CAPUT PRIMUM

Vera Transalpinorum sentenlia exponitur.

Ad propositum non pertinel, ut innumera conciliorum, patrum et scholasticorum testimonia recenseam. In hocunototus esse velim, nempeutex simplici et praecisa verae quœstionis defînitione plerasque hinc inde disputantium argutias facile amputes, et perspectum habeas temperamentum, in quo dissentientestheologi tandem consentiant.Haec est autem assertio mea, quam ex ipsissimis doctissimi cardinalis Beilarmini verbis describere juvat. « Quarta sententia, inquit ■, estquodammodo in me-

' Ad pleniorem qusstionis expositionem, tasias tianscribere

« dio, pontiflcem, sive hrereticus essepossit, sive « non, non posse ullo modo deCuire aliquid haere- « ticum a tota Ecclesia credendum. »

1° Itaque nihil disputes de persona uniuscujusque pontificis. Etiamsi quispiam Papa doctrinam hœreticam bono animo ut catholicam intra se tenuisset, imo etiamsi apertam liffresim pertinaciter et palam docuisset, ita ut deposilus fuisset, nec inimerito, ut hœreticus ; haee orania nostram quœstionem nihil attinerent. Porro si persona pontificis possit hœresim amplecti, docere, pertinaciter tueri , ita ut hœreticus fiât, atque ut hœreticus jure merito deponatur,evidens est aut nullam pontificiamdefinitionem infallibilem esse, aut saltem nullam esse infallibilem nisi accedente ipsius sedis apostolicœ, sive primée, hujus Ecclesiœ consensu.

2° Ne disputes de pontiflce qui citra fidei dogma aliquatenus erraret. Agitur tantum de pontiflce ,

juval Beilarmini testimonium, quod ex parte tantum laudat F&nolonius. « Quarta sententia est quodamraodo in medio, ponti- 't ficeni , sive hiereticus esse possit , sive non , non posse ullo ■I 7nodo dejinire aliquid hœreticuni , a tota Ecclesia creden-' « rfH??i.H;ecestcommunissima opinio fere omnium catliolico- « runi.... A idenlurquidem hi auctores (nempe quosantealaundat) aliquo modo inter se dissentire, quia quidam cofum '< dicunt poutiticem non posse errare, 5i mature procédât^ et uconsilium audiai alioruni pasturum: alii dicunt pontifî- '< cem etiam solum nullo modo errare posse. Sed rêvera noa « dissident inter se. Nam posleriores non volunt regere, quin te- " neatur pontifes mature procedere, et consulere viros doctos : « sed solum dicere volunt ipsam infallibilitatem non esse in « cœtuconsiliariorum, vel in concilie episcoporum, sed in solo « pontitice : sicut e contrario priores non volunt ponere infalliti bilitatem in consiliariis, sed in solo pontitice. Verum e.xplicare " volunt pontilicem debere facere quod in se est^ consulendo " v iros doctos, et peritos rei de qua agitur. Si quis autem peteret « an pontifex erraret, sitemeredeljniret? sine duhio prœdicti ■< auctores omnes responderent , non posse iieri ut pontifex « temere deliniat. Quienim promisit linem, sine dubio promisit Cl et média, quée ad eum linem obtinendum necessaria sunt. Paît rum autem prodesset scire, pontilicem non erraturum.quando Il non temere delinit ; nisi eîiam sciremus , non permissuram Il Dei providentiam , utille temere deliniat. » Desumm. Poif tif. lib. IV, cap. Il, n» 8, 9. (Edit. f'e:s.)

DK SUMMI PONTIFICIS

qui, assenticntti sede apostolica, soluniiii liui «/;quicl hœrelicum dr/îiiiret.

3° Ne dis|)iilcs de pontince , gui defmiret aliquid hxretkton , nce tamcn illiid Itxrctkum a Iota Ecclesia credendum proponeret. Supponilur illud hxreticum a sede apostolicaita dcfinitum esse tanquam dogma fidei, utomnes Ecclesias disscntientes a sua communione pellat, et resectas definitivo judicio declaret.

GAPUT II.

Personalis pontificum infallibililas refellitur.

Cardinalis Bellarininus sichabef: « Pontifex in » casu hîcresis potest ab Ecclesia judicari et de- « poni , ut patet dist. 40 , can. Si Papa. » Fatetur hoc ipsuui doceri « apud Innocentiuni, serm. 2 de <> consecratione pontificis. Et quod majus est, in « VIII synodo , act. vu , recitantur acta concilii Roc> mani sub Hadriano, et in lis continebatur Hono- « riuni papam jure videri anathematizatum , quia

« de hœresi fuerat convictus Ubi notandum

« est, quod etsi probabilesit Honorium non fuisse « heereticum, taiiien non possumus negare quiu « Hadrianuscuni romano concilie, imo ettotaviii « synodus generalis senseritin causa hœresis posse " romanum pontificemjudicari. »

Postea vero Bellarminus ita disserif : « Tertia CI sententia est in alio extremo , pontificem non « posse ullo modo esse liœretieum , nec docere pu- « biicehaeresim, etiamsisohis rem aliquamdefiiiiat. n Ita Albertus Pigbius, etc....Tertiaprobabilisest, <• non tanien eerta; quarta » (videlicet pontificem sive hœreticus essepossit,sive non, non posse ullo modo definire aliquid hœreticum a tota Ecclesia credendum) Il certissima est, et asserenda. »

Bellarminus denique exemplum Honorii papœ sibi sic objicit ^ : « Dices : At certe crediderunt ista « concilia (nempe sextum et posteriora) Papam errare posse, cum Honorium hœreticum fuisse credi- « derint. Respondes credidisse solum eos patres, « Papam errare posse ut privatum hominem, quœ « est opinio probabilis, quamvis contraria videatur « nobis probabilior. »

Quibus positis , tria sunt , quœ a tanto viro sciscitari velim. 1° Quid sit in praxi hœc personalis pontificum infallibilitas qux probabilis est, non tamcn certa, atqueadeo in praxi nullaest; quandoquidem opposita sententia, dicens/'a/jrt;« errare posse, et haereticum ûm, probabilis est, quamvis contraria

' De summ. Pont, lib il , cap. xxx, n' 1 , 3. ■ ihid. lib. IV, cap. ii, n"^ 7, 10.

' itirf. lib. IV, cap. XI , n" 33.

videatur probabilior . Porro unicuique licet opinionem |irobabilcin ju\ta conscientiam sequi. Und8 unicuique licet banc infallibilitatem perso;ialeiJi probabiliterfalsam rejiccre , et fallibililatcm probabiliter vcram tueri : infallibilitas aulein quam rejicere unicuique bominum licet, in praxi nulla est; neque credibilc dixeris, tantuin Dei donuni pontificibus singulis concessuni fuisse, ut in praxi nullumsit, et inutile ad dirimendas fideliuin controversias.

2" Qua;ro , qua de causa opinio assercns Papam errare non posse , etiamsi solus 7-ern aliquam definidt , sit probabilior quam opposita ? Enimvero opposita ex traditione constat, ut patet, dist. -40, caii. Si Papa, et apud Innoc. serm. 2 de consecratione pontificis ; exeo den'tqueqiwd Jladriaîius cum romano concilio, imo et tota sexta synodus r/eneralis senseritin causa hxresis posse romatuim pontificem judicari; id conlirmantibus postcrioribus conciliis. Sententia vero quaDpersonalem infallibilitatem affirmât est in alio extremo, ait Bellarminus; ita .llbertus Pighius, etc Probabilis est ,

non tamen certa. Iteruni atque iterum quœro , qua ratione opinio Alberti Pigbii sit anteponenda sententia: Hadriani pnpœ, concilii romani, sextîesynodi generalis, et aliarum quai secutœ sunt? Prœterea unaquœque pontificum persona moritur, neque tamen unquammoritur sedis apostolicae auctoritas. Ergo non in persona transeunte, sed in sede immola quœrenda est brec praccelsa auctoritas, si uspiam inveniatur. Quinetiam aliquandofit, ob diuturiiam electorum dissensionem, aut aliquam aliani gravem causam , ut bœc sedes per aliquot annos vacet. tmo et per magnum scbisma factum est, ut per annos circiter quadraginta certo pastore caruerit. Iiicertus autem Papa iii praxi nullus est. Tum certe neque sedis hujus auctoritas intermissioneni passa est, neque universalis Ecclesiœ corpuscapitedeficiente, detruncatum et exanimejacuit. Ergo luce clariusest, supreraam hanc et immotara auctoritatem, non in sedente, scniper mortali, et interduni incerto, sed in sede immortali, et seniper certa, permanere.

Patebit vero ex niultis traditionis testibus inferius proferendis, quam accurate et dilucide veteres banc a;ternam sedem a sedente bominejanijani morituro distinguere consueverint. Ilinc nios invaluit , ut omnia non ex personœ sedentis , sed ex sedis apostolicœ nominepassim sancirentur.Omnes illi qui pontificiam auctoritatem magnificentius extollunt, non de Leone aut de Gregorio, aut alio quovis egregio pontifice, sed de Petro, in sede loquente, acvivo, pra^dicant. Quinetiam si quispiam pontifex, ut exempli causa Honorius visus sit tuendaa