I.ili. 1. [te figmciitiii. c.ip- i

Divus Augustus mitis fuit princeps, si quis illum a principatu suo œstimare incipiat : in communi quidem republica, duodevicesimum egressusannum, jam pugiones in sinu amicorum absconderat, jam insidiis M. Antonii cnnsulis latus petierat, jam fuerat collega proscripliouis; sed quum annum ijuadragesimum transisset et in Gallia moraretur, delatuiii est ad eum indicium L. Ciiiuam, stolidi ingenii virum, insidias ei struere. Dictnm est et ubi, et quando, et quemadmodum aggredi vellet. Unus ex consciis deferebat; constiluit se ab eo \indicaro. (lonsilium aiuicoruni advoeari jussit.

Nox illi inquiéta erat, quum cogilaret adolescentem nobileni, hoc detracto integrum, Cn. l'ompeii uepotem daniiuiudum. Jam unum hominem occidere non poteral, quum M. Antonio proscriptionis edictum iater cœnam dictaret. (iemens snbindr voces emitf'bat varias et iiiter se contrarias : « Quid ergo! ego percnssorem meum securuin ambulare patiar, me sollicito? Ergo non dabit pcenas, qui tôt civilibus bellis frustra petituni capul, tôt navalibus, tôt pedestribus prîcliis incolume, [loslquam teria iiiarique pax ])arta est, non occidere constiluit, sed immolave?» (.\am sacrificantem placuerat adoriri.) llursus silentio inlerposito, majore multo voce sibi quam t'inna' irascebatur: >< Quid vivis, si perire te lam multorum interest? Unis finis erit supiJliciornm'.' quissanguinis? Egosum nobilibus adolescentulisexpositum capul. in quod mucrones acuant. Non est lanti \ ila, si, ut ego non pereani, tam multa [> 'r- (lenda>unt.ii InlerpelUnil tandem illum i-ivia nxor:

« Et admiltis, in(|uil, muliebrc coiisiliuni'? Fai: r(uod medici soient; ubi usilata remédia non procedunt. tentant contraria. Severitate nibil adhuc profccisli : Sahidii'iuun Eepidus secutus est, I.epidum Mur.iMia, Mnra'iiam Ca'pio, Ca'pionem /F.gnatius, ut alios taceani quos tanluni ausospuilet: nunc tenta q>mmodo tibi cedat diMuentia.lgnosce L. Cinna'; deprchensusest; jam noçei'e tibi non poti'st. prode.sM' fam.Tî tua' poti'st. »

(îavisus sibi quod advocatum in\ejierat, uxori quidem gratias egit : renuntiari aulem exiemplo amicis quos in consilinm rogaverat injper.-iv il, rt Cinnani unum ad seaccersil, dimissisque omnibus c cubiculo, qLium alleram poni Cinnœ catbedram jii — sisset, « Hoc. inquit. primum a te peto ne njc loqnentem interpelles, ne mcdin sermone nn'O proclames; dabitnr tibi lociuendi lilierum temiius. l'go te, (linna. quum in liostium castris invenissem, non tantuui lactuin niilii inindcum, sed natum servavi, palrimonium tibi omne concessi; bodie tam felix es et tam dives. ut victo victores invideant: sacerdotium tibi petenti, piveteritis compluribus quorum ! parentes mecum niilitaveranl, dedi. Quum sic dr ti> meruerim, occidere me constituisti! »

Quum ad banc vocem exclamasset Cinna, prueni hanc ab se abesse dementiani : « Non pnestas, inquit, iidem, Cinna; conveuerat ne inlerloquereris. t'ccidere. inquam, me paras. » Adjecit locum, socios, dtem, ordinem insidiarium, cui commissum esset ferrum. Et quum delixum videret, nec ex conventione jam, sed ex conscientia tacentem : « Quo, inquit. hoc aiiinio facis? It ijise sis princeps? Maie, mehercule, eum republica agitur, si tibi ail imperanduni nibil pra'ter me obstat. Doimim tuam tueri non jiotes; nuper libertini bominis gralia in privatu judicio superalus es. .\deo iiibil facitius putas quam contra Caîsarem advocare. Cedo, si spes tuas solus impedio. Paulnsne te et Fabius Maximus et Cossi et Servilii ferent, lantumque agmeu iiobiliuiu, non inania noniina piiel'erentium, sed eorum qui imaginibus suis deeori sunt? » IN'c totam ejus orationenr repeteiido niagnam partem voluminisoccupem, diutius enim quam duabus horis locutum esse constat, quum hanc pœnam qua sola erat contentus futurus, extenderet. « Vitain tibi, inquit, Cinna, iterum do, piins bosti, nunc insidiatori ac parricidse. Ex liodierno die inter mis amicilia incipiat. Contendamus, utrum ego meliore llde vitam tibi dederim, an tu debeas. » l'ost hs'c detulit ultro consulatum, questus (juod non auderet petere. amicissimum, fidelissiuiumqae babuit, lucres solus fuitilii. nullis amplius insidiis ab \illo pelitus est.

CINNA

PERSONNAGKS.

OCTAVE-CF.SMI-AUCrSTE, empeieui' de n.mc.

LIVIK. iiiijjtJiatiR-c.

CIN.W, fils il'uin" lilln de Pompée, chef do la conjuration

contre Auguste.

MAXIME, mure chef de la conjuralion.

.■KMII.IK. tille de (i Toraniu?, tuteur d'Au^'i^to. et prosfiii

par lui durant le triumvirat.

FL'LVIIl. confidente d'. Emilie.

l'Ol.YCl.KTE, airramlii d'Auguste.

ÉVAMIRE, affranchi de l.inna.

ElPIIOlinE, aflranolii de Ma\ime.