AUCTORITATE. CAP. XLIV

slegisse. « personas, qua/es secundum temporis hu- » jus defectiiiii, ac servilis provinciœ qualitatem >' poterant inveniri. » Asseverat eos a se tinsse delectos <i cum consilio, ait, confanniloriiin meorum " episccpnrimi, tain depiopinqua hiijiis apostolicœ " sedis sy«iodo, quaiii de l'amiliari clero aiiiatores « cliristiaiii imperii. .. ^equeullam litterartim scientiaiii piee se fert; imo liœc liabet ■ : « Non per elo- <■ quentiam saecularem, quae necsiippetitidiotis lio- « minibus, sed per sinceritatera apostolicœ fldei. » lias auteni voces scribere non dedignatiir ' : « Pro quibus îlexo mentis poplite, suppliciter ves- " tram admansiietudinem seniper intentam clemen- « tianideprecamur, etc. « Postea vero hœc subjun- « git 3 : « Vestraa Dec concedenda Victoria, nostra « salus est : vestrœ tranquillitatis félicitas , nostra <> Iretitia est : vestrae mansuetudinis sospitas, nos- « trœ parvitatis securitas est. » Iterum sese sic deprimit i : « Noslri exigui famulatiis pra?deces- « soresusque adliuc non sine periculisdesudarunt. •> Sic denique pergit s : ,< Hanc igitur mère catlw- « licœ et apostolicae confessionis regulam, et sanc- « tum concilium, quod in hanc Romanam urbem » serviiem vestri cliristianissimi imperii sub apos- " tolicae memoriœ Martine papa convenit, etc. » En aperte fatetur Imperii serviiem esse urbem Romam, seque cum suo clerc exiguum si\e parvum esse imperatoris famulaium, quo sermone quid humilius eut submissius unquani dici potest.' Ita pontifex, omni temporali auctoritate destitutus, se suumque oimiem clerum imperatoriae majestati flexo men/is poplite suhiickbat, nulla nisi mère spirituali jurisdictione sibi suœque sedi arrogata.Tanta autem tune temporis fuit Ecclesiœ Romanœ pauperies et inopia, ut ita locutus sit sanctus Agatho s : « Si ad eloquentiam sascularem, non astimamus « quemquam temporibus nostris reperiri'posse, qui <■ de summitate scientiœ giorietur : quandoquidem « in nostris regionibus diversarum gentium quo- « tidie œstuat l'uror, nunc confligendo, nunc dis- .< currendo ac rapiendo. Unde tota vita nostra sol- '- licitudinibus pjena est, quos gentium nianiis « circumdat, et de labore corporis victus est, eo « quod pristiiia ecciesiarum sustentatio paula'tim '< per diversas calamitates deficiendo succubuit. F.t « sola est nostra substantia, lides nostra; cuir qua « nobis vivere sumnia est gloria; pro qua niori , lu- » crum œternum est. Haec est perfecta nostra scien-

•Epist. I. ad/mp. Concil. C. P. III, act. iv ; Lût. t.v , p. 634. * Iota. ^

^ Ibid. pag. 635.

4 Epist. II ; ibid. p. 680.

5 Ibid. p. G84.

6 Ibid. p. 681.

« tia, ut termines catholicae atque apostolicœ fîdei « quos usque adhuc apostolica sedes nobiscum ette- « net et tradit, tota mentis custodia conservemus. » Extrema erat et propemodum incredibilis ea sedis apostolicœ in temporalibus depressio, et calamitas. Ipse Christi vicarius, et fidelium omnium pater, egestate oppressus, de labore corporis victitare cogebatur. Oblitterata videbatur in bac urbe servili, eloquentia, tum scientia rerum humanarum. Sola restabat apostolicœ fidei traditio. Hoc uiium noverat clerus ille , scilicet fines a Patribus positus numauam transgredi. In tanta rerum penuria,/(fe erat sc/a ac tota eorum substantia, de qua vivere, in qua commori eos juvabat. O beatam hanc ecclesiam , quœ tum nuda , inerniis , et cruci Christo conCxa, omnia ad se trahebat! Tum carte etiam si iinperatores Christum colerent, non minus erat inops et abjecta quam cum gentilium persecutio sœviret. Atqui tum temporis constans et intrepida, suprema auctoritate viguit. « Omnesnos, « ait Agatho ■ , in eadem suggestione , exigui eccle- « siarum prœsules, in septentrionalibus vel occi- « duis partibus constituti, licet parvi et simplices « scientia, Ude tamen per Dei gratiam stabiles, « etc. » Neque certe hœc sedes jamjam future generali synodo sese subjicit. Ime sic habet ' : <c Apud >i homines in medio gentium positos, et de labore « corporis quotidianun victum cum summa hœsi- « tatione conquirentes , quomodo ad plénum pote- « rit inveniri Scripturarum scientia, nisi quod quœ « regulai-iter a sanctis atque apostolicis prœdeces- < soribus, et veuerabilibus, quinque conciliis defi- « nita sunt, cum simplicitate cordis et sine ambi- « guitate a Patribus traditœ fidei conservamus « uuum ac prœcipuum bonum habere seraper optaii- « tes, atque studentes, ut nihil de eis quae regulai'i- « ter definita sunt minuatur, nihil mutetur, vel au- " geatur sed eadem et verbis et sensibus illibata cus- '■ todiantur.' « Iterum de legatis ad concilium inissis ait 3 : « In quantum eis duntaxat injuiictum est, ut « nihil profectoprœsumantaugere, minuere vel mu- « tare; sed traditionem hujus apostolicœ sedis, ut a « prœdecessoribus apostolicis pontificibus instituta « est, sinceriterenarrare.>>De suggestione a legatis missa ad générale concilium, ita denique pronuntiat-s . <. Suggestionem, in qua et apostolicœ nostrœ « fidei coniussionemprœlibavimus, offerredebeant, « non tamen tanquam de ineertis contendere, sed « ut certa atque immutabilia compendiosa definitione

' Episl. Il; ibid. p. 6S0.

= Ibid. i; ibid. p. 634.

2 Ibib. i; ibid.

4 Ibid. 11 ; ibid. p. 688. .^-

DE SUMMl PONTIFICIS

. proferre. » Is idem est ARatho, qui non veretur siiprpinnm sii;e seclisiuictorit.iteiii, ut falli iiesciam, et coiicilioiuiii diK-ciii piiriliraie liis vocibus ' : « Ilœc apostdlica cjus Kcclcsiu uuiuiuain a via vcri- « tatis in (|ualil)et erroris parte dedi-xa est, cujus « auctoritaleui.utpotcapostolorunioiuiiiuni priii- " cipis, srnipcr oinnis caliiolica Cliristi licclesia, .> ot unlvcrsalcs synodi lideliter amplectentes, in ,. i-undissccutBCsunt. » Oinvictani et oniniuin vic- Iriwiii K.cclfsiam , ilum sola Cluisli pullicitatione lloruit, iiec alios nisi spiiituali gladio liostcs lidii prolligcndos esse agnovit !