‹ Œuvres complètes de Rollin avec notes et éclaircissements sur les sciences, les arts, l'industrie et le commerce des anciensChapitre 257 sur 298 · KH · texte numérisé non relu

KH

Magne Senex, famam asscreret dormis Ista perennem, Qu* per le obscurls In luccm educ ta tenebris,

Ausplce Richelio, Sorbonæ inatris ad umbram Crevil in immcnsum, longos mansura per annos.

Al te nec vlvum pcrstrinxit glorla inanis :

Et nunc frtgida mors quum menlem carcere sol vit, Eripuitque alram pulsé raligine nubem,

Que solet humanos visus hebeiarc ; supcrbos Jam fastus hominurn, terre jam grandia rides Nomlnaque, et tilulos, et clari insignfa honoris.

Ergo juvat, venerandc Senex, pro sedibus Istis Quas nobis posult tua dextera, nos tibi cœll Æternas opiaredomos, elerna precarl Gaudia. Quanqunm alto jam nunc transeriptusOIympo... Longorum optaié frultur merccde laborum.

Nam si llluc lier est per difficiles erumnas.

Per certamlna dura, Indcfessoquc labores;

Vlta omnls gravibus Gobi*eto cxerclla curis Mercedem banc meruit. Teneram formare juventam, Quantumopus. ôSuperl! quantus labor! equorenon tant Difficile in medto lurtantibus undique vomis Dingere Incertam per aperla perlcula cjmbam :

N-»n larn prccipllis motus componere vulgl.

Quum furor armorum etscelerata insania belli Excutil imperii fïrnum, legumquc refnngit Vincula ; quém certos intra compesccre Ones Instabüem lurbam puerorum, aniiuosquc sevcrls Legibus indociles et peclora dura domare.

Undique sævl boslea circumstant, undique monstra, Ætatk, ah ! niniiim incarna* minitantia ceriam Per niciern. Hlnc consanguineo comilaia soporc PigriUcs. madidam redimita papavere fronton,

Ostcnlat dul< es somnos, piacida otia, inertes Délit las, odlumque afïlat malesuada laborls.

Parte aliâ illeccbris annula polentibus. atque Omnigenùm lurl-d scelerum siipata voluptas,

Heu ! cœcos juvenes turmatim In operta ruentes Relia, preclpiti sccum trahit agminc vlrtrix.

Illius si qui, rara est que turba, latentes Inskdias fugére, superbia prolinus ipso»

Aggredilur, lumidoque implct précordia fastu,

Hoc metuenda magis, quùd non solet ilia limerl.

Quln etiam, quum jam acredit rubustior æias, Ambilio, procul ilia tamen iongoque recessu,

Di villas, luxus. et pompam ostondit inanern,

Bluncraque ; et dulci prelcnlat corda veneno.

Cunct® absunt pestes : ludi lu ri osa libido,

Inconsulta anlmi (évitas, temeraria lingua,

Garruliias, vindicte malus pudor. ira. lalensque Invldie livor, sanctarum incuria legum,

Coniernptusque Del, et vitiorum cetera turba. Hlsobluctari nionstris noctuque diuque,

Hos inter medium diros versarlrr hostes,

Ilos premere elernùm. .«évoqué lacessere bello,

Vlta laborque fuit Goblncii. Doctior illo Non allussesc puerorum in pectora sensim Inserere, et teneras hue llluc flccterc mentes.

Ille animlsolers in quasllbet ire Ûguras

Noverat, et vultum benè rnendax arte salubri Dlssimularc suum : sævo nunc tetricus ore Sublaloque supercilio metuendus ; amlco Nunc blandè Invitans nutu atque alTabilis ultrô; Illecebras gravitati. et lenibus aspera miscens, Interdum Irato similis, sirailisque minanli : Nonnunquam lacrymis mansuescere nescius. atque Difficilis tractarl ; idem modô cederc gaudens,

Immô preces farili venié praw*urrere Ictus.

Ingénia imprimis felix dignosccre : namque Indole pro varié v&riis decet artibus utl.

Ille, nisi institeris rlgidus, frenumque tlmoris Injiclas, languet : hic indlgnatur acerba Imperia, et durls renuit parère magistris;

Quosdam lausacuit, quosdam objurgallo mordet. Prudens ergo senex nunquam conaminc ceco Tendebat, qui mollcin aditum natura negabat Dura; sequebatur qua sedabal ilia; secundo - Ut qui remigium demlttit flumlne, fertur Sponle sué, placidoque itnrnotus labilur asstu.

O quam blanda pium recreabant gaudia pcclus,

Quum juveuem. recto de tramltc quem malus error Incanlum cxpuleral, vel prava libido catenls Conslrlctum gravibus domina imperiosa tenebat; Avulsum sibimet vitiisque, tenacia tandem Vincula propositi ce< tum rupissc videbat,

Virtulisquc novum per iter non jam pede inerti Nec re-pecUintem, sed lirmo Inccdere passu !

Quoi nunc clara micant castris, templisque, foroque l.umina, Plcrseé que primùm hauserc palasstré Illius qué nunc fulgent primordia lucis ;

Quorum olim nasccns hcc intra limina virtus Paulatim curis Gobineii ciculta paternis Croit, et in summos sic tandem adolevit honores? Voce, animo. cxemplis pueros, se denique loto Virtutein docuil; vigiles nec linibus Isdem,

Quels inortale evum, poluit concludere curas.

Parte sui mcliorc cliam post fa ta su perdes,

Multipliées librns numerosaque scripta rcliquit.

Que, dum relligio stabit, pieta*quc. fidesque,

Dum pueris recti verique Infunderc amorera Cura crlt, cterno (lorebuntsemper honore.

Ad serosque Ibunt nunquam inleritura nrpotes.

Quid car» majus poterat prestare Ju vente?

Immenso cumulum moriens tamen addit amori :

Ut versari inter pueros post fanera pre«ens,

Ofli< i unique ut possil adhuc presure magistri,

Ædkbus bis corpus, mentem dat babere nepotl.

An. <091.

Illustritsimo abbati Camillo Le Te Hier de Louvoie, regia bibliothecee prœpotito, in tubulam ab eo régi dirafam, guum thetes philotophica» in collegio Mazarineo tueretur.

CARMEN

Quid! dum mute artes regis famulanlur honori Orlalim, saxoque. et marmnre. et ære loquacl Venturls properant Lodoicum ostendere sæclis;

Non etiam vales ipsum ctrrnare laborent Carmlnibus, quorum sial semper gratia vlvax Marmoribus, saxis, ipsoque perrnnior ære!

Ergo magnIQcA quæ tu. Lut oc, tal-el ld Graudia magnarum referas spcclarula rerum;

Presemis causas, seriemque, et crirnina bol 11. Principum amicitias infau io fordere jum tas,

Et quos religio i etulit Lodoixquc triumpbos :

Cuncta lihi, emplis faveas modô, carminc reddam.

Proh, supc ri ' insanas quis enlm malé fœderc rupto Dlrus in arma rapit Rentes furor? I ndique nobis Fatal, m video tria intcniare ruinam.

Agnosro varios vultus alque arma furenlum.

En Germanus adest, et equo suhlkmls ab alto Primas ante actes atquc arduus crise rninaci Emirat, ora ferox. Al enim quid colla reflcclens Respicil? an dubios amrui, longumque moranlcs Increpilat vultu soclos? an forlc relicti Poenitcl Ottomani ; nuperque ohscssa Vienne Mœnia surrurrunl animo, stragesque suorum.

Et désolai® repetitis cladibus urbi s?

Frustra tendis amor patrie, tuque ipsa ruenlem Relligio revocare : odia in nos improba vincunl.

Poné subit vul tuque supercilioque severo Fuscus Ibcr, bcllo rlara olim nomlna, sed nunc Exiguë vires, soliloque superbia major.

Jamque parat longam spoliis expletus opirnis Exsaiurare famem, et vetercs sareire ruinas.

lluc juxta incensus raide trux Ingruil Anglus.

Aspire, torva luens spiransque immanc, crurnlam Ht procul intentât conlortls vinbus hastam.

Scilicet hune scelerum furie velerumquc novorumque Exstimulant, regumque sarer rruor, Anglia quo nunc Fumât adhur, diris exindc agitala prorellls.

Et nunr omnigcnùm sedes infduta malorum.

Impia lune eliam fatis abreptus iniquis Arma Sabaude, paras? ner te cohibcrc furenlem Rellkgionis amor |>oterii, ner sanrla velusie Foedera aroicilie, el cognai us sanguis. et ipse Defensor regum l.odoix, lua cujus ad umbram,

Preda futura hosti, vie tri x infantia erevil?

Nempe tuasque nivescl srabra cacumina speras, Credule, Gallorum mulare feracibus agrls,

Quos tenu! limes discriminât intervallo.

Ab! tlbi si qua super fameque et cura salutis,

Nec furor est palrlo spoliatum cxcedere regno,

Projice tela manu : clypeus Ubi et ensis in hoslcs Sit Lodoix ; bis te meliùs tulaberis armis.

Quô se autem Batavus prono sic corpore demens Précipitât ? Soria bic non ultlmus agmlna Jungel, Impatiens otl; gens nata foverc tumultus Sacrilegos, regum hostis atrox, eadem equa tyranoo. Ilia tamen toiles Lodoicum experts tonantem,

Debuerat veterum meliùs metninisse malorum.

Quid memorem, quorum bec roeunt in bella catcrvs, Brandeburgcnses, Bavarosque, clSaxonas. cl quos Horrida nos contra Gcrmania parturit bostes?

At que tôt populos varlis ex partibus orbls

Commun! polult coneordia jungere vinelo?

Heresis. Ilia prorul Fran.orurn à finibus, olim Quô flaminis ferroque armaia Irrupcrat. uno Legum expulsa niclu, ad genies ronfugkt arnicas Auxilia implorons \ iden' ut prosirata, jacensque Victoria dextrâ Lodoici cl fulmine frendet Horrcndurn simiens, spumamque agit ore cruento : Vipereoque angues et Bainmea lumina torquens Ncquidquam, scsc doinitorem atlollere contra Vcllc videtur? al exsangtiem conamine in ipso Delirium vires, et vulnera se vu retardant.

Non ponit tamen ilia minas, au! vicia quiescll:

Sed dexirè vibrante faces atlollit, el usque TartareA arceudens so> lorum peelora flammA, Omnibus una animos, vires, odia. arma ministraL Haclcnus hostiles iras, au6usquc nefandos.

El conjuraia* hec rogna Invadere génies llorruimus. Parte ex aliA succedit imago Lelior, et meliora O' Ulls speclacula prebet.

Gcnlili clvpeo, gladioque ai dm ta mirant!

Gallia slat contra, populosquc bine indc ruentes Ürspicit, et nisus inters ita ridel inanes.

Non strepltus armorum Inter belllque fragores,

( Dum lotus rlrrum sévis lerroribus orbis Conculitur ) dublA trépidât formidine. Si quis Sollicitât pavor, lieu! caro limet ilia parenti,

Quem pro se medii ruere in discrimina belli.

Et pretiosam animam dolct objeetare periclis.

Na nique vides illam Lodoix ut corpore tuto Protegit, infestisque unus défendit ab armis?

O qui fronlls bonos! quâm nobilis ora serenat Majestas! placido quam pulchra superbia vultu Eminet! ut lenis simul et metuendus, eodern Tranquiilat nuiu Gallus, et territat hoslcs !

Forsilan unde ipsi Gdurla lanla, rcquiras?

Susplce : présidium v fresque exspedal ab alto.

Nube sedens en Relligio cœlcstia promit Desuper auxilia, et numen dat haberc secundum.

OUI nll mortale • geril manus altéra, sacrum Plgnus, adoramle metuenda volumina legis,

El regum valida arma crucem; manus altéra supplex Commandai superis Lodoicum clGallica régna. Attollens or-ulos patrio pia Mater olvmpo,

Supremum numen sic compcllare videtur;

« lluc ades, o regum dominator. et arbiler orbis,

Hue «des: hic lua res agitur. Te. le isto lacessuni Impia tela, luis boc brllum indlcitur «ris.

Nusquain saneta Odes. Cunctl mea signa volentcs Deseruere : unus lodoix lua jura tuelur.

Ergo âge ( nanique pôles vel solo verlere nutu Imperia, el regum tumldos coniundere fastus ). Arripe lela, pater, dextramque exlende polentem, QuA loties fui lus Lodoix ad llllora Bhcnl,

Ad Scaldim, Sabimque superbos perculit hosles. Disjicc compo»iiuin tua contra altaria Ardus:

Obrue dispersos : terrorein immitle fugamque. Discanl clade suA moniti non temnere Numen. »

Nec van® cecidere preces. Quo GallicA cumque

«*4f> Rie <#$*.

Arma plus Lodoix circumtullt, ipsa secuta est Relllgio:nec se romltem Victoria atrique Abnuit, Invicto gaudens Impendere régi Yectigalem operam, juslisquc occurrere votls.

Non potuit spatio inclusus brevlore periti Artlficls labor Illustres supcradderc pugnas.

Idem alio memores insculpet In ære trlumpbos; Inprimis geminas spatlis majoribus urbes,

Immorlale derus manuum, Lodoice, tuarum;

Gallica ubi nuper fixlstl Lilla vlctor,

Nequldquam Batavo spectanle, fremente lyranno.

lllnc Hannonl* summis In 11 ni bus, Inter Prccipites rossas et propugnacula Montes Cemere erit. GalU Innumeris circum undique turmls Improv si aderunt : ita dlgeret omnia duclor Ipse operis Lodoix. Hominum lot nata repente Millia lellurem gremio elTudlssc putabis.

Per varias arlcs ante exportata Intenter Omni > abundabit varlarum copia rcrum;

Regnabitque etlam plenls opulentia castrls,

Vicinum dtim sas va famés populabltur hostem. Tellerides adcrlt Lodoici fulmina porlans.

Tellerides fidus belloque et pare minlster. llle moræ impatiens, indefrssoquc labore.

Et vigili studio loca skngula promplus obibit.

Regia jussa ferens. Extremum hoc munus habeto. Relllgio : Ubi enim ad Montes, tibl, sancta, laboial. Tuque o, cul prtmis sesc devovit ab annis,

Optime rex, supremum babeas hoc pignus amoris.

Surget inaccessum di versé ex parle Namurcum. Yectus equo Lodoix et pulchro sordldus Imbre Lustrabit mur os : fuglenl trépida agmina In arcem. Ductorera In Batavum dextras et lumlna versi Clamabunt : « Properet fraclls sucrurrere rebus. Spectaluinne suas strages ac dedecus ultrA Venerll? ambiguis quid cnim hlnc errorlbus atque bine Circumagal turmas gelidus cunciator? opemne Ventosà In lingué tantum ferai? anne sedendo Debellarc hostem aperet, soclosque levare? » llle recusabit dubio se credcrc martl,

Ac formldat* Lodoici occurrere dextre :

Scilicet infelix pugnarurn, et Gallica semper Arma malè expertus; melior furtlva per artem Ducere concilia, et sceleratas texere fraudes,

Quàm caperc obsessam vol solvere vlribus urbem,

Àul mediis hostem contra concurrere campls.

Ergone bella iterum pars ipsa extrerna label læ Offcrct? atque oculis iterum férus ingruet horror? Ecce furens Bellona, abruplls libéra vinclis.

Scva manu quatit arma, et templo erumpit aperto. Quls puer llle autem, blandà qui obsistere dextrà Pallidulus subiléque rigens forraldine tentai.

Et rabld* toto se opponit corpore niions?

Ah! nlmiura agnosco : nos bæc, nos tanglt imago.

En mœrciit clrcùm, quels præsidet bir puer, arlcs. Strata jacent passim per humum instrumenta, supellex Musaruœ infelix, nec duro accommoda MarU.

Aitrlferl cœlorum orbes, calamique, coloresque,

Et numeri sine honore latent callgine InatrA :

Muta silent j.im plectra, lyr*, ntharæquo sonantes: Arult beu ! sterilis, doctorum prierais vatum,

Laurus : Apollineas renuit jam cingere fronles,

Nec nisi bcllantum vlctricla tempora quærit.

Hue igilur pax aima redi, pax nurea, terris Pax optata diu, pax, dulce et amabile nomen.

Interea pergas, Luvoe, perennibus arles Excolere ofOclis. III* tlbi plurima debent,

At tu plura illis : claro quod nomine jamnunc Doc ta per ora virum volitas : quôd pcctusabundat Cecropiæ variis opibus Latiæque Minerve,

Nec tumidum fastu est : quôd te lencmque, bonumque, Et farilem accessu, quôd vultu animoque modestum Mirantur certatim omnes, mibi crcde, superbæ Non hoc divitl* poterant concedcre; doclls Artibus hoc debes. Partum tucaris honorent Tu modo, jam facile est; et pergas esse quod audfs. Yotorum bxr mibi sunirna, tibl nil ampllùs oro.

An. ICM.

Ode in expugnationem Aamurca , ex Gallicâ Ode iMicolai Boileau De <preaux in latinam conversa. DOCTISSIMO ET CLAH1SSIMO VIBO M COL AO BOILEAU DESPHÉACX.

1IENDECASYLLAB1.

Gallici decus arbilerque Pindi,

Godrls ac Buviis timendc vates :

Per quem laude vigens novâ Vetustas Contra murmura plebis imperlt*,

Et convlcla stal calumniantum :

Munus accipe, le, Bolxe, dignura :

Quod tu, sis llccl aure delieaté Judex difficilis severlorque,

Non tamen, reor, improbare possis.

Versus ecce tuos tibl latinls Itonatos numeris modisquc mitto.

Nostris rredide ram hoc opus Camœnls IntraeUiblIe. Nublum mealus Tecum tendere in arduos verebar,

Pennisque imparlbus sequax Hirundo Post audarem Aquilam volare strldena Insuclum por lier. Sed adslilAre,

Quotqunt Itoma lulil bonos poêlas,

Inservlre opcrl tuo, locumque Versus inter habere gestlentes Vatis, vlndice quo perenne servant lllxsi decus inter inquiéta Allatrantuni odia, irritosque morsus.

Imprlmls tua cura amorque Flaccus,

Flaccus deticis lue, superbis Te cujus spoliis niterc , dudum ,

Grex crêpât malcsanus invidorutn :

Ardctdicere principis triumphos,

Qualcm tempera nec tulére prises,

Qualcm nec sua vinditavit «tas.

Terretur tamen insolens locorum Aspris nomluibus, rudesque contra

Luctalur fluvios diu : sed omnea Moras vlnclt amor tuf, nec ullua Te propter labor arduus videlur.

Pergc crgo Vetcrum, Bolae, famam,

El scrlpla, et decus, ul Tacls, tuerl.

JuDctls hoc precibus repose il à le,

Quidquld csl hominutn cruditiorum, Quidquid est hominum polltinrum,

Et sani Ingcnil, bonæque mentis.

Corvorum interca sinas cohortem Te contra crocitare garrulorum.

Quid possunl aquilis noccre corvi?

Carolis Rouit».

regius eloquentic professor.

lofôç ô vroX- ) à lià&ç fvâ*

/AOtOÔvTEf 3i, \ùtpoi

xôpuxtç (jçf âxpsr/TZ yapOîtov Aco; irpàf ôpxi/a 0 »îov.

(Pindar. Olymp. od. 2.)

Nature vatem sola facit. Labor SI quos per artem promovel improbus.

Clamore nequidquam procari, Rauca crêpant crocltantque corvi Contra minislrum fulrainis alitem.

Ode in expugnaiionem JV amurcæ.

Quls Tonte sacro dulciter ebrium Repente doctus me furor abripit?

Fallorne? Caslas en sorores Ante oculos mihi Pindus offert.

Hue vos. Camœns, dum lyra parturit Sonora rantus, ferte cite pedem :

Adcste, et orrectis modosque Auribus ac numéros nolale.

Conçusse pronis arboribus mihi Jam sylva plaudlt. Vos, jubeo, graves Silele, venti : Ludovicum Aggredior celebrarc versu.

Audai volalu Pindarus arduo Secare tractus etheris in vio,

Ccetusque vulgares perosus,

Longé humlles fugiente penné Terras relinqult : tu, lyra, tu potes,

Si fida jussos reddideris sonos ,

Audita sylvis montibusque,

Threicios superare rantus.

Proh! quanta moles surgit in elberal Phœbusne murorum inclytus artifax, Comesquc Neplunus laboria,

Rupibus imposuere celais Turres superbas? hlnc Sabis, bine Mosa Fluclus amicos consoclare amant :

Uostique inaccessas profundo Gurgite, prscipitlquc fossé Tuentur arces. Æreadesuper Centum ô tremendis culminibus lonant Tormenta, Terralasque torquent Ignivimo procul ore mortes.

Hinc inde miles cedere nesclui,

Ipsi nec impar vlribus Hercull,

Muros coronans, fulgurantes Aerié jaculatur audax

Ode sur la prise de Namur.

Quelle docte et sainte ivresse Aujourd'hui me fait la loi?

Chastes nymphes du Permeasc, N’esl-ce pas vous que je vol?

Accourez, troupe savante.

Des sons que ma lyre enfante Ces arbres sont réjouis.

Marquez-en bien la cadence;

El voua, venu, faites silence ;

Je vais parler de Louis.

Dans ses chansons immortelles Comme un aigle audacieux, Pindare étendant ses ailes.

Fuit loin des vulgaires yeux.

Mais, ô ma (idéle lyre,

Si, dans l'ardeur qui m'inspire.

Tu peux suivre mes transporta; Les chênes des monts de Thrace N'ont rien oui que n'efface La douceur de tes accorda.

Est-ce Apollon et Neptune Qui. sur ces rocs sourcilleux,

Ont, compagnons de Torluue,

Béii ces murs orgueilleua?

De leur enceinte fameuse La Sambre unie à la Meuse Défend le fatal abord,

Et par cent bouches horribles L’airain sur ces rnonU terribles Vninil le fer et la mort.

Dix mille vaillants Alcides,

Les bordant de toutes paru.

D'éclairs au loin homicides Font pétiller leurs remparU;

Ab arce flamma*, et crepitantia Subjerium in hostem fulmina decutit.

Quin et dolosis terra celan*

Undlqao visrerlbus paratos Erumpere Ignés. ut proplùs subis,

Infida rupin ncmpe si nu. vomit Repenté Vulcanum latentem, et Sulpburcum reserat sepulcrum.

N amorça. turre* ante tuas ferox Hcrerel ollm Grærla plus dccem Lustris. et inrassum suorum Funera mille ducum vlderet.

Àt qui' catervas Innumerabiles Inter tumullus horrisonos irahens,

Quis ille bellator propinquat.

Aggeribusque luis ruinam Minatur audax fulmineà manu?

Quos dat fragorcs! Jupiter ipse adest.

Aut qui triumphatls superba Monlibus imposuil trophxâ.

Agnosco fronlcm. lumina. rrgios Vultûs honores : omnia Ludovix.

Jam ccrno pallentem sub ipsis Nassavium trepidare castris.

Frustra Batavus jam docilt jugum Cervice portans, et Léo Belgicus,

Olimque Germait* feroces Nunc humlles Aquilc, Brilannis

Scrvire Pardls accélérant. Pavor,

Quem sparsit ipso nominc Ludovix,

Terrore concussos recenli,

Coglt in auiilium rcmotas

Vocare gentes. Hoc Tagus aurifer Mittlt perustos solibus : hi domos Linquunt pruinosas, pigroque Finitlmss Borx paludes.

Repenté sed quæ vis Ti ra turgidos Irritât amnes? arva drcembribus Mirantur exsangues Gemclli Und que diluvils natare.

Ante ora svvis pnedam Aquilonibus,

Perlre messem strata grmit Ccres,

Urnisque nimbosis furentum Mcrsa Hyadum sua régna plorat.

Laxate vestrlsfrxna furoribus, lmbresque, ven tique; et populi, et duces: Arinate. nos contra, pruinas;

Colligile inoumeras cohortes :

Namlrca versls aggcribus tamen In pulvercm iblt; scillcet bac manu A»ces trcmcndas fulminante,

Oppida quâ cecidére ccntum;

Quâ terror ingens. Camcracum rult, Vendensque celsâ rupe Yesontio,

Et dans son sein infidèle Partout la terre y recèle Un feu prêt à s’élancer.

Qui soudain, pnrçant son gouffre.

Ouvre un sépulcre de soufre A quiconque ose avancer.

Namur, devant tes murailles Jadis la Grèce eût vingt ans Sans fruit vu les funérailles De ses plus fiers combattants.

Quelle effroyable puissance Aujourd'hui pourtant s'avance Prête à foudroyer les monts?

Quel bruit, quel feu l’environne!

C’est Jupiter en personne.

Ou c'est le vainqueur de Mons.

N’en doute point, c'est lui-même.

Tout brille en lui. tout est roi.

Dans Bruxelles Nassau blême Commence à trembler pour toi.

En vain il voit le Batave Désormais docile esclave Rangé sous ses étendards :

En vain au Lion Belgique 11 voit l'Aigle Germanique Uni sous les Léopards.

Plein de la frayeur nouvelle Dont ses sens sont agités.

A son secours 11 appelle Les peuples les plus vantés :

Ceux-là viennent du rivage Où s'enorgueillit le Tage De l’or qu’il roule en ses eaux; Ceux-ci, des champs où la neige Des marais de la Norwège Neuf mois couvre les roseaux.

Mais qui fait enfler la Sambre?

Sous les Jumeaux effrayés Des froids torrents de décembre Les champs partout sont noyés.

Cércs s'enfuit éplorée De voir en proie à Borée Ses guérets d'épis chargés.

Et sous les urnes fangeuses Des Hyades orageuses Tous ses trésors submergés.

Déployez toutes vos rages.

Princes, vents, peuples, frimas; Ramassez tous vos nuages; Rassemblez tous vos soldats.

Malgré vous Namur en poudre S'en va tomber sous la foudre Qui dompta Lille. Courtray, Gand la superbe espagnole,

Llmburgus, Hlspanoque fastu Ganda lumens, Ypra, Dois, Moules.

Non falsa vates auguror. En tremit Conçusse moles : jamque sub iclibus Mûri laboranles fatlscunt, Preclpltemque trabunl ruinam.

Mars rupe ab al là ferreus imminent, Fragore vaslo morllferos procul Eructai Ignés : fœla flammis Machina sulpburels. repenlè Sublata In auras, fulmiuls Inllmos Querit recessus ; moi slrepltu gravi Vldelur Infernas relabens Velle slbl reserare sedes.

Hue o! Nami bcæ rebus In ullimti Spes sola lmguls egregil duces,

Adesle, Nassavlque prudens,

Tuque ferox Bavare : bine licebit

lmpunè lutos posl vada fluminis Cuncta Inlueri. Terrlbiles minas Murorum, el anfractus malignos, Diflkilesque adhus lucorum Spéciale : ut aspris rupibus implger Replando miles nilitur; ui grave Coenum Inlcr ac Qamraas, laborem Dus operis Ludoicus u'gel.

Inter procédas lurblnis igncl Crislam emluenlem vertice reglo Spéciale, sldus Gallo amicum,

Uosilbus ac pariter limendum.

Ut lucel, illuc seiljeel omnibus Victoria ails advolat, aureos Curans triumphalesque lauroa Approperans, sequlturquc passu Vlctorem anhclo. Quln agile, Inclyll Herocs, or* tnaxima Belgics Tulcla : vos bue, lempus urgel.

Omnibus hue propcrale turmis En lotus in vos lutnina contullt Arrectus orbis. Nunc animls opus.

Jara cernls latis ad Meliannam Signa procul volilare campis.

Miralur ornnls pauper aqu* suis Toi Ire rlpis agmina mllitum.

Ile ergo. Quld! tranare segnes Eiiguum trepidalis amnemT llaud Gallus ohslal : liltorlbus procul Ultrô rcduiil castra; païens lier Vobls relinqull. Quid mornlur Toi pedilumque equitumque lurmas?

Vultusne Galli ferreus aspici Repente slslit? Quo validi duces Fugérr. demenles ruinas,

Gallico el Imperio minait

TRAITÉ DES ÉT

Saint-Omer, Besancon. Dole,

Ypres, Masirichl, cl Cambray.

Mes présages s'accomplissent :

11 commence à chanceler.

Sous les coups qui retentissent Ses murs s’en vonl s'écrouler.

Mars en feu qui les domine Souille k grand bruit leur ruine;

El les bombes, dans les airs Allant chercher le tonnerre.

Semblent, tombant sur la terre.

Vouloir s’ouvrir les enfers.

Accourez, Nassau, Bavière,

De ces murs l'unique espoir :

A couvert d'une rivière Venez, vous pouvez tout voir.

Considérez ces approches :

Voyez grimper sur ces roches Ces athlètes belliqueui ;

Et dans les eauz, dans la flamme, Louis, à tout donnant l'Ame, w

Marcher, courir, avec eux.

Contemplez dans la lempéte Qui sort de ces boulevards La plume qui sur sa tête Attire tous les regards.

A cet asire redoutable Toujours un sort favorable S'attache dans les combats : •

Et toujours avec la gloire Mars amenant la victoire Vole, el le suit à grands pas.

Grands défenseurs de l'Espagne, Montrez-vous, il en est temps.

Courage, vers la Méhagne Voilà vos drapeaux flottants.

Jamais ses ondes craintives N'ont vu sur leurs faibles rives Tant de guerriers s'umasser.

Courez donc. Qui vous retarde?

Tout l'univers vous regarde.

N'osez-vous la traverser?

Loin de fermer le passage A vos nombreux bataillons, Luxembourg a du rivage • ji Reculé ses pavillons.

Quoi? leur seul aspect vous glace?

Où sont ces < hefs pleins d'audace.

Jadis si prompts à marcher.

Qui devaient de la Tamise,

Et de la Dravc soumise.

Jusqu'à Paris nous chercher?

Crudcle funus? qui ruerc omnia Fcrro parabant, et Tamesis procul Ab usque ripis atquc Dravl, Sequanicos superarc fluclus.

Terror Namurc.e mœnibus Intérim Augetur : arcis jarn petit ultime llispanus extremos reccssus :

Protinus hune medios per ignés.

Per tela Gallus persequitur ferox :

Inlerquc rupes, alque cada\era, Armorum et ingentes acervos, Latum lier ense aperit cruento.

Actum est : ab alto triste sonans (ledit Fatale signum buccina : supplices En cerno dextras, (lamina cessât, Lrbsque palet reserata porlls.

Nunc, nunc feroces ponitc spiritus, lnfensa Gallis agmina : nuncium Ferle hune superbi fœderatis Urbibus, ante oculos Namcrcam Périsse vestros. Asl ego, quem choros Phœbus poetarum inter amabiles Primis rereptum spontc ab annis, Numlnis inlerlorc lapsu,

SuAque presens mente animât, Deo Aillante plcnus, per jugu nobili Calcata Flacco, perque sallus Pierios aniiuosus Ibo :

(Juin et, senectus immineat licet, Crudis ju venta; virihus inlegcr, Tentabo inaccessos profanls Altlor InvidUh recessus.

Cependant l’effroi redouble.

Sur les remparts de Namur.

Son gouverneur qui se trouble S’enfuit sous son dernier mur.

Déjà jusque» à ses portes Je vols monter nos cohortes La flamme et le fer en main ;

Et sur les monceaux de piques,

De corps morts, de rocs, de briques.

S’ouvrir un large chemin.

C’en est fait. Je viens d’entendre Sur ces rochers éperdus Battre un signal pour se rendre.

Le feu cesse. Ils sont rendus.

Dépouillez votre arrogance.

Fiers ennemis de la France,

Et désormais gracieux.

Allez à Liège, à Bruxelles,

Porter les humbles nouvelles De Namur pris à vos yeux.

Pour mol, que Phébus anime De ses transports les plus doux, Rempli de ce dieu sublime.

Je vais, plus hardi que vous.

Montrer que sur le Parnasse,

Des bois fréquentés d'Horace Ma musc, dans son déclin.

Sait encore les avenues,

Et des sources inconnues A l'auteur du Saint-Paulin l.

An. 1603. 1 Poème héroïque du Mur Perraall.

Parisinœ Urbii laus, quum ejut et Academiœ Parisientis nomine panegyricum Ludovic o May no die tu ru s esset ejusdem Acadcmiœ Itcctor.

Page 1