CAPUT I

Qais praedicare debeat?

[rraedicare débet, cul haec tria non t : vita bona, bona itidem doctrissio légitima.

le missione seu vocalione hic disùm noto epiàcopos non modo liabionem , sed illius quoque minilâcaturiginem.ciijuspnLsliai tores les rivulos contintMit. Pririium ip- . magnum id munus est . quod ils lA consacra tione significatur. Hune gratiam tune speciaiem recipiuot.

quamreddantoportetfructuosam D.Paulus in hàc qualitate exclamât (4 ) : rœ mihi si non evangelizaverol Et donc. Trid. : Prœcipuum est , inquit , episeoporum munus prœdicare. Hœc consideratio ani mos nobis addere débet , quia specialiter Deus nobis in hoc munereassistit; et nurum quantum praedicatio episcopalis ponderis habet, prae illâ qu® fit ab aliis verbi Oei prseconibus. Utcumque ubcres sint rivuli , ab ipso fonte haurire dclectat.

Âd doctrinam quod attinet, sufficicntem e3seoportet,nonitemexccllentem.S. Franciscus ei uditus non erat, magnus tamen et bonus praedicator. Ipsâque aetato nostrd sanctus ille cardinalis Borronueus nonnisi admodùm mediocri erat scientiâ , et mirabilia tamen praestitit. Sexcenta in promptu sunt exempta. Quidam apprimè litteratus (is est Erasmus) aiebat optimam discendi etjad eruditionem perveniendi rationem esse, si quis doceat. Praedicando praedicatores fimus. Hoc unum dixero : sat superque scit praedicator, si modo videri IK^"\ velit plus scirequàm sciât. Si digne demy-' sterio Trinitatis dicere nequiverimus, co argumente abstineamus. Si idonei non simus exponcre istud Joannis In phncipio , supersedere licet ; suntalia majoris utilitatis argumenta ; nec omnia omnes faccre necesse est.

Quanlùm ad vitnm bonam, oà opus est, quemadmodùm apostolus in episcopo rcquirit, non ampliùs ; ità ut meliorcm esse non oporteat, ut quispraedicator frit, quàm

(UGoca.

TRAITE

ut episcopus. Hactcnùs itaquo rcs o)[pedlta en. Oportet, :titbcatusPauius,e|)f|C09um irreprehensibilemesse (4).

Verùm nolo epircopum et praedicatorcm non tantùm irrepreh^QiibilQio es^ ciohere ad peccatum mort^Q giiQd pepliqet, aed %% poccata quaîdam vcnialiadcvitare, quin et acliones quasdam minime peccaminosas.

S. Bernaniiis, doctor noster, iVu^^^F, inquit, seculariumsunt hlasphemiœ etert" corum, Scculari luderc liret, venari, noctu ad conversationes egrcdi ; totumque hoc repTQheq&iope vpimi, q( factum animi gratiâ caret culpâ. At in cpiscopo , in pràédicatore , nisi id genus acliones mille circumstantiis condiantur, quao vix , aut ne vix quidem accidunt.scandalasunt, et magna scand^I9. Quid d\citur?Quàm illi (emporc abundant I ut non malè delicianturt Post hsc vade , et mortiflcationem pnedica : ridebitur praedicalor.

Non dico ludi non ppsse ludo quepiam bcnô honesto semel Uerùmvc in singulos mensos, r^rcationis in morem; verùm non sine ma^nâ circuipspcctione id fiât. Vcnatio prorsùs vetita est.

liicro de impensâ superflue dicto In con- TÎviis, vestitu, libris. In secularibus ^uperfluitates sunt, in cpiscopiscrimina. S. Bernardus nosdoccfis, Clamant, inquit, paupères post nos : Nostrum est quod expendiliê; nobii crvdeliter eripitur quidquid inaniter expenditur. Quomodô 8uperfluitates mundi arg;ulmu3 , si* prodQmus nostras?

Ait apostolus ibidem : Oportet episcopum esse hospitalem, At bospitalitas non in adornandis conviviis sita est , verùm in excipicndis libenter lali mensâ bominibuâ, qu£ episcopos deceat , auamque Tridentinum conciiium prœscribit : Oportet mensam epiêcoporum esse frugatem, Certaa occasiones excipio. quas pnidenlia et chantas miro modo discemunt.

CaDtorùm nunquâtn praedicandum , nisi cùm missiim rcii'bra\imus, autcelebraturi sumus. Credibiie Pon Cft , ait S. Chn'sostoniuS,9u(itti lïs iUnd quod SS. My^feria fuscepit dœmombvf terribile sit. Atquc ilà r?t. Cuiii D. Paulo «iiccre tune pos-e vidcmur : Jn experiihenfutn quœrilis rjus, qiuiloquitur iu me ChrUtus \l[ ? Ampliùs nobis confidenlix adesf. fervoris item et

■k ~ (D IL Cor. un, t.

lijiniiiis, ^iMNndttf sum in mutido, Siilvalor, Imxi summundi (4). Sané bis realiter existons illuminnt no>, q est. Ità et discipulis in EmmaUs, c pione percepfâ , apcrli sunt oculi.

Dt minimum a^llem poceatorum < aionem praecessisse oporlet, juxU apud Psalten : Peccatori autem Deus : Quare tu enarras juslitias et oêntmis testamentum tneum tmtm (2) ? itemque istud Pauli : C corpus meum^ et in servitutem r fitf, cUm nlHi prç^iicqverim^ ipse bus effMar{3). Verùm hâcde re sa

CAPOT n.

De fine el scopo prcdicantis.

Finis rerum omnium causa prince IsageQtçmiiiiagpt. ip^PPgit: oinnp agf'nspropteretsecundùm finem agii materiœ et formaa mensuram ponit decretum magnam parvamque os œdem, materia pr»paratur, opuiq ponitur.

Quis igitup pr»di€>anti in praid finis? Non alius is sit oportM, quàm quod Dominus In huno mundnio v facerct. De quo en quid ipM dicat veni utvitam habêont et abuné habeantik). Finis «pg6 prsdicaloi ut peccatores morlul in iniquitate in j vivant ; et jusll qui vilnm spiritalem! abundantiùseamhaboant.magii ma se perficiendo ; ac. ut diclum esl miaî (5), Ut eteUas $9 destru^s j peccata , et eediftces #1 plantés virt pcrfectiones. Cùm igilùrprydiealor dram conscendlt. dical in coido sim veni ut \i\\ ritam habeant^et ab% tiùf habeant.

Qunm rem ut çxequatur, duo fac< e>t nocesso. docercet morere : docc tûtes et vitia ; iliai quidem, ut ea^ \ in deliciis habcri, et practicari facia vorè, ut ad corum deieaUiionem , gnationem et fug^m adducat; in si ut inlellectum illu»lnn, et inflammel tatem. Quapropter Dous a^)û»loli» il lero>le . qua* die» ly^aisecraiionis i episcopulis fuil . ciim saceniolaicm cœns acccpiàsent , iingua» igneaft n

0) Jma. n.- (D ft. no. — (D LOir. b.» ■--»«. t.

DE LA PRÉDIGATIOf .

oAssent per linguam episcopi fUuminare auditores dcbere , et incendere eonim yoluntatRS.

Scio plures pro tertio addere, ut praedicansdelectare sludeat. Verùm meâquidem senientià distingiieodum est. Est deleetatio qu£ doclrinam et motionem consequitur.

lise qusenam est anima adeô insensibilis, quam non delectet plurimùm doceri benè ei sanctë viam cœli, quam non capial consolatiosummadivini amorisi?Atque ad banc délecta lionem quod attinet, omninô procuranda est ; sed ea à docendo et mo vendo non differt.

Aliud verè delectatîonis genus est , quod ex iiâ non pendet ; sed seorslm suas habet partes, saepiùsquodoctrinœ et motioni impeilimonU) est. £a est aurium quaedam tiiillalio, proveniens ex certâ elegantiâ «pcnlari, mundanâ et profana, in rébus curiOÀÎs, verborum ac vocum phaleris; Terûm , quie tota pendet ex artificio. Et de hâc ne<^ pcrncgoque ecclesiasta; esse ri^gitanrhim. Oratoribus seculi itla relinqaenda est, hieitrionibus item et adulatoribos. quorum tioc otiosum est ncgolium. Isti non Jesum Christum crucifixum , ut DOS. bed seipfios prsdicant. Non sectamur ienocima rAelorum, sed veritates piiMfor tffii.

Dete.^UUur Aposlolus auditores fruriente$ «urièuJi, adeôquc et pnedicanlcs qui iliiâ ^iacere sludent. Ineptum id est, ac, Qt vocainus, paxiagogicum. In concionis rai^ssu noiim equidem dici : Quantus illc e!»torator! quanta memoria) ! quùm doctiKlqiiiim benè dicit! sed audiro vclim : Ûquam pulchra est pœniicntia! quàm nece>Stufii! BoDO Deus ! quàm tu bonus!

Goam jnslus es! et his similia ; vel cerlô ul auâitor. corde plenè consternato, aliter (le pnescintiâ pnedicantis tcslari non valent, qiiiim emendalione vilssuae. [/tvitam haùeant, et abundantiùs habeant.

CAPUT lU.

Qaid CQBeioiiater prvdtfare debeatp

Dîvus Pauliis dicit Timotheo suc, Pr€B* iifM rerbiwi (1), Dei nimirùm. Et magnus if'e Francisons , cujus ho;]ii> f-siivilas agjf'ir. Prœdicate, inquit, £vangelium, ki-

que explicat , mandans fratribqs suis, ut prœdiccnt virtutes et vitia, infernum et paradisum. Abundè suppctit in sacris Scripturis undè ista petantur; nec opus est aliis.

At igitur utcndum non erit doctoribos christianis, et libris sanctorum ? Ità pror- 8ÙS. Sed quid aliud est doctrina SS. Patrum?quàm Evangelium explicatum, quàm ScripUirae sanctœ élucidais? Plusinterea non est discriminis quàm nucem ioter sotidam, eamdemque confractam, è quâ quilibet nucieum edere valet; aut cerlô quàm inter panem intcerum et eumdem divisum et disti'ibulum. £ contrario igitur, vel iis ideô utendum est, quèd organa quesdam fuère, per quse Deus verum verbi sui sensum nobis communicatum voluit.

Ast historiis sanctorum nonne uti licet? Bone Deus! quid ne liceat? An aliquid tam utile, aut tam pulchrum? Quid verè aliud quoi]ue est sanctorum vita quàm Evangelium ad piaxim reduclum? AJnpliùs rursùa inter ista non interest, quàm in 1er musicam notis descriptam, et eamdem cantu expreasam.

Nunc autem quid de profanis historiis?

Bono) sunt; at sic ulendse, quemndmodùm fungi ceu bolcli , pareil admodùm , et ad prorilondam orexim diintaxat ; et quidem lùm benè adhuc prœparalas et conditas Cbseoportet : illisque faciendum, ut S. Hieronymus notât, quod mulioribus caplivis, quas uxores ducere cupiebant Hebrœi ; secundi iis ungues. radendique c-apilli ; id est ul Evangeliu virtutique christianae prorsùs dcserviant, resecandum ab illis quidquid roprchcnsione dignum in acdonibus gentilibus et profanis se otYort; alque ità, quod sacra vox monct separandumpreliosum à rï/t (1). In fortiludine, verbi gratià , Cîiii Cssaris, secernanda et notanda ambitio ; in bellirâ Alexandri virtute, vanitas ejiisdcm, ferocia, fastus ; in caslitatc Lucretiaa, non probanda violentia quam sibi insanâ manu inlulit.

El quid de fabulis poetarum? 0, illarum nihil nisi tam parùm , tamque appositè, et iis cum circumstantiis, antidoli in modum, ut quisque videat nos lalia non profiteri; dcniquo tam brevitcr, ut nihil suprà.

Versus tamcn eonim perulilcs :>unt. Antiqui roligiosi , quann is illis interdùm uti

(1) Httm. &▼•

" . TRAITÉ

retipiontsibi Donduierunt; neBernardus est» qufaem , qui DMdo ubt eos addidicisset.

PHmus ipge Pauli» apostolus Aratum et Menandrumoitavit.

Venlm ad fabulasqnodattinet, innuTIo ""} vetenim sermone ofTendi, unfcâ ex-

MeCrum quidam sibi ia iiis ver^ibiu non

ceplâ de Ulysse et Sirenibus, qui Ambre- , ""■**"'■ «^ conBonantii.acimprimis recta

siuB in une suomm est usus, Quapropter dieo, viiaut ne tîi quidam iis ulenduiti esw. Non est idolum Dsgon cum arcâ fo»deriscollocandum.

Denique quantum sd historias nataralea, nihij melius. Hundus bic aopectsbjli^ Verbo Dei faotus idem adbiic Verbum omni ex parte redotet. Nulia est ejus pars, qoœ lauden artiScis non decaniet. Liber est contioens Dei verbum , sed eâ lingufi qiiam dod omoee intelligunt. Qui medilationiâ ope intelligunt , recW eo utuntur magni Antonii nempto, cai atia non erai librorum Buppellex. ImviMibitia Dei , per eà qua facta nmf, intelleeim eontpiciuwïitr(<t. El David, Cœti marroHt gloriam IMI^). Liber bic prosimilJtudinibuG, comparstionibus à minori ad raajuB, et sexcentia aiiig usibua, appositus est. Veleres iJ6 . redondant , ip^aquo sacra panina mille loci!. : /'■ode ad formicam (3) .- Çiwmffdmodûm gailina evngregat pullot nto» (*); ÇuemadMoAiim detiderat etrvut {s)-.

Çuaâi tirulhio in deiirto («),■ l^idtte Mlia agri i?); aliaque id geaus millena.

Verùm imprimis cnveal pradicator narrare rairacula fatsu , hiatoriaa (ut visiones quusdam exequioris noue auctoribus petitas] et minime décente», quibusque Bat ut vitiiperetur ministerium nostrum.

En meoquidemjudicioquœad materiam concionisgeneralem spectant. Superestspociatim dicore de ejusUem partibus.

Primam hanim factunt loca S. Scriptura , que vert primag in eâ obtinent , sunlque lotius œdificii fundamentum Qutppè verbum prœdicamu», noslraque doctnna in auctoriiaie siia est. /p« dvnt : Bac dixil Dominut : voi erat omnium prophetarum. El Dominus ipee ealvalOT : Doetriita mta . inqnit . non Ml m<«, sedejiu çtUmiait me (8). Verùm loca hœc appositè dilucidèque intcrprelan necease est. Csterûm quadrupler

nii^'^

Sensug litteralis è doctorum oonmattariJB hauriendus est. Aliuodè bAc de re dici noa pot«8t. Pradicantig taoen est verbia apposilè uti , pondus eorum , proprietatem , empbasimque expendere; ut, eiempli gratid, heri in hoc pago eiposui prfficeptum , Diligei Dominum Dtum tHum ex toto corde luo, ex lotà animd, ex totd mente. Sic existirnavi cum S. oosiro Bemardo : £x tolo corde, id est, aDimoBé, fortiter, ferventer ; cùm anioii tervor ad cor perUneat. £x told animd, id est, afTectuosë ; quia anima, ut anima est. sffectuum paesionumque ortgoest. £x told mtute, id est, ingeniosè, discrëtej qujpp6 mens intellectus est, parsque animi superior, ad quant pcrtinet discrelJo et judicium , w( xctuë habealHr tecmdiun tcientiam et 4ii~ «rvtioneffl.

lia et verbum ditigere espendendum est , quia venitabe/igo; appositëque sen- Bum litleralem exhibe! , hune nimirùra , ut eor nostrum, anima et ment eligat prœferalque Deum inier omaia , qui est verus amor apprelielivus, de que theologi hœc verba ciponunt.

Si opiniones varient inler pastores et doctorcs, non sunt allegandœ hse, quasi refutare oporteal ; non enim in suggcsiuni conscendimus, utdispuieaiusadversUe patres et doctores cotliolicos; neque rcve- Janda ioGrnutaB palrum nostrorum, aut ea que ipsis, aut hominibus, exciderunt, Ht teiant gentes quoniam Aomin» tvnl.

Plures lamen iolerpreiatioDcs atforri possunt, laudandu eas, et atiam post aliam ad usum impendendo ut prseleriià quadragesimfl feci sex opioionibus, patrumque expositionibus, in htec verba ; Dicite, quia eervi inutile$ Mimiu(t ) ; i teni super ista , JVon ett mewn dare vobis (2). Nam, si meministi, ex earum singuiis con-

DE LA PRÉDICATION

seqoeiitias elicai optimas, omissfl tamen eft qu» erat S. Hilarii ; aut si secùs feci , erravî , cùm fiacere deberem, quia probabilis non erat

Pro sensu allegorico quatuor aut quinqne puncta d>servet oportet prsadicator.

4. Ne aliegoriam producat nimiùm con- (ortam etooactam, utfaciuntqui nihil non aUegorisant. Appositè itàque ducta sit , et qo8B de litterA quasi spontè surgat ; quemadmodùm Apostolus ab Esaii et Jacob ad popnlum jndaïcum et gentilem , à Sion Item aut Jérusalem ad Eoclesiam ducit aliegoriam.

%. Ubi non admodùm sit verisimile rem onam alterius esse figuram , loca tractanda non sunt , quasi figura foret ; verùm simpliciter comparationis in modum , veluti , exempli causa , juniperus sub quâ obdor- Okivit prae angusUâ Elias à pluribus atlcgorioè crus esse ezponitur. At sic ego mallem dicere : quemadmodùm sub junipero obdormivit Elias , itâ uobis sub cruce Oomini per somnum meditationis quiescendum; non autem ità , Eliam significare Chrislia- Dum, junipenim crucem. Nolim equidem asserere alterum altero verè significari, sed ilterum potiùs alleri comparari velim ; sic enim discursus fîrmior erit , miaùsque reprehensioni obnoxius.

3. Aliegpriam quoque honestam ac decentem esse oportet, quâ in rcprehendendi sunt plures allegorisantes prohibitionem in ScHpturé factam mulieri: Si habuerint ifUer $€ jurgium viri duo , et unus contra alterum rixari eœperit ; volensque uxor aiterius eruere virum suum de wMinu fortioriê , miseritque tnanum , et ûffrehenderit verenda ejus ; eibscindes •mmiiit t7/tti# , nec fteeterie super eam ulld miêericordiâ (4). Dicunt nempè mulierem banc repraesentare synagogam mahmique ejus, dùm Gentilibus originem soam exprobrat, et qu6d non fuerint filii Abrahs : sanè ut apparentia in hoc sit , non est deeentia , eô quôd probibitio ista imaginationem menti auditoris gerat pericuksam.

4. Allegoriae ut magnœ longaeque non ânt oportet ; perdunt enim hàc longitudine gratiam suam , atque ad affectationem tendereTidentur.

ft. Denîquè appUcatio diluddè magno-

a)aiii"

[ que cum judicio facîenda , ut dextrô partea : partibus conferantur.

Ea&dem penè reguls pro sensu anagogico et tropologico observands : è quibus anagogicus historiam Scripturarum ad illa refert quae in Vite future expcctantur , tropologicus ad id quod nunc geritur in anima et conscientiâ. Exemplum ponam quod ad omnes istos sensus quatuor usu venit.

Yerba haec Dei loquentis de Esaii et Jacob : Duœ genteê êunt in utero tuo , et duo populi ex ventre tuo dividentur; populusque populum superabii^ et major eerviet minori [h) , litteraliter intelliguntur de duobus popuUs ex Jacob et Esaii carnaliter oriundis , Idumœorum videlicet et Israelitarum ; è quibus minor qui Israolitarum erat, majorem et primogenitum , qui Idumœorum fuit, Davidis tempore superavit.

Allegoricè Esaii populum judaïcum significat, qui primogenitus fuit in cognitione salutis : Judaeis enim primùm est praedicatum. Jacob Gentiles désignât, qui secundo geniti fuére, atque intérim tandem Judœos superârunt.

Anagogicè Esaii corpus reprsesentat , quod primogeniti instar , sivc in Adam , sive in nobis factum est , priùsquàm anima crearetur. Jacob spiritum, qui secundo genitus est, significat. In aitcrâ vitâ spiritus corpus superabit , illique dominabitur , quôd animae plenè et sine contradictione obtemperabit.

Tropologicè Esaii est amer noster proprius, Jacob amer Ooi in nobis. Proprius primogenitus est, genitus quippè nobiscum ; divinus junior , quia per sacramenta et pœnitentiam paratur. Oporlet nihilominùs ut divinus sit superior ; et dùm hic animaB inest , proprius inferior est et servit.

Caeterùm quatuor hi sensus magnam , nobilem, bonamquc materiam praedicationi subministrant, ac mirum in modum faciunt ad doctrinas intellectum : quaproptcr plané iis utendum est , scd iis conditionibus , quas ad usum allcgorici necessarias esse dixi.

Post sacrae ScripturaB sentcntias, patrum I et conciliorum sentcnliae secundum obli- I nent locum. Atque ad bas quod attinet , solùm dico quod , praeterquam bene rarù v brèves eas diligere oporteat, acutas et

(1) CtBit. ES?.

TOMTË

fortes. Eccicsiasts qui longiores allegant , | unam remis&ionis tuas ad Deo serviendom, fervorom canim infringqnt , alquc audilo- { affcctiunculam unam , eU:.

rum maxiinâ ex parte allcntionem rcfri gérant; prastorquàin quod so descriminicommittunt , ne menioriuee6 destituât. Brèves fortesque scntentias sint; ut h^ S. Augustin! : Qui fecit te êint te , fiofi talvabit te sine te ; et : Qui pœnitentibui veniatn prommty tempuê pœniiendi non promtii^* alisque similcs. In S. ves^ro Bepnardo n^illens sunt taies. Y^rùm postquAm latine cita(ap fuerint, vcrnaculè etiam referre necesse est, idque ncrvosè e( eilicaciter , necnon popdus iis addcndo , vivaciter illas parapbrasi^inmodum exponendo ac diducendo.

Sequuntur rationes quas nalura belle »

bonunique ingonium probe impcnderc valet ; et has apud auctores , imprimis S. Thomam , invcnirc crit. Sanc bene do4uctâe , materiam cfiiciunt admodùm bonam. De virlute quûpiam dicturus es? Âdi indicem S. Thomœ : vide ubi de eâ agat , observa quid dicat; plures rationes, qus tibi pro materiâ esse poterunt. Verùxn post hsùc , materiâ istâ ntondum non est , nisi fucultas ait tibi , ut valdo dilucidc te intoliigi facias auditoribus ad minimum mediocribus.

Exempla vim habent admirandam , condiuntque sernionem in modum fion vulgarem. Opus duntaxat, ut apposita sint, bonô proposita . etadhùc meliùs expos! ta. HistoriaB deligendae sunt pulchrs et illustres. Hae dilucidè et distincte proponends, applicundffî vivaciter, SS. Palrùm in morem, dùm exemple Abrahae immolantis Glium suum ostendunt nulli nos rei parcerc, oporlere ut voluntati Dej faciamus satis : nihil rnim opiittunt eorum qq® obodientiam Abrnhœ commandent.

Abraham, inquiunt, ille senex, Abraham qui Glium non hubobat, nisi hune tam speciosum , tam sapientcm et virtuosum, tam denique am^bilcm , nihilominùs njbjl reponens , murmurans hssitansve, cum ducit in monicm, ipse eum suis manibus im-

Abstinendum tamen à descriptionibus vanis frigidisque, qmiles tironibus fi'imiliarcs esse soient ; qui pro oo ut historjam germanè et ad mores accomroodatô proponant, ad hoc diilluunt , ut speciem ISfiac , gladipm acutum Abrahs , formam ipsam loci sacrificio destinali , ahaque in genua parerga describunt. Non etiam tam succinctum esse oporlet , ut exemplum non penetrct; nequo diffusum adet^ uttâedium afîerat.

Dialogorum quoque introductiones evitands inter personas quaB ad bistoriam addqcunlur, nisi aut Scriptqri^ ipsé, f|u( magna ^altcm vorisimilitudine fulciantur.

Ità in eâdom historiù, qui Isaac super altaro lamentantem, patrisque compassiopem, ut, mortem évadât , imploranlem ; i)atrem verô etiam secum dispulantem, seque plangcntem induxerit, perpcràm certè fecerit. Itaque qui per meditationem dialogos asseculi sunt, duas régulas observent necesse est : primam , ut dispiciant nùm hi in apparenti probabilitatespu verjsimilitudine sint fundati ; alteram , ne fusiùs proponantur, quod et prsdicanti et audienti frigus adducit.

Porrô sanctorum oxempla minfica esse soient, at imprimis eorum qui de eadem , in quâ prxdicatur, sunt provinciâ, putà S. Bcrnardi apud Divionense.

Superestdo eimililudinibus verbum. Incredibili sunt cÛiciiciA ad illustrandam menlem , et promovendam voluntatem.

Ab actionibus bumanis ducnntur, ab aliis ad alias trunseundo ; ut ab iis quse pastores ovinm faoiunt , ad ea quœ episeopis et pastoribus sunt facienda ; uti 0ominus noster in parabolà ipsà ovis perdit® ipse facit.

Ab historiis item naturalibus, herbis, planlis, animahbus, è philosophie, déni qiin è nullâ non repotuntur.

Similitudines etiam rerum trivialium , mudô subtiiiter nppiicentur, prae&tanti

molalurqs. Tùm verô applicationem ad hue

faciunl vividiorem : at tu, christianc, tam , ^;^ sVntT vVluiyTdm"Dominûrfad

parùm promplus es ut immoles , non dico parabolà seminis.

filium , aut filiam , bona tua , aut eurum bo- j

nam part m , sod vel philippiçum (I) unum

Doi C'dui'd in subsidium paupcrum , boram

(i) Ub pMHppe, «• Cor*

•B dit ta fnnçoU un looli

Ex naturalibus petits historiis , si historia bella sit, et pulchra appiicatio, plex decus habebunt , iiti illà ex 6cn> de renovutione juvenluUq in aquiiâ '.

nostrâ pœnitentiâ.

DE LA PRiPICATlON.

GMeràm arv^nan bie eat penpaptnie pradieantibus utUitaiis. Est autem , ut sit militudinas ex iU8. Scriptups loris petai)*; tur, ubi puttci eas observare valeant ; et boc verborum meditatiom» allieitur. BKemi piî causa, David, de bomine mundano joquens, ait : Pmii ffumorta iorum eikm êoniiu (4 ). Duat ergà aimilitudiriea peto ab his rébus.

Càm vitrum frangitur • soi)fmdp perU ; îtà mali modico oum framitu pereqnt. Quia cum aonitu pereuni , in morte wrum do illia Gi sermo. 86d valuti vitrym fractum inutile proraùa manet, ità e(bi misari aina spe salutis perditi manant in s^rnùm.

Ilam eàm qqiapiam apprimè divas iQO« ritur, omnes pulsantur oanipan^i splandida illi adoroatur pompa funabris : sed ex quo oampanœcaisAriQt ; qqis illi bonedicit, aut omninè da ipso loquitqr^ namo profectè.

S. Paqius , da eo loquans qui , charitatem non habena , opéra quaepiam bona facit. Foetus $êi, inquit sicut m $onan$ , aut rymbalum tinniens (2).

Duritur similjtudo a campanâ, qucalios ad ecclesiam aonvocat, ipsaque nunquàm eamdcm subit. Ità enim et is qui absque charitate opéra facit , alios sediûcat, et ad paradisum excitai», quemipse nequaquàm ingreditur.

Ut autem ho similitudines iqvenientur, verba expendcnda sunt, an non sint matapborica. Si namqua talia fuerint , jam nune similitude ineat, %\ quis ipodô eam dcteçi^ero noverit. Verbi gratià, Fiarfimanr datorum tuorum cucff rrt, cûm 4ilatdsti cormnim(3).

Verbum istud dilatâsti expendendum est, itom e( çuçurri: nam melaphora subest. Tune verô dispiciendum est, quœ res velociùs procédant ex dijatalionis caus^ ; et nonnuUœ ejusmodi invonientur , ut na-r ves, cùm vcnti vêla earum distendunt. Naves igitur quœ in portu feriantur, simùl ac venluà sccunduiî vêla earum occupavcril , illaque impleveritacinflaverit, portu provrhunlur. Hune et in modum cùm ventus Spirilûs Sancti secundus cor nostrum ingredilur, currit anima nostra, exultansque fcrtiT in mare mandalprum.

Etsanàqui haacobservaverit, fructuosè similitudines multaspulçUerrimas efficiet,

^) Vs. B. — (4 L Cor un. — (t) Pt. oxvni.

inquibu3decon)mûbafirY^tlirRecea9eeat,i]( ne quid viledieatiir, abjec^imautapurium- Tandam te mopitum velini, ati^ per acfipmmodationemperquàm féliciter Scripturam usurpari posse, et si sapé quod ind6 petitur minime sit verusejus sensus ; quem^^ admodùm S. Franclscus aleemosypas dica^ bat panem essa angelorum , eô quod an« geli eas inspirationibus suis procurent, applicans ità locum Po,npm an^^Iomm monducafitt Aomo. Sed ia b4ia rà diicrçtua at sobriua ^sae pportat,