URBIS ET ORBIS

Quanto Ecclesise futurus esset decori et quantae cœtui universo Fidelium utilitati S. Franciscus Salesius, non solum Apostolico zelo , virtutum exemple et eximia morum sanctitate, sed scientia etiam et scriptis cœlesti doctrina refertis, sac. mem. Clemens PP. VIII prsenuntiare visus est. Audito namque doctrinae specimine, quod Salesius coram ipso Pontifice dederat ad Episcopalem dignitatem promovendus, eidem gratulans Proverbiorum verba usurpavit : Vade fili et bibe aquam de cisterna tua et fluenta putei tui, deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas divide. Et sane dederat Dominus Salesio intellectum juxta eloquium suum : cum enim Christus omnes alliciens homines ad Evangelica servanda praecepta enunciasset) Jugum meum suave est et onus meum levé, Divinum effatum S. Franciscus, ea qua pollebat caritate et copia doctrinae, in hominum usum quodammodo deducens, perfectionis Christianae semitam et rationem multis ac variis tractationibus ita declaravit, ut facilem illam ac perviam singulis fidelibus cuicumque vitae instituto addictis ostenderet. Quse quidem tractationes suavi stylo et caritatis dulcedine conscriptse uberrimos in tota Christiana societate pietatis fructus produxere,

(i) Ce Décret est la première déclaration du Doctorat de saint François de Sales. En suite de nouvelles instances Notre Saint Père le Pape Pie IX en fit une promulgation plus solennelle par le ^XQÏDives in misericordta Deus.

xil DÉCRET DU Doctorat

ac praesertim Philothea et Epistolee spirituales, ac insignis et incomparabilis Tractatus de amore Dei , libri nimirum qui omnium feruntur manibus cum ingenti legentium profectu. Neque in Mystica tantum theologia mirabilis Salesii doctrina refulget, sed etiam in explanandis apte ac dilucide non paucis obscuris Sacrae Scripturae locis. Quod ille prsestitit cum in Salomonis Cantico explicando, tum pro re nata passim in concionibus et sermonibus, quorum ope eam quoque laudem est adeptus, ut sacrae Eloquentise dignitatem, temporum vitio collapsam, ad splendorem pristinum et vSanctorum Patrum vestigia et exempla revocaret.

Quamplures autem Sancti Gebennensis Antistitis Homiliae, Tractatus, Dissertationes, Epistolse praeclarissimam ejus testantur in Dogmaticis disciplinis doctrinam, et in refutandis praesertim Calvinianorum erroribus invictam in Polemica arte peritiam, quod satis superque patet ex multitudine haereticorum , quos in sinum Ecclesiae Catholicae suis ipse scriptis et eloquio reduxit. Profecto in selectis Conclusionibus seu Controversiarum libris quos Sanctus Episcopus conscripsit, manifeste elucet mira rei theologicae scientia, concinna methodus, ineluctabilis argumentorum vis, tum in refutandis haeresibus tum in demonstratione Catholicae veritatis , et praesertim in asserenda Romani Pontificis auctoritate, jurisdictionis Primatu ejusque Infallibilitate, quae ille tam scite et luculenter propugnavit, ut definitionibus ipsius Vaticanae Synodi praelusisse merito videatur.

Factum proinde est ut Sacri Antistites et Eminentissimi Patres in suffragiis, in Consistoriali Conventu pro Sancti Episcopi Canonizatione prolatis, non solum vitae ejus sanctimoniam, sed potissimum doctrinae excellentiam multis laudibus exornarent ; dicentes nimirum Franciscum Salesium sal vere Evangelicum ad saliendam terram et a Calviniana putredine purgandam , editum , et solem mundi qui in tenebris haeresum jacentes veritatis splendore illuminavit, illiqufe oraculum accomodantes qui docuerit sic ho mines , ma-

Décret du Doctorat xîiï

gnus vocahîtur in Regno cœlorum. Quinimmo Summus ipse Pontifex sac. mem. Alexander VII Franciscum Salesium prsedicare non dubitavit, tamquam doctrina celebrem setatique huic nostrae contra haereses medicamen praesidiumque, ac Deo gratias agendas ait « quod novum Ecclesiae intercessorem concesserit ad fidei Catholicae incrementum, haereticorumque, et a via salutis errantium lumen et conversionem ; quippe qui Sanctorum Patrum exempla imitans potissimum catholicae religionis sinceritati consuluit, qua mores informando, qua sectariorum dogmata evertendo, qua deceptas oves ad ovile reducendo ». Quse quidem idem Summus Pontifex de praestantissima Salesii doctrina in Consistoriali allocutione jam edixerat, mirifice confirmavit, Monialibus Visitationis Anneciensibus scribens : « Salutaris lux, qua Divi Francisci Salesii praeclara virtus et sapientia Christianum orbem universum late perfudit. »

Cujus Summi Antistitis sententiae Successor ejus Clemens IX accedens, in honorem Salesii antiphonam a Monialibus dicendam probavit : « Replevit Sanctum Franciscum Dominus Spiritu intelligentiœ, et ipse fluenta doctrince ministravit populo Dei. » Hujusmodi autem Summorum Pontificum judiciis adstipulatus etiam est Benedictus XIV, qui difficilium quaestionum solutiones et responsa Sancti Episcopi Gebennensis auctoritate saepe fulcivit, ac sapientissimum nuncupavit in sua Constitutione, « Pastoralis curce ». Adimpletum igitur est in Sancto Francisco Salesio illud Ecclesiastici : Collaudabunt fnulti sapientiam ejus et usque in sceculum non delehitur, non recedet memoria ejus, et nomen ejus requiretur a generatione in generationem, sapientiam ejus enarrabunt gentes et laudem ejus enuntiabit ecclesia.

Idcirco Vaticani Concilii Patres supplicibus enixisque votis Summum Pontificem Pium IX communiter rogarunt ut Sanctum Franciscum Salesium Doctoris titulo decoraret. Quse deinceps vota et Eminentissimi Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinales pluresque ex toto Orbe Antistites ingeminarunt, et plurima Canonicorum Col-

XIV DÉCRET DU Doctorat

legia, magnorum Lycaeorum Doctores, Scientiarum Academiae ; iisque accesserunt supplicationes augustorum Principum, nobilium Procerum, ac ingens Fidelium multitude.

Tôt itaque tantasque postulationes Sanctitas Sua bénigne excipiens, gravissimum negotium expendendum de more commisit Sacrorum Rituum Congregationi. In Ordinariis profecto Comitiis ad Vaticanas œdes infrascripta die habitis, E"" et R""' Patres Cardinales Sacris Ritibus tuendis prsepositi, audita relatione E'"' ac R"" Cardinalis Aloisii Bilio Episcopi Sabinen., eidem S. Congregationi Prsefecti et Causae Ponentis, matureque perpensis Animadversionibus R. P. D. Laurentii Salvati Sanctae Fidei Promotoris, necnon Patroni Causae Responsis , post accuratissimam discussionem unanimi consensu rescribendum censuerunt : « Consulendum Sanctissimo pro concessione, seu declaratione et extensione ad universatn Ecclesiam. , tituli Doctoris in honorent Sancti Francisci De Sales, cuin Officio et Missa de Communi Doctorum Pontificum , retenta Oratione propria et Lectionihus secundi Nocturni. » Die

VII Julii MDCCCLXXVII.

Facta deinde horum omnium eidem Sanctissimo Domino Nostro Pio Papse IX ab infrascripto Sacrae Congregationis Secretario fideli relatione, Sanctitas Sua Sacrae Congregationis Rescriptum adprobavit et confirmavit, ac praeterea Générale Decretum Urbis et Orbis expediri mandavit. Die xix, iisdem mense et anno.

ALOISIUS EPISC. SABINEN CARD. BILIO

S. R. C. Pr^f.

Loco -f Sigilli

Placidus Ralli s. R. C. Secretarius

Plus pp. IX