CAPUT VI
Hoc idem confirmatur multiplici comparatione.
Etiamsi constaret, idquod falsissimum est, nempe verba promissionis solura primatum exprimere, nihilo tamen minus indefectibilitas, quam tueor, bine plane demonstraretur. Enimvero sedes apostolica non potuit donari priniatu perpetuo, et nulla intermissione imminuto, quin donetur et indefectibilitate, de qua non disputatur. Hoc quidem muUipIici exemple patebit.
1° Suppono promissum fuisse a Deo per exprcssamrevelationem, quemdam lioniinem ad extremum usque vitœ punctum nunquam iiœreticum fore; sed contra membrum fore Ecclesiœ catliolicœ, ita ut sine uila intermissione sit crediturus ea singuja, quœ ad veram fidem pertinent , et nunquam ab ea sit recessurus. Nonne luce clarius est, hune virum nun-
quam asserturum esse aliquld hser eticum quod cupiat a tota Ecclesia credi tanquam fidei dogma, neque alios omnes a sua comniunione puisurum, si circa illud hxreticum ab eo dissentiant. Profecto si homo ille posset hœrettcum dogma ut catholicura palam amplecti et docere, dici tamen posset, hune hominem nunquam fore hœreticum , quippe qui simul atque ab Ecclesia emendaretur , bono anime ejuraret errerem : verum nullatenus dici posset, hujus heminis lidem in docende , nulle temporis intervalle defecturam esse, eunique primum semper fore in fîde docenda.
2° Suppono a Dee expresse revelari , quamdam ecclesiam , exempli gratia Mediolanensem, aut Neapelitanam , ad ultimum usque numdi diem sine ulla intermissione fore unam ex ecclesiis catholicis, et hœreticalabe immunibus, quœ membrasunt Ecclesiœ universalis , et quœ sedis apostolicœ communiene gaudent, ita ut vera fides docenda in ea nunquam deficiat. Suppono hanc ecclesiam per hoc singulare privilegium eximi a sorte tôt ecclesiarum, quœamissa vera fide, et rupte unitatis vinculo, iu schisma cerruerunt. Ejusmodi sunt Alexandrina , Censtantinepelitana, Ephesina, aliœque plurimœ Orientales elim florentes ecclesiœ. Si quœdam privata ecclesia gauderet hoc singulari privilégie , que tôt infelices illœ Orientales caruerunt , nonne constaret , hanc particularem Ecclesiam nunquam deûnituram esse aliguid hxreticum, neque abcissuram esse a sua communione cœteras dissentientes.
Quod si nullatenus dubitares de fîde œternuni docenda ab illa ecclesia particulari , eo quod revelaretur, eani usque ad mundi finem fore unam ex universalis Ecclesiœ membris, quœ gentes veram fidem dectura sunt, quanto magis necesse est ut credas hanc singularem Ecclesiam, cui promissum est, eani fore ad fînem usque sœculi , ministerialem petrara, fundamentum inconcussum, centrum illibatœ traditionis , et fidei docendœ caput, nunquam defîniturain esse aliquid hœreticum, ita ut dissentientes omnes ecclesias a sua communione resectas declaret. Si pellicitatie absolutœ perpetuitatis in ratione niembri Ecclesiœ, facta huic privato homini, vel huic privatœ ecclesiœ, nostram quœstienem dirimeret, quanto magis perpetuitas premissa in ratione capitis , fundainenti , centri , atque fontis, pre lide docenda, contreversiam dirimit.
Pariter suppono divinitus promissum fuisse aliquam arcem munitissimam , prœrupta quadam rupe fundatam, nunquam posse ulla vi ruere : nonne constaret hoc fundamentum, scilicet rupem, esse perpétua firmitate inconcussum.' Quemede enim nutare posset fundamentum , quo flrmatur tota hsec
sedificii moles nunquain quatienda ? Si iHiiiuti l'iiiidamentuin , (juanto niagis nutaril iiiok's ab co (iriiiata! Panier siippono promissuiii esse, corpus ciijusdani liojiiinis fore ijiuiiortale, nonne ex ea proinissione constaret eapitis luijus eorporis iinmortalitas? Nonne constaret iinniortalitas cordis , in quo veluti in centro llueret ac reflueret jugi cireuitu tota sanguinis massa? Igilur perspicuum est fundamentum cadem perpétua firinitate, eentruni .et caput eadem imniortalitate donari, qua tota Ecelesia donalur.
DE SUMMl POMIFJCIS