CAPUT VII

Super ea qua-stione narralnr controvcrsia doniinl Bossiieli , epiS<;oplMel(leiisis, adveisusdominumdeGlioiseul.cpiscopnni Tornacenseni.

Doniinus Bossuetus, episcopus Meldensis, non ita prideni defunctus, coraui testibus Cde di^nis niihi sœpe narravit ea qua; gesta sunt in generah'bus eleri Gallicani comitiis anno 16S2. Hœc auteni babebat ejusmodi narratio.

Dominus de Cboiseul, episcopus Tornacensis, delectus fuerat ut cleri Gallicani declarationem de pontificia auctoritate scriberet. Scripsit , lecta est. Continuo ftleldensis restitit in facieni, eo quod apostolicam sedeni ju.xta ac personas pontificuni Jiœresim aniplecti posse declararet. Atqni nisi id

di.\eris,aiebat Tornacensis, Romananiinfallibilitatem, velis, nolis, adstruas necesse est. Neque tu, mstabat Meldensis, negare potes fideni Pétri in sua sede nunquam esse defecturam : id ex promissis aperte constat; id e.x traditione universa lucidissijne patet. Si res ita sit, aiel)at Tornacensis, tribuenda est absolutissima, non homini quidem sedenli, sed sedi, infallibilitas : atque adeo fatendum est'singula décréta , qua; ab apostolica sede émanant , esse prorsus irreforniabilia, et infallibili auctoritate firniari. Objectionem ita solvere conabatur Meldensis. Indefectibilis quidem est hujus sedis fides, neque tamen infallibilia sunt illius judicia. Quomodo probas, aiebat Tornacensis, indefeetibilem esse bujus sedis fldem.? Id probo ex promis,sis Cbristi aiebat Meldensis; quandoquidem Cliristus expressLssime dicit : Rogavipro te, ut non defœial fuies tua. En hacc est fides Pétri in ejus sede nunquam defectura. Si nosces aliquam uspiam gentium ecclesiam, cui promissum esset a Cbristo, fidem ejus nunquam esse

defecturam; nonne crederes, juxtapromissum, fidem ejus nunquam defecturam esse? Si huic ecclesiœ promissum esset, eam semper fore unam ex eccles;is catbolicis, et hicretica labe expertibus, nonne tibi onmino constaret banc ecclesiam semper fore

catbolicam, atque adeo mdefectibilem in catholica fide?Quanto ma.sis id te credere oportet de sede apostolica , cui promi-'<um est eam sen)per fore non solum unam ex catbolicis ecclesiis, sed primam omnium catbolicarnm, ita ut sit a;ternum fundamentum, caput atque centrum catbolicitatis, ad devincendas portas inferi , et conlirmandos fratres. IJum vero Tornacensis bœc singula argute refellere niteretur, acrius urgebat Meldensis. Responde, aiebat peremptoria voce, an sedes apostolica fieri possit na;retica,neene; id est, an possit, necne, hœreticum dognia obstinato et contumaei animo contra dissentientes omnes sua; conununionis Ecclesias tueri ac definire, ita ut alias sibi adversantesexcomnmnicet? Quidquid dixeris erit contra te. Si dixeris apostolicam sedem jiosse fieri hœretiram, et in tuenda sua bœresi scbismaticam; ergo, per te, fieri potest ut caput Ecclesiœ a corpore divellatur, et corpus detruncatum fiât exanime ; ergo, fieri protest ut centruiii uiiitatis fidei, sitfidei corruptœ atque liœrescos centrum. At vero , si dixeris banc sedem in fide, cujus centrum est atque caput, deficere non posse; ergo , indefectibilis est hujus sedis fides.

Respondebat Tornacensis : Ipse, ipse videris quid tu tibi ipsi repoiiere debeas. Tuum est aeque ac meuiu captiosam banc objectionem solvere. Ex confesso, hoc argumentum nihil probat, quandoquidem nimis probat. Enimvero si probaret aliquid, certissimeet evidentissime probaret infallibilitatem sedis quam tu mecum negas. Si fides sedis indefectibilis est, necesse est ut hœc sedes nibil unquam contra fidem definiat. Quid enim a vera fide nuigis déficit, quam bœretica contra fidem definitio? Atqui Transalpini, dum infallibilitatem asserunt , nihil aliud volunt praeter hanc conclusionem , scilicet apostolicam sedem nihil unquam definire posse contra catbolicam fidem, atque adeo Papam ex cathedra solemni ritu definientem nunquam contra fidem errare posse. Caveigitur ne gladio tuo te jugules, et stabilias hoc ipsum quod confutare hactenus studuisti. Aleldensis reponebat : Iterum atque iterum moneo, distinguendam esse ab infallibilitate judieioruni in docenda fide, sedis indefectibilitatem in fide tenenda. Porro fides hujus sedis indefectibilis est , ut ex promissione Cbristi et traditione Ecelesiaî patet; at verojudicia sedis non sunt infallibilia. O rem prorsus incredibilem, aiebat Tornacensis! Quo pacto fieri posseexistimas, ut quispiambomoqui nunquam in fide deficeret, falli posset in declaranda recta sua fide, quœ ex bypotbesi nunquam esset defecturai* Nonne in fide deficeret, si hœresini pro vera fide credendajn esse putaret , et definitiva sententia proi nuntiaret ? Quod si bœresim pro vera fide credendam

AUCTORITATE. CAP. TIIl.

esse nunquam putaret , quomodo circa fideiu posset errare PProfecto eo mitiori indefectibilitatis noniine, ipsissimam quam negas Transalpinorum infallibilitatem nobis insinuas , et tibi ipsi periculosissime illudis. Igitur, assigna praecise ac nitide in quo differre possint tua baec indefectibiiitas, et illa infaliibilitas Transalpinorum.

Tum Meldensisdicebat, promissum quidein fuisse apostolicas sedi , eam œternuni fore Ecclesiaj catholicœ fundamentum, eentrum atque caput; atque adeo eam nunquam fore schismaticam aut lia?reticani, quemadmodum plurimae Orientales ecclesiac, quœ catliolica communione olim gaudentes, in schisma et in bœresim tandem prolapsœ sunt. Ex promissis constat ( hae sunt Meldensis voces ) id nunquam eventurum sedi apostolicse. Enimvero si sedes illa eirca Cdem erraret, non erraret pertinaci et obstinato animo : a cseteris ecclesiis ad rectum Cdei tramitem cite revocaretur. Simul atque sentiret se errare, abdicaret errorem. Unde etiam si bono animo forsan aliquando erret, attamen schisma et haresim usijue ad consunmiationem sœculi declinabit. Itaque haîc sedes in judicaiido falli quidem et errare potest circa fidem; sed error ille venialis esset , neque tamen fides Pétri in hac sede deûceret ; quandoquidem hocc sedes constantissime vellet purissimœ omnium suae communionis ecclesiarum fidei adhaerere. IS'on erraret cum pertinacia, nunquam vinculum communionis abrumperet. Animo et affectu semper esset catholica, unde nunquam liaeretica esset. Itaque expressissimis promissorum vocibus penitus adhœreo , indefectibilitatera asserens; neque tamen admitto commentitiam banc Transalpinorum infallibilitatem.

Finita hac inter utrumque antistitem altercatione, Tornacensis a scribendœ declarationis ofûcio sese abdicavit. Meldensis vero huic nmneri obeuiidi suffectus, quatuor propositiones, utietiaranumextant, continuo scripsit.

Et baec sunt qua; nonnulli testes fide digni adhuc superstites, a Jleldensi episcopo saepissime narranti mecum audierunt.