AD V ESPERA S

Aniiph. 0 admirabilc commercium. Cum reliipiia de Laudibus. Psal. Dixit Dominus, Cum relirpiis de Dominica, et loco ultimi. Psul, Lauda Jérusalem Dominum.

Cupitulum et hymnus,ut in primisVesperis.

t. Hic est Filius mous dilectus.

H,. In quo mihi bene complacui

Ad Magnificat.

Anl. Tu es spicndor Patris, et figura substantiœ ejus, lu portas omnia verbo virtutis tuœ, purgaiioncm [leccalorum faciès : tu sedes ai dexleram ujajestatis in excelsis.

Oratio. Deus, (jui Cnigeiiilum luum apud to. Ut in pri/nis ï espcris.

SECiNDA DIE lytRA OCTAVAM.

IN PniMO . NOCTLRNO.

Lcctio I.

Incipit Epislola B. Pauli aposloli aJ Hebracos. {Cap. l.)

Mullifariam, multisque modis olim Deus lorjucns [lalribus in prophetis : novissime, (hebus islis loculuscat nobis in Filio, quem conslituit harcdcm univcr.-orum, per qui-m

fecil el saaiuia. (Jui cum sil sfdcndor gloritp, et figura sub^laiitin' ejus, poriniisque omnin verbo virtutis sii/r, purgatiorit-m peccalorum facicns, sedel fld dexlernrii iiiajt.'^laiis in excelsis : innlo mclior ang<*lis etledus, (juanto dilFeretitius pra) illi*i nomen b/eredilavil.

l's. Uenediclus Deus, col. 1708.

Lectio II.

Cui eniiu dixit aliquando angelorum : Filius meus es lu, ego hodie genui te : VA rursum : Ego ero iili in Palrcrii, et ipse eril mibi in F'ilnim : El rum ilerum introducil Primogenilum in orbem terrœ, dicil , El adorent eiim omnes angeli Dei. Et ad angelos (^uidem dicil : Qui facil angelos suos spirilus, et minislros suos Hammam ignis. A<J Filium auteiii : ihronus luus.Deus.in sopiculum sicciili , virga cequitatis, virga regni lui. Dilexisti jusliliam, el odisti inuiuitatem , ; roplerea unxil te Deus, Deus tiius, oleo exsullationis prtn participibus luis. El : Tu in princifiio, Domine, lerram fundasti, el opéra manuum tuarum sunl cœli. Ipsi peribuiit, lu autem pcrmanebis, el omnes ut vesiimenlum veterascenl , el velul araicium mulabis cos, el mutabunlur , lu aulem idem ipse es.

i^. In hoc apparuil, col. 1709.

Lettio III.

Ad quem aulem angelorum dixit aliquando : Sede a dexlris meis, quoadusque pODam inimicos luos scabellum pedum luorum. Nonne omnes sunl administratorii spiritus? in minislerium missi propler eos , qui hœredilatera copient salulis? Proplerea abundantius oportet observnre nos ea quœ audivimus, ne forte [jerellluamus. Si enim qui i)er angelos uictus est sermo, faclus est firinus, et oranis jirœvaricatio et inobedienlia accepit justam mercedis retribulionem , quomodo nos effugiemus, si lantam neglexerimus saiutem? Qua cum inilium accepisset enarrari per Dominum, ab eis qui audierunt, in nos ronfirmala est, contestante Deo signis et portentis, et variis virlutibus, et Spirilus sancti distribulionibus secundum suam voluntalem.

1^. Viiam aeternam, c. 1709.

IN SECL>DO NGCTURÎIO.

Lectio IV.

De Epislola sancti Leonis, uapœ ad

Flavianum. (Cap. 2.)

Fidelium universitas proûlelur credere se in Deum Patrem omnipolenlem. El in Jesura Cbristum Filium ejus unicum, Dominum noslrum, qui natus est de Spinlu sanc to, ei Maria virgine. Quibus tribus senteniiis omnium fera haereticorum macbinœ destruuntur. Cum enim Deus el omnipolens, et œlerniis creditur Pater, consempiternus eideni Filius demonslialur in nullo a Paire differens, quia de Deo Deus, de omnipotente omnipolens, de aelerno natus est coœlernus , lum posterior lempore, non inferiop polesiaie, non dissimiiis gloria, non divisus esseiitia , idem vero sempiterni genitoris uuigenitus sempiterniis, natus est de Spirilu sancto ex Maria virgine.

^. Cum in forma Dei, col, 1710.

Lectio V.

Qjiffi nalivitas tcmporalis, illi nalivilati divinsB et sempiternœ nihil minuit, nihil contulit, sed lotam se reparando horaini qui crat deceptus, irapendit , ut et mortem vinceret, et diabolum, qui mortis habebat imixîrium, sua virlute destrueret. Non enim superare possemus j)eccati et mortis auctorem, nisi naturam nostram ilie susciperel, ot suam faceret, quem nec peccalum confaminare, nec mors potuil detinere. Conceptus quippe est de Spiritu sancto, intra ulerum matris Virginis, quœ ita illum, salva virginitato edidit, quemadmodum salva virginilate concepit.

Kj. Ipse est imago, col. 1710.

Lectio VI, {Cap. 3.)

Salva igitur proprietate utriusque nalura>, et in unam coeunle personam, suscepta est a majestate humilitas, a virtute infirmita.-!, ab œternitate morlalitas, et ad resolvendiim condilionis noslrœ debilum, natura inviolabilis naturœ est unita passibili , ut quod noslris remediis congruebat, unus ntque idem mediator Dei, et hominumhomo Jésus Christus, et mori poiest ex une, et mori non posset ex altero. In intégra ergo veri hominis perfectaque natura, verus nalus est Deus, totus in suis, totus in nostris. Nostra autem dicimus, quœ in nobis ab initie Creator condidit, et quœ reparanda suscepit. Nam iila quœ deceptor tulit, et home deceptus admisit, nuilum habuere in Salvalore vestigiam. Nec quia communionem humanarum subiit infirmitatum, ideo nostro- I jra fuit particeps deliclorum.

^. Gratia nobis et pax, col. 1711.

1^ TERTIO iNOCTURNO.

Leetio vu.

Lectio sancii Evangelii secundum Joannem. (Cap. xvii.)

In illo tempore, sublevatis Jésus oculis in cœlum, dixit, Pater, venit liora, clariflca Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te. Et reliq.

Homilia sancii Augustini episcopi. (Ex tract. 105 in Joan. cap. xvii.)

Glorificatum a Pâtre Filium secundum formam servi, quem Pater suscitavit a morluis, et ad suam dexteram collocavit, res ipsa indicat, et nullus ambigit Christianus. Sed qiioniam non tantum dixit : Pater clarifica Filium tuum sed addidit etiam; ut Filius tuus clarificet te, merito quœritur quomodo Palrera clarificaveril Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminula fuerit in forma humana, nec augeri potuerit in sua perfectione diviua. Sed in se ipsa claritns Palris nec minui nec augeri j)0test, apud lîominps autem procul dubio minor erat quando in Judœa tanlummodo Deus nolus erat; nomium a solis ortu usque ad occa- ■^um, laudabant pueri nomen Doraini. Hoc autem quia p.er Evaiigelium Chrisli fartum est, ut [)er Filium Paier innotcscerct genli-

CARDINAL DE BERULLE

bus, profecto Patrem clarifîcavit et Filius. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius nec resurrexisset , procul dubio nec a Pâtre clarificalus esset, nec Patrem clarificasset : nunc autem resurrectione clarificatus a Pâtre , resurrectionis suœ prœdicatione elarificat Patrem. Hoc quip{)e aperit ordo ipse verborum,clarifica, inquit, Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te. Tanquam diceret, resuscita me ut innotescas loti orbi per me.

^. Requievit super eum, col. 1712.

Leetio viii. [Ibid.)

^ Hœc est, inquit, vita a?terna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Cliristum. Ordo verborum est: ut te, et quem misisti Jesum Christum cognoscant solum verum Deum. Consequenler enim et Spirilus sancius intelligitur, quia Spiritus est Patris et Filii, tanquam charitas substantialis amborum. Quoniam non duo Dii, Pater et Filius, et Spiritus sanctus, sed ipsa ïrinitas unus solus verus Deus. Nec idem tamen Pater qui Filius, nec idem Filius qui Pater, nec idem Spiritus sanctus qui Pater et Filius, quoniam très sunt Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, sed ipsa Trinitas unus est Deus. Si ergo eo modo le glorificat Filius, sicut dedisti ei polestatera omnis carnis, et sic dedisti ei, ut orane qnod dedisti ei, det eis vitam œternam, et bae€ est vita seterna, ut cognoscant te, sic te igi^ tur Filius glorificat, ut omnibus quos dedisti ei, tecognilum facial. Porro si cognitio Dei est vita ceterna, tanto magis vivere tendimus, quanto magis in hac cognitione prolicimus. Non auiem moriemur in vita eeterna. ïunc ergo Dei cognitio perfecta erit, quando nulia mors erit, summa tune Dei glorificatio, quia summa gloria.

1^. Spiritus Domirii, col. 1712.

Lectio lï. [Ibid.)

Ait Jésus : Opus consummavi, quod dedisti mihi, ut faciam. Non ait, jussisti, sed dedisti ; ubi commendatur evidens gratia. Ouid enim habet quod non accepit etiam in L'nigenit© humana natura? An non accepit ut nihil raali, sed bona faceret omnia, quando in unitatem personae suscepta est a Verbo, per quod facta sunt omnia? Sed quomodo consummavit ojius quod accepit ut facial, cum restet adliuc passionis experimentum, ubi marlyribus suis maxime praebuit, quod sequeretur exemplnm ? Unde aposlolus Petrus, Christus passus est. pro nobis, relinquens nobis exemplum ut sequamur vestigia ejus; nisi quia consummasse se dicit, quod se consummatum esse cerlissime novit? Sicut longe anle in prophelia, prœteriti temporis usus est verbis, quando posl annos plurimos futurum erat quod dicebal. Foderunt , inquit, manus meas, et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea, non ait, Fodient, et dinumerabunt. Te Deum.

APPENDICK.

ni8

TERTIÀ DIE INFRA OCTÀVAM.

M rniMO JCOCTURNO.

Lcctio I.

De rplslola R. Paiili nposloli «d HebrflL'os.

[Cnp. II.)

Non pnim angolis suhjocil Deus orbcni lorrm fuliinim , (h; ijiio lo(jiiiintir. Tesl.ilus cet auU'Ui in qiiodani loi o quis dicens : Qniil est lioino (juod incnior cscjns.aul Filins lioininis quoniam visilas cuni ? Minuisli cunï panlo minus alj ar)gt'lis; gloria et honore coronasii enni su[)cr o|»era matmuni Inarum. Oninia sulijecisti sut) podil)us cjns. In oo enini quod oninia ci subjetil, niliil dimisil non suhji'cluni ci. Nunc aulciu necdum videmus oninia sultjectaei.

1^. Bcnedi( lus.

Lcctio II.

Enm outoni, qui modo quam angeli minor/ilus est, videmus Jesuiu projiler passioiRMH mortis j^loria et lionoro coronalum. ut graiia Dei, pro omnibus gustarct morlem. T)eie!)at onim eum, propter quom omnia, qui inullos lilios in gloriara adduxerat, autiorem salutis eorum per jtassionem consummare. Qui enira sanclificat, cl qui sancliliiantur, ex uno omnes. Propter quam causam non confundilur fratres eos vocare , dicens : Nunliabo nomcn luura fralribus nieis, in medio Ecclesiœ laudabo le.

^. In hoc aj)[uiruit.

Lcctio m.

Kl iterum : Ego ero fidens in eum. El ilerum : Ecce ego et pueri mei, quos dédit mihi Deus. Quia ergo pueri communicaverunt carni et sanguini, et ipse simiîiter parlicipavit eisdem; ut per morlem destrueret eura qui habebal mortis imperium, id est diabolum; et liberarel eos, qui timoré mortis per lolam vitam obnoxii erant serviluli. Nus(juam enira angelos apprehendit, sed semen Abrahœ apprehendit, unde debuit per omnia frairibus similari, ut niisericors lierel, et fidelis pontifei ad Deum, ut repropiliaret delicla popuii. In eo enim, in quo passus est i[)£e et lenlalus, polens est et eis, qui tenlanlur, auxiliari.

q. Vilain œternam.

IN SECUNDO NOCTURNO.

Lcctio IV.

De Epislola sanoli Leonis Papœ ad Fia-

vianum. [Cap. 3.)

A^sumpsit Deus formara servi sine corde peccati, humana angens, divina non miniipns; quia eiinanilio ilia, qua se invisibilis visibilem praîbuit, et Creator ac Dominiis omnium rerum unus voluit esse mor- Ifllium, inclinatio fuit miserationis, non defeclio potestatis. Proinde qui manens in forma Dei, fecit hominem idem in forma servi, factus est homo. Tenet enim sine defectu proprielalem suam ulraque natura.

Et sicut formara servi , Dei forma non adim l ; ita formam Dei , servi fr)rma non minuit.

H. Cura in forma Dei.

Lectio V. {Cap. k.)

Ingredilur cri^o h/Dc mundi infima Filius Dei , do cœlesli sede desccmJens, et a palerria ghiria non recedens ; novo ordine, nova naiivil.'ile gencratus. Novo ordine, (plia iiivisibilis in suis, visibilis factus est in nostris. Incomprehensibilis, voluit comprehendi. A nie tem[)ora manens, esse cœpil <•! temporr*. L'niversilatis Dominus servilem formam, obunibrala majeslalissufle immensilatc suscepil. Impassibibs Deus, non dedignatus est esso homo passibilis; et immorlalis, morti legibus subjacere. Nova autem nalivitate gencratus, quia inviolaia virginitas concupiscenliam ncscivil, et carnis m«teriam minislravil. Assum['ta est igilur do maire Domini natura, nonculpainec in Domino Jesu Chrislo ex utero Virginis genilo, quia nativilas est mirabilis, ideo noslrce mi iKilurœ dissimilis.

i^. I{)se est imago.

Lectio VI.

Qui enim verus est Deus, idem verus est homo. El nullum est in hac unitaie mendacium, dura invicem sunt et liumilitas hominis et allitudo deilatis. Sicut enim Deus non mulalur miseratione, ita homo non consumitur dignitale. Agit enim ulraque forma eum allerius communione, quod proprium est; Verbo scilicel opérante, quod Verbi est, et carne exsequenle, quod carnis est. Unum horum coruscat rairaculis, aliud succumbit injuriis. Et sicut Verbum ab œqualilale paternee çloriae non recessit, ita caro naturam nostn generis non reliquil. Unus enim idemaue est, vere Dei FiJius, et Tere hominis Filius. Deus per id, quod in principio eral Verbum, et Verbum erat a[)uj Deum, et Deus erat Verbum, homo per id, quod Verbum caro factum est, et habilavii in nobis. Deus per id, quod omnia per ipsum fada sunt, et sine ipso factum e^t nihil ; homo jier id quod factus est ex muliere, factus sub lege. Nativilas carnis, manifestalio est humanee nalurse. Partus virginis, divinro est virtulis indicium. Infaiilia parvuli ostendilur humililate cunarum, iiiagnitudo Altissimi declaralur vocibus angelorura.

1^. Gratia nobis et pai a Jesu Chrialo.

IN TERTIO NOCTURNO.

Lectio vu.

Lectio sancli Evangelii secundum Joannen>.

In ilio tempore : Sublevatis Jésus oculis

in cœlum, dixit : Paler, venit hora, clarilii a

Filium luum, ut Filius tuus clariûcct to.

Homilia sancti Augustini episcopi. (Ei

tract. 106 in Joan. c. xvii.)

Habuit aliquid aliquando Deus Filius »

quod nondum habuit idem iuse homo Films; quia nondum erat homo lactus est maire, quando lamen habebal universa eum Paire. Quapropler quod dixit : Tui eranl^ non inde se separavil Deus Filius, sine qua nihil unquara Paler habuit : sed solet ei tribuerc omne quod polesU a quo est ipse

\no

ŒUVRES COMPLETES DU CARDINAL DE BERLLLE

qui potest; a quo eni-m habel utsil, ab illo habet ut possit, et simul utrumquo semper habuit, quia nunquam fuit, et non potuit. O'jocirca quidquid potuit Pater, semper cum illo Filius potuit, quoniam ille qui nunquam fuil, el non potuit, nunquam sino Pâtre fuil, nunquam sine illo Pater fuit. Ac per boc sicut Pater eeternus omnipotens, ita Filius coeeternus omnipotens.

^. Rcquievit.

Lectio vm. (Ex Tract. 110.)

Advertendumest non dixisse Dominum in hac oratione, ut omnes unum simus : sed ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me et ego in te, subinlelligitnr, unum sumus.

Qaamobrem ita est Pater in Filio, et Filius in Paire, ut unum sint, quia unius subslantiae sunt. Nos vero esse quidem in eis possumus, unum lamen cum eis esse non possuraus : quia unius substanlise nos et ipsi non snnnis, in quantum Filius cum Paire Deus est. Nara in quantum homo est, ejusdcm substantifiB est, cujus et nos sumus sed nunc iilud potius voluit commendare, quod aJio loco ait : Ego el Pater unum sunms;ubi eamdcmPaliis et suam significavit esse naluram, Ac per boc el cum in nobis sunl Palej' et Filius, vel etiam Spirilus sanctus, non debemus cos pulai^e naluiœ unius esse nobiscum. Sic ilaque sutit in nobis, vel nos in illis : ut illi unum sint in naturasua, nos unum in nostr.i. Sunt quippe ipsi in nobis tanquam Deus in templo suo : sumus aulem nos in illo, tanquam crealura in creatore suo.

^. Spiritus Domini.

Lectio IX.

Sequitur iîlud quod ait, et dilexisti eos .sicut et me dilexisti. In Filio quippe nos Pater diligit, quia in ipso nos elcgit anle conslitutionera mundi, qui enim diligit Unigi^nitum, profecto diligit el membra ejus, quœ ado|tlavit in eum, et j)er eum. Necideo pares sumus unigenilo Filio, per quem treali et reconciliati sumus; quia dictum est : Dilexisti eos sicut et me. Nèque enim, .^icut, semper œqualilatem significat, sed boc nihil aliud est, quam dilexisti eos, quia et me dilexisti. Non enim membra Filii non diligerct, qui diligit Filium, aut alla causa «3 tdiligendi memhra ejus, nisi quia diligit e im. Sed diligit Filium secundum divinitatem.quia genuit illum œqualem sibi ; diligit eum etiam secundum id quod bomo est, quia ipsum unigenitum Verbum caro factum est, et propter Verbum est ei chara Verbi «•aro. Nos autem diligit, quoniam sumus cjus membra quera diligit : et hoc ut essemus, propter boc nos dilexilantequam essemus. Quaf)ropter incom[)rehensibilis estdilectio qua diligit Deus, neque mulabilis. Non enim ex quo ei reconciliati sumus per sanguinom Filii ejus nos cœpil diligere, sed anle mundi conslitulionem dilexit nos, ul cum ejus Cnigenito etiam nos filii ejus cssemus, jniusquam omnino aliquid esî-emu-^.

Te Deum Utudamus.

QUART A DIE JNFRA OCTAVAM.

IN PHIMO NGCTLB^G,

Lectio I.

De Epislola B. Pauli apostoii ad Hebrœos. {Cap. ni.}

Fralres sancii, vocalionis cœleslis parîicij)es, considerate aposiolum el f)ontificem corifessionis noslra) Jesum : qui fidelis est ei, qui fecit illum, sicut et Moyses in omni domo ejus. Amplioris enim gloriee iste prœ Moyso dignus esl babitus, quanlo ampliorem bonorem liabet domus, qui fabricavit illam. Omnis namque domus fabricatur ab aliquo : qui autem omnia creavit, Deus est. Et Moyses quidem fidelis erat in tota domo ejus tanquam famulus, in leslimonium eorum quœdicenda erant : Chrislus veio tanquam Filius in domo sua, quœ domus sumus nos, si fiduciam el gloriam spei usque ad finem, firmam retineamus.

i^. Beiiedictus Deus.

Lectio iF. [Cap. iv.) Ha!)enles ergo Pontificem magnum, qui penclravit cœlus, Jesum Filium Dei, teneamus confessionem. îs'on enim habemus Puiilifiiem, qui non possit compati infirmilatibus nostris, tentatum aulem per omnia pro simililudine absque peccato. Adeamus ergo cum fiducia ad Ibronum graliae, ut misericordiam consequamur, et graliara inveniamus in auxilio 0|)porluno.

^. In hoc a!.)()aruit.

Lectio III. {Cap. y.)

Chrislus non semelipsum clarificavil, ut Ponlifex fieret : sed qui loculus esl ad eum, Filius meus es lu, ego genui te. Quemadraodum et in alio loco dicil : Tu es Sacerdos in œteinura, secundum ordinem Melchisedech. Qui in diebus carnis suœ, preces supplicalionesque ad eum qui possit illum sa.vum fciceie a morte, cum clamore valido et lacrymis oiTercns, exauditus est pro sua reverentia. Et quidem cum esset Filius Dei, didicii ex iis quœ passus esl, obeJienliam , consummatus, faclus esl omnibus obtemperantibijs sibi, causa salulisœlernœ, appellalus a Deo Pontifcx juxla ordinem Metchisedech. De quo nobis grandis sermo, et ininter[)retabilis ad dicendum.

1^. Vilam œlei-nam.

N SECUNDO N'OCTURNO.

Lectio IV.

Sermo S, Lconis Papee. (Epist. 2 ad JuUanum.)

In Christo quod deilalis est, caro non minuit, quod carnis esl, deitas non peremit. Idem enim el sempilernus ex Paire, el tem- |)oralis ex maire, in sua virlute inviolabilis, in no4ra infirmitale passibilis, in deilala Trinitatis cum Paire el cum Spiritu sanclo, unius ejusdemque naturœ : in susceplione autem bominis non unius substanlise, sed uiiius ejusdemque personœ, ul idem esset dives in pauperlate , omnipotens in abjeclione, impassibilis in supplicio, immorlalis in morte. Nec enim Verbum aut in caméra, aut in animam aliqua sui parte conversum

ITil

APPtNDiCK.

est, cum'simplex el iiiromniulabilis riatura ileilalis, tola sil soiuper in sua «'ssonlia, rici; damnuiii sui ioci|»i(Mis, ncc nu^monlum ; ol sic assuinptain iialiiraiii hcitilicaiis, ut gluriliraln m ^loriticniile iicrmaiical.

^. Cuiu in l'urma.

Leclio v,|

Ciirautcininconvenicnsaiil impossibilevitlealur, ul videlicpl \ orlium el raro alcjue aiMiiiti iiiius Jésus ('Jm isliis, t'i uiius Dei lioininiS(|(ic sil liliiis, si laio el anima, qut'e di>si(iiilitiui iialtiraruni suiit, unain l'anuiil oliain sine ^('rl)i in» ai n.ilioue jtersoiiaui, cuin nuillo sil i'aeilius, ul Iiatic utiilaleni sui alcjne lntuiinis (Icit.ilis prœslel [toleslas, quani ul eani in sulislanliis suis (jhlineat solius liunianilalis inliruiilas ? Ncm; \'ojbum jgitur in carneiu, n«c iu ^'o^l^unl caiu inulata csl, slhI ulruui(4uc iu unu uiaiiet, et unus iu ulioque est, non diversilale divisus, non porniisiione confusus, nw aller ex Palie, aller ex maire; sed idem aliter ex paire anle onuie [irincipium, aliler (Je maire in fine stueuloruni, ut e>sct medialor Dei et liomiuum, liomo Je^us Chrislus, iu quo iuhahilaret jtknitudo diviniiatis corporaliler ; quia a.ssumpli , non assnmonlis proveelio esl, quod Dans illum exaliavil, et donavit illi nomeu, ut in nonnne Jesu omne yenu lleclalur, cœlestium, Icrreslriuui et inl'ernorum, cl omnis Iinj:ua conlilealur, quoniam Dominus Jésus Clirislus in j^loria est Dei Patris.