AD EMUNENTISSIMUM CARDINALEM FABRONI

Eminentissiue Domine,

Valetudo, quœ diii minus prospéra fuit , necnon et longum iter factuin ad salubres aquas per a-statem ad iinem usque autumni, multa denique alla qu£e instabant, in causa fuereeur ueutri epistola; , ab eminentiavestrabeuignissiniescriptœ,responderiiii. Priorem a me nunquam fuisse acceptam , posteriorem vero, cum exeinplo prioris, tardius advenisse Deus ipse testis est. E\ utraque jucundissime certior factussum, constanter etiamnum perseverare charissiniam banc qua me dignatus es benevolentiam. Immensas autem gratias ago , eminentissime Domine, quod cum tanta benignitate me admonueris, nesedis apostoiicse minus studiosus videar. Verum, ut opinor, nulla jam quaestio superesse po-

test de liis qux in primo pastorali Mandate desidoranda putabas.

I. Pater Daijmeriques , doctissimus ac piissimus in nostro Belgio societatis Jesu provincial is, antequam Roma; mortem obiret , ad me scripsit , se ves- Iram Emiiientiam ex meo nomine salutavisse et fuse esse allocutum; ita ut, discussis rei visceribus, Kniinentia; veslrie omniiio perspectuin fuerit me dicenda dixisse, et reticuisse tacenda.

II. Si non dedigneris perlegere alla pastoraiia quœ edidi Documenta , facile compertum erit nullum , ne uiio quidem excepto , antistitem apud Francos , qui in eo negotio tanta tamque studiose, quanta ego, de sedis apostolicœ auctoritate dixerit. Videre est prœsertim Lvm caput tertii pasloralis Documenti (p. 701), in quo aperte declaratur me in toto operis decursu nihil assertum vel iiisinuaium voiuisse, quod hujus sedis infallibilitati tantillum obesset. Quin etiam diligentissime explanavi qua ratione objectio ex Honoriilitteris petita commode solvatur. Quid plura optanda sint, certe me fugit. (Juidquid hos fines excedit, adisputata contra janseiiistas quaistione alienissimum est. Hoc uiium igituroro, ut ego, qui multo impensius quamcœteri omnes Franci antistites in ea occasioiie .sedis apostolica; auctoritatein prœdicavi, non sini solus qui eam minus iaudasse dicatur.

III. In recentiore Mandato de accipienda apostolica coiistitutione I ineam Doinini , non solum retuli singulas voces quœ supremam auctoritatein in constitutione pra; se ferunt, sed etiam accersivi ea quœ in Brevi ad cardinalem de Aoailles scripta sunt,depollicitationePetrofacta,etdepra;standofidei obsequio, duin Petrus loquitur. Keque certe quisquam nlius autistes liœc commemorare ausus est.

IV. Verum quidem est me passim dixisse pastorale corpus falli nescium esse circa dogmaticos textus : sed, pranerquam quod idem pariter dixi de Ecclesia generatim sumpta, insuper nihil niirum est, si, perspicuitatis causa, ineo controversia decursu, pa«/ora/e cor/jMS , quod docet, opposueriin popidaricorpori, quod docetur. Cœteruni luceclarius est hanc vocem, pastorale corpus, hoc idem précise sonare, quod sonathœc alla , Ecclesia iinirersalis, si laicos excipias. Enimvero , exceptis laicis, pastorale corpus in totum eodemque ordine coniplectitur, quoduniversalis Ecclesia. Igitur utraque locutio a;que complectitur caput atque membra capiti necessario adbœrentia, videlicet et sedem apostolicam, quœ cœteris membris celsiore J'astigioprœeminct ' , et inferiores omnes ecciesias , ejus

' s. Al)C.

AUCTORITATE. APPENDIX

eommuoione gaudentes. Itaque qui dicit pastorale corpus, apertedicit uiiiversalem Ecclesiam , semota laicorum turba, eujus est non docere, sed doceri. Quidquid vero de sede apostolica subaudis duni loqueris de Ecelesia generatim sumpta , hoc totuni , pari jure, subaudiri oportet dum loqueris de pastorali corpore; siquidem bœc sedes non minus est pastoraliscorporis, quani totius Ecclesiaî caput.

V. Si, loquendo de infailibilitate Ecciesi^e, adjecissem hanc Ecclesiam infallibilem, esse Romanam, ingens tumultus obortus fuisset : ambiguam esse et subdolam ejusmodi locutionem inclaniassent malevoli; necessum fuisset hanc interpretari. Si interpretatio pontificiam infallibilitatem non asseruisset, id certe sedi apostoiicae fuisset multo ingratius, eamque magis offenderet; si vero interpretatio pontiOciam infallibilitatem insinuasset, continuo onines regni ordines, facto impetu, in me irruissent. Neque sane opus est ut id conjectura assequamur; res enim tota patet exemplo aliquot episcoporum , qui , non exspectato parlamentorum nutu, primuni summi Pontificis Brève promulgaverant. Confestim damnata sunt a parlamentis eorum Mandata. Nemo auteni non videt quam acrius in me invecti fuissent, si régis gratia janidudum pnvatus, volens tamen ac prudens inipegissem in hoc idem quod in illis episcopis modo reprehendi noveram.

VI. Id auteni , quod Cisalpinorum animos gravissime offendisset, et a Transalpinis jure merito vituperaretur. Etenim sapientissimus Pontifex , qui episcopos in promulgando Brevi proniptiores aspeirimœ parlamentorum censurse, pacis servandœ studio, perniiserat, rigidiori censurœ me pariter permisisset. Itaque, oppositis utrisque partibus, visus fuissem homo inconsuitus, improvidus ac leviusculœ mentis, qui supremam sedis apostolica; auctoritatem inverecundae criticoruni disputationi, et aperto hœreticoruni ludibriotemere commisisset. At vero si me imprudentiœ non arguissent, id miiii gravissimecrimini versum fuisset , quod Pontificem inter et Regem discordise incentiva, quasi e,\ insidiis a me injecta viderentur.

VU. Si vel niinima vocum ambiguitate controversiam movissem de pontiCcia iiifallibilitate, statim jansenistae voti compotes , immutata scilicet vera qusestione, me toti Francorum genti et clero invisum fecissent. Tura certe illi ipsi homines qui , verse controversise angustiis pressi, jam nullum habent suae causas praesidium , conversa adversus me Francorum praesulum acie indignum triumphum egissent.