CAPUT XIV

Profertur sancti Augustin! testimonium.

Africani antistites Caelestium Carthaginedamnaverant. Sedem apostolicam appellaverat haereticus ille, et « ad nostram, aiebat Zozimus ad Africa- » nos ■ , qui se assereret innocentem non refugiens K judiciumex appellationepristina, venerit sedem, « accusatores suos ultro deposcens. » Appellationem a Caelestio factam , et admissam a Zozimo, aegretulisse visisunt Africani antistites, in quorum numéro fuit Augustinus : scilicet verebantur ne Zozimus a fraudulento haeretico deciperetur. Quapropterita dicebatZozimus^ : « MissaeperMarcelli- « num subdiaconum vestrum epistolae omne volu- « menvolvimus .-quoaliquandoperlecto, ita totum « litterarum comprehendistis textum, quasi nos n Caelestio conuiiodaverimus in omnibus fidem, » verbisque ejus non discussis, ad omnem, ut ita « dicam, syllabam praebuerimus assensum. Nun- <i quam temerequaesuntdici tractandasinuntur ; nec « sine magna deliberatione statuendum est, quod

' Epist. X ad Conc. Carth. Labb. t ir, p. 1572.

^Ibid.

DE SU.MMI i'ONTIFICIS

« suninio di'lict disccptari judicio. » Itaque , in ea 1 qiKCStione dirimend:i, nulla sulierat in Africanis adulationis er;;a scdeiii aiiostolicani suspicio, cuin | in instant! acerrima hac controversia , Zo/.iniiis ad ' Afiicanos dicprct ■ : « Non latet vos, sed nostis, « fratres cliarissinii , et queniadmodum sacerdotes « scire debctis ; taiiien cuni tantum nobis esset aiic- « toiitatis, lit nuilus de nostra possit retiactare a sententia, etc. »

Neque vero critici contendant Zozimiini plus justo in lio(! sibi tribuisse. Hocenim pariter Innocentius jam dixerat. « Ad nostrum, ait S referena duni approbasti« esse judicium, scientes quid <. apostolica; sedi , cum omnes hoc loco positi ip- « sum sequi desideremus apostoluni, debeatur, a « quo ipse episcopatus et tota aucloritas iiujus no- « minis emersit. »

Nihilo tamen minus Augustinus, qui duplicis Africani concilii pars magna fuerat, et qui prolligandas Pelagianorum haeresi operam acerrinie dabat , ita locutus est ^ : « Jam enim de bac causa duo . conciUa missa sunt ad sedera apostoiicam, inde a etiam rescripta venerunt. Causa fiiiita est. » Igitur causa nundum Dnita erat per geminum illud Africanae ecclesiœconcilium; siquidem quid de appellatione Cœlestii sentiendum sit , ex ore tum Innocenta , tum Zozinii audivimus. Hoc sedi apostolicx deberi déclarât Innocentius. Zozimus vero hoc ipsum inculcat : Non latet vos, sed nostis, fratres charissimi , et quemadmodum sacerdotes scire debetis, etc. Verum simul atque rescripta sedis apostolicse venerunt, hoc ipsum quod numerosa ha;c duo doctissimorum cpiscoporum concilia intectum ad banc sedem transmiserant, absolutuui et conûrmatum intelligitur. Tum causa fuiita est. Heque Augustinus existiraavit audiendos esse, sed plectendos Pelagianos, sirescriptis non obsequentes, plenariuni Ecclesise calbolicœ concilium apellarent. Tantum est huic sedi auctoritatis , ut nuilus de ejus possit retractare sententia. Ideo prœcise causam Pelagianorum flnitam esse asseverabat insignis ille Ecclesia; doctor. Unde patet Augustino visum fuisse , sedera apostoiicam causas fidei cum supreraa auctoritate Cnire , atque adeo non posse definire aliquidhxreticum a tota Ecclesia credendum.

Eamdem vero sententiam miriflce inculcat summus ille doctor, dum Donatistas ita increpat4 :

' Episl. X, ttd Cons. Carth. Lahb. I. il, p. 1672. ' Epist. Carlli. Conc. Pair, inler Aug. £)). CLXXX. al. cxi n" 1 ; t. II. Labb. Conc. t. p. 1284. ' Semi. cxxxi, al. il de ivrb, AposU cap. X, n" 10 ; t. v.

4 PstUni. contr.piirt. Donnt. l. IX, p. 7.

« Scitis catlioliia quid sit, et quid sit prxcisum a « vite.... Sed quid illi prodest forma, si non vi\it ■• de radiée? Dolor e.st cum vos videmus praceisos " ita jacere. ISuiiii'rate sacerdotes vel ab ipsa Pétri " sede, et in ordine illo Patrum quis cui successit " videte : ipsa est petra , quam non vincunt superba; n inferorum porta;. » Porro vivere de radiie est huic Ecclesia; niatrici et radici, in amplectenda ipsissiniaflde, quam delinit intimo mentis assensu adiiœrere : unde non vivit de radiée, quisquis definitioiics Inijus sedis tanquain lia;reticas répudiât, prxcisum est a vite, quidquid unquam ab ea radice dissentit. Ideo novatores praecisi jacent quod ipsain aliquid ha;reticuni delinivisse contendant. Ha;c auteni radix , de qua onmes ramos vivere est necesse, est ipsa Pétri sedes; quae est iinmotum unitatis centrum, unde in ramos fluit vitalis purse traditionis humor et succus. ISe vero dixeris banc radicem, per aliquod temporis intervallum marceseere, arescere , vitiato germine amaros fructus gignere posse ; sed mox esse felicius repullulaturam. Kullum unquam nisi salubre fidei germen emissura est. Compendium investigandœ fidei est videre Patrum in ea sede succcssionem. Id quod semper tenuerint , sen> per tenendum est. INeque inferorum portx eam, vel leviuscub: itmporis spatio, viucent, ut errore admisso dejicintur. Ipsa pollicitatio, qua Christus promisituniversalem Ecclesiam aporlis injeri, scilicet erroris insidiis, nunquam vinci posse leste Augustino, nos certos facit hanc sedem singulari Pétri contra errorem privilegio gaudere.