‹ Œuvres complètes de Fléchier, avec une notice du discours préliminaire sur la vie et les ouvrages de ce célèbre orateurChapitre 26 sur 292 · CARMEN · texte numérisé non relu

CARMEN

hcEXiHJET betos felix ArverDia plansus Et qnae sublimi vapês se vertice toUunt Yotivas plebis référant ad ûdera voces.

Jura di& miseras redeuut neglecta per arbes ; Nec longé acceisit populos Astrœa ; sed ult^ô Testigat scelerum latebras, quseritque nocentes Nobilinmque dolos prsesens, et crimina frenat.

Dégénères animos latè corruoerat auri Dira famés, rapto gaudens splendescere luxU; Contemptrixque homînum , legumque inîmica potestos ; Intentare minas , intaderé pauperiâi arva Hea! nimium vicina, soosque extenderc fines, Insontesque viros pœnis urgete solebant Irasci faciles ; nec quTsquam tandere contra Audeat, aut tumidos unquâhi compescere fastus.

Quid memorem pavidis ereptos ci^ibos agros, Abductas'matsum gremiis impanè ^ ofellas , Fraudatasque opéras inopum ? quid dura potentutn Imperia, et praedas turpes, caedesque'nefandas?

l66 POÉSIES LATItfEs

Quot sceleruin {actes! qoot stmt t&crittiiiia rbmm ! ^ui nulla Itoit-diidàm inevàrebtift jurU» Cuique suos Huimo licuit sibi fîngere mores IndigAimicpie atidei^ nefas , ausbqtke pôtirf .

nii equidem.faUâ se nobilitate tuentar.

Nobilitâs vefa est Aon vanam osteûderé fàtnam , Aut veteres titulos , noQ pictas ordine longo Majorum efBgies , aut priscis inclyta fastis Nomina non adeô saeyas teipatiere leges , Aut premere tmperio populos , sed jura tueri Cuique sua, auxilio misetos, opibusque juvare Et dulcem régi patriaeque ipipendere TÎtam.

Nunc mœstas trepido volventes pectore curas Quos sprevere timent ; vultusqué , et jossa superba Dissimulant , vulgique iras et tœdia mulcent. Scilicet omne sibi metuit scelus ; omnia virtus Sperat, et afflictis redeunt solalia rébus. Implicitis proparat deceptus fraudibus haeres, Remque suam repetit. Leges implorât avito Quisquispulsus.agro per ruraalittiay domosque Ibat inops; queritur violatanf crimine judex Illusamve dolis Theofiidem» sanctosque saceidos Défendit superum r^tus^ et yindicat aras.

. Sic procul Arverni^ pelluntur noxia terris Crimina. Qui pravas Titam duxère per artes Justitiae indociles ^ piŒStis qi^f damna tulêre CÎYibus expeadun^pœnas, veterumque malorum Supplicia, et sanot^ discunt non temnere leges. Exorant alii pop^l«s ^ et f urta reportant- Yindictam veriti, priscam sine Judice labem Eluere , et tacitos properant componere mores.

At qnibus est honiûiuiii pietas, dnpeeCa^e «Kvâm Religio , dulçi patriâ doaiiba«i«ft ralialiy, Cbndunt se latd)ns , cacirre m woolûbm enràm , lltricesque trahuiU fiirias , p«MiaaK{iie •eqaMetn. Paoci, quos specUU ^^^ fit ei»paeU virtm Excitât innociue captantes priemîa team , Et méritas landes» ^Uena pedcuU tuto Accipiunt animo, et sonles miseffentiir amtcos. Quippe lieet tiun^das vesaiMi superbia BiMtaf Occupet , et sceleruœ Utè fontaya «erpaiU , Sont etiam Aociles aniuM» simt jacsoia fraudis Pectora, et an^qm restant T4»tifia juria.

Inyenisse pios , crebra inter crinûaa i 4|;«imI«Ii| , . Patncii proceres , lectariua cnria patrum » . Et sentes agitaabt, iacorraptisque veraiidi Jndiciis reYocaat lapsos ia prkiM<UK laoveB. Oppressas gemitus plebis , mseraQdaqiie lata , Facundo saafitmn qui temperiit ore senalnm^ Bokes deliciae TLemidos, P^terius aadîl| Vexatûsqae levât pmdeas , tarretqua supedKMi , Et dirimit causas, lqgiiaa|iie oraaula paodit. Caumartine, ti^i Bacri b^nunissa sîgilU Effigies, tu prima vog^ in JHva clkntes » Et cerà obsignas ?ieMUo<> pwnamque remiltis 9 Majorumque aniUMOS^ «IL 4^rîtas ««s fffiixHS «rtfs- Eloqoio femeu» pro DSgt Taloniiis in^at Qussitor scelertf» nigill«Sb iM^jasque reorwn Evolveas Utes vUpfjat csîwusa 4iwi^ Fortaque nobiUwi > «t Uiiates 4ilâsp4«Mr iras . .

Jttdicibiii HMutia i>\im opmfiNissasttebit Impiétés , et vis » 4% f>p«Mi dâmaat^ «^ido.

l68 POÉSIES LATINES

MitescenI fortunl et nobilitate féroces Criminibusque suis animi^ meliora redibum Secula, et his siirget Tirtus innoxia terris.

Qui cigtdAm curro terram ^ulcavit aratro Rusticus aut riguos per prata virentia rivos Deduxit , vastas qui fossâ divitis a^es Muniit aut latos ciroumdedit aggere campos, Inveniet faciles aditns , pretiumque.laboris, Conductasque opéras, paotà mércéde, reposcet.

Agricola ipse' suis committet semina sulcis , Nec diram metuet sortem , dôminumque superbuin , Qui gravidam iratus s^etem ab radicibus îmis Eruat j et latas ferro populetur aristas. Tum Gereris dives si frugibus annus abundet» Fortunam ruris tenuem , panrosque pénates Proteget, et modicos congesti farris acervos Condet, securusque sut, rerumque suarum.

Hanc populis pacem Lodoicus, et otia fecit y Restituique avidis jumt sua rura colonis; Ille suam toto famam circumtulit orbe Egregius, validis prostravit viribus hostas, Dtiraque compositis pacavit saecula bellis. Ille iterùm yictor bello , et socialibus armis Imperii avertit casum , dorauitque tyraùiios. Nunc timidos ultor gaudet defendere cives , Nnnc durum genus ac dispersum moatibus altis Mitigat , et placidis componit legibus urbes.

Jamque parât Tbemidis veteres decerpere ritus » Et sancire novae artes, queis publica rerum Judicia accélérât , cuf as sumptusque cliéntum. Sistat j et implicite miràat fastidia litis.

DB FlâcaiBR» 169

Sic loDgas remm a|o])age8 , nodosque resolvit ; Et scelos I et frandem nostris è finibus arcet , Kxîmkwpie imter reges , qaos fama supert tes Institue belliqae tulit saper ethera virtus*! Nec pietate {uH nuyor^ nec fortior armis.

l'Jiè POÉSIES LâTIIIES

AUTONIDS. d'aUBRAY.

Page 1