpe saMui Adflatiy stemos expirant veris odQres.

Hic nitidB semper soles et lœta sereoa > Et gélidi recréant felida ^^ermina rivi^ NnUma usquam obrepsit virus, non perfidus bumor , Lufaricus aut serpens, aut fallax berba veneni. . Floricuique sua est virtos, et oleatibus berbis lanocuo puri fundunt ex sthere roves Pnesentes contra moibos, et vulnera succqs.

Hue sacri advolitant genii , fusique per bortos Hic florem, radicem illic et giamlna carpunt, Ccelesiesque legunt rores, vîolasque rosasque Et casiam eunctisque salutiferam Panaceara. Sic sstatis apes pladdâ sub faice volantes Floribus incidunt variis t bic dulce nibentes Ore rosas libant, bic candida lilîa circùm Effuse aëri decerpunt munera meUis.

Inde ferunt lectas bovCîs cœlestibus berbas Aligeri , dulcisque cubilia UMBSta puelH Circnmstant. DextrA scgnes bic snblevat arlus. Hic teneros pueri fletua lacrymasque décoras Abstergit, f undilque labria Uventibus alter Anabrosiam, succove salubri débile corpus

l64 POÉSIES LiTIVES

Eluit j undè noYos gliscit yigor , et sua cordi Aucta salus. Mox toto exsudât noxius humor < Corpore; continuôque tenax penetralibus altis Egeritur pestis, redeuntque in prisfîna vires.

In noya compressi ssevire pericula morbi Tentarunt iterùm , morhos sed arnica repressit Diya iterùm , et longum lantis virtutibus svum Imposuit. Quantse hinc puen mottalibus' annîs Àccessere morae ! votis jàm Iseta solutis Dilige servatam dirido munere prolem Blandius, 6 Genitrix , tibi enim Genitricis amores Sammarthana nurus nato commisit in uno , Et moriens in te matremque , aviamque reliquit.

At tandem cari te crebra pericida tiati, Caumartine , monent ; dubti res plena perîcli est Unus amor ; sat nota tibi discrimina fati ; Gasibus adversis multahi tibi suffice prolem ; IJna nimis fragilis vita est. Qoid jura secundi Detrectas thalami ? jaraduâùm plurima natos Expectat Lucina tuos ; hoc Caria poscit Summa sibi ; pluresque parât Themis alta curules. Te quondam Procerum turbam genuisse juvabit, Partiri pectus patiiura j magnunique per omnes Dividere exeraplum, muitâque in imagine Tultus • Nossc tuos. Sobolem nullà tune sorte timebis Deficere et curam alterius solabitur alter. Intcreà tibi pro multis bic unicusesto, Spes impicre sui laudesque œquare parentis • • Discat, et ingenuas jungat virtutibus artes.

Ipse manu ducam faciii, exemplisque praeibo. Et puerum famas accingens decorique futuro -

DE fléchier. i65

Majcw» Bitttam ia cuM; et rite dbcebo Qnam débet mperô taperis impmdece TÎtam.

IN GONVENTUSJURIBICOS

ARVEIHNIS HABItOS ° ' Aaw> iMS.