AD PERPETUAM REI MEMORIAM

Dives in misericordia Deus, qui Ecclesiae suse in hoc mundo militanti numquam defuit, at juxta varias rerum ac temporum vicissitudines opportuna sapienter praesidia subministrat, cum sseculo xvi Christianas gentes in virga furoris sui visitaret, pluresque Europse provincias grassantium late hseresum tenebris obrui permitteret , haud volens plebem suam repellere , nova sanctorum virorum lumina provide excitavit, quorum splendore coUustrati Ecclesiae filii in veritate confirmarentur, ipsique praevaricatores ad illius amorem suaviter reducerentur. E quorum clarissimorum hominum numéro Franciscus Salesius Episcopus Genevensis , inclytae sanctitatis exemplar et verae piaeque doctrinae magister extitit, qui, ne dum voce, sed et scriptis immortalibus insurgentium errorum monstra confodit, fidem asseruit, vitiis eversis mores emendavit, cunctis pervium cœlum ostendit. Qua praecellenti sapientia eam laudem assecutus est, qua veteres illos ac praecipuos Ecclesiae Dei doctores praestitisse sac. mem. Bonifacius VIII Praedecessor Noster declaravit (cap. unie. De rel. et ven. SSrum, in vi°) ; qui scilicet « per salutaria documenta illustrarunt Ecclesiam, decorarunt virtutibus, et moribus informarunt », quosque descripsit « quasi luminosas ardentesque lucernas super candelabrum in Domo Dei positas , errorum tenebris profugatis , totius corpus Ecclesiae , tamquam sidus matutinum « irradiantes ,

XVI Bref du Doctorat

« Scripturarum aenigmata reserantes, ac profundis et decoris sermonibus ipsius Ecclesiee fabricam , veluti gemmis vernantibus » illustrantes.

Hoc sane elogium ad Genevensem Episcopum pertinere, vel eo adhuc vivente, maxime vero post ejus obitum, fama percelebris testata est, et ipsa scriptorum ab eo relictorum singularis eminentia invicto plane argumento demonstrat. Enimvero magno in pretio Francisci doctrinam, dum in vivis ageret, habitam esse, vel ex eo coUigere licet, quod e tôt strenuis veritatis Catholicse defensoribus, qui eo tempore florebant, unum Genevensem Praesulem sac. mem. Clemens VIII Preedecessor Noster elegerit, quem adiré juberet Theodorum Bezam, Calvinianse pestis propugnatorem acerrimum, et cum eo solo solum agere, ut, illa ove ad ovile Christi revocata, plures alias reduceret. Quod munus adeo eximie Franciscus, non sine vitae suae periculo, implevit, ut haereticus homo ex merito confutatus veritatem fassus sit, licet ex scelere, arcano Dei judicio, indignus extiterit qui ad Ecclesiae sinum rediret. Nec minori plane sestimatione sanctum Episcopum gavisum fuisse exinde constat, quod sac. mem. Paulus V Praedecessor Noster, dum celebris disceptatio « de Auxiliis » Romae ageretur, sancti hujus Praesulis sententiam ea super re exquiri voluerit, ejusque consilio obsecutus, subtilissimam, ac periculi plenam qusestionem diu acriusque exagitatam, indicto partibus silentio, consopiendam judicaverit. Quinimmo, si ipsae epistolse ab eo ad plurimos scriptae considerentur, cuique compertum erit, Franciscum ad instar gravissimorum inter veteres Ecclesiae Patres, a compluribus, de iis quae ad Catholicam fidem explicandam tuendamque, quaestiones ea de re enucleandas ac vitam ad Christianos mores componendam pertinerent, rogatum saepe fuisse ; ipsumque, multa persecutum copiosissime ac docte, apud Romanos Pontifices, apud Principes, apud magistratus, apud sacerdotes cooperatores suos in sacro ministerio , adeo valuisse, ut ejus studio, hortationibus, monitis, consilia saepe inita fuerint , quibus regiones ab haeretica lue

Bref du Doctorat xvii

purgarentur, Catholicus cultus restitueretur , religio amplificaretur.

Hsec praecellentis doctrinae opinio post illius obitum imminuta non est, imo vehementer aucta ; virique ex omni ordine clarissimi, ipsique Summi Pontifices, eminentem illius scientiam magnis laudibus extulerunt. Equidem sac. mem. Alexander VII, in Bulla Canonizationis (XIII Kalendas Maias mdclxv), Franciscum Salesium , doctrina celebrem , sanctitate admirabilem praedicavit , aetatique suse contra hsereses medicamen preesidiumque ; ita ut scriptorum illius documentis irrigata populorum ac virorum nobilium pectora affluentem Evangelicse vitse messem peperisse affirmet. Quibus plane congruit, quod in Consistoriali allocutione ante Canonizationem habita complexus est, Salesium scilicet (( docendo omnes, tum doctrinse salubris verbo, tum vitae innocentis exemple » multa in Ecclesiae bonum praestitisse, ejusque adhuc magnam partem superesse (( ope monitorum, et evangelicae disciplinée documentorum, quae libris consignata fidelium manibus terebantur. » Nec ab his aliéna sunt, quae in literis datis ad Moniales Visitationis Monasterii Anneciensis, V Kalendas Augusti, an. MDCLXVI, aiebat, virtutem nimirum, ac sapientiam illius « Christianum orbem universum late perfundere » ; inclyta ejus promerita « doctrinamque plane divinam » se admiratum , eum elegisse quem « praecipuum vitae ducem ac magistrum sequeretur. » Quod quidem magisterium sac. mem. Clementi IX Praedecessori Nostro ejusmodi visum est, ut et antequam Pontifex esset, de Salesio asseruerit « praeclarissimis voluminibus pium quodammodo armamentarium animarum beneficio condidisse », et Pontificatum adeptus antiphonam in illius honorem probaverit, in ea verba : « Replevit Sanctum Franciscum Dominus Spiritu intelligentiœ, et ipse fluenta doctrinœ ministravit populo Dei. » Suis vero antecessoribus concinens Benedictus XIV sac. mem., libros Genevensis Praesulis scientia divinitus acquisita scriptos affirmare non dubitavit, illius auctoritate usus difficiles quaestiones solvit, « sa-

XVIII Bref du Doctorat

pientissimum animarum rectorem » appellavit (Const. « Pastoralis curce , » v Augusti mdccxli). Itaque mirandum minime est plurimos qui ingenii ac doctrinae laude florerent, academiarum doctores, oratores summos, jurisconsultos, theologos insignes, et vel ipsos principes virum hune vere magnum ac doctissimum ad hsec usque tempora prsedicasse ; multos vero ut magistrum fuisse secutos, atque ex ejus libris plura in sua scripta dérivasse.

Porro hsec universalis persuasio, de excellenti Salesii

scientia , ex qualitate ipsa doctrinae ipsius exoritur,

quse nimirum in sublimi sanctitatis culmine ita in eo

supereminet, ut Doctoris Ecclesise tota propria sit,

virumque hune inter prsecipuos magistros Sponsae suae

a Christo Domino datos, accensendum suadeat. Quam-

vis enim sanctos Doctores, qui primis Ecclesiae saeculis

floruerunt, antiquitas ipsa spectatos faciat, latinique

aut grseci sermonis, quo libros ediderunt, in iis orna-

mentum accédât, id tamen potissimum, ac plane neces-

sarium (quod supra monuimus) huic magisterio est, ut

in scriptis diffusa ultra communem modum doctrina

cœlestis appareat, quae argumentorum copia et varie-

tate, splendoribus veluti circumamicta, totum Ecclesiae

corpus nova luce perfundat, sitque fidelibus in salutem.

Haec itaque laudum praeconia Genevensis Episcopi libris

apprime conveniunt. Sive enim quae de rébus Asceticis

ad Christianam vitam sancte pieque ducendam , sive

quae de Controversiis ad fidem tuendam et haereticos

refutandos , sive quae de Divini Verbi Praedicatione

scripsit considerentur, nemo est qui non videat, quanta

per sanctissimum virum emolumenta sint in Catholicam

populum invecta. Equidem duodecim libris insignem

atque incomparabilem tractatum « De amore Dei »

docte, subtiliter, dilucideque complexus est, qui tôt

praecones de suavitate sui auctoris habet quot lectores.

Maxime autem vivis coloribus virtutem, alio opère, quod

u Philothea » inscribitur, pinxit ; ac prava sternens in

directa et aspera in vias planas , universis Christifide-

libus iter ad eam ita facile commonstravit, ut vera

Bref du Doctorat xix

exinde pietas lucem suam ubique effunderet, viam sibi ad regum solia , ad ducum tentoria, ad judiciorum forum, telonia, officinas, et ipsa oppidula pastorum aperiret. Enimvero iis scriptis ex sacra doctrina summa scientiae sanctorum principia eruit, et ita enucleat, ut insigne ipsius privilegium plane visum sit, quod ad omnes fidelium conditiones sapienter leniterque eamdem accommodare noverit. Hue accedunt tractatus de rébus ad magisterium Pietatis spectantibus, ipsseque Constitutiones, sapientia, discretione ac suavitate conspicuse, quas pro Sanctimonialibus Ordinis Visitationis Beatae Marias ab eo constituti scripsit. Uberrimam etiam rei Asceticse segetem Epistolae ipsius ad plurimos datas suppeditant, in quibus illud plane mirabile est, quod Spiritu Dei plenus, et ad ipsum suavitatis auctorem accedens, devoti cultus erga Sacratissimum Cor Jesu semina miserit, quem in hac nostra temporum acerbitate maximo pietatis incremento mirifice propagatum, summa cum animi Nostri exultatione conspicimus. Nec praetereundum est, in his lucubrationibus, ac praesertim in interpretatione Cantici Canticorum, plura Scripturarum aenigmata, quae ad morales et anagogicos sensus pertinent, reserari, enodari difficultates, obscura nova luce perfundi, quibus licet inferre, Deiim, cœlestis sui irrigui gratia influente, sancto huic viro sensum aperuisse ut intelligeret Scripturas, easque pervias doctis indoctisque redderet, Porro ad retundendam haereticorum sui temporis pervicaciam confirmandosque Catholicos, non minus féliciter ac de Asceticis rébus « Controversiarum » librum in quo plena Catholicae fidei demonstratio est, aliosque tractatus, concionesque de veritatibus fidei, itemque « Véxillum Crucis » conscripsit, quibus adeo strenue pro Ecclesiae causa certavit, ut innumeram perditorum hominum multitudinem ad ejus sinum reduxerit, fidem in tota Caballiacensium provincia, longe lateque, restituent. Imprimis auctoritatem hujus Apostolicae Sedis, ac Romani Pontificis Beati Pétri successoris propugnavit, ac ipsius Primatus vim ac rationem ea perspicuitate explicavit, ut Vaticani

XX Bref du Doctorat

Œcumenici Concilii definitionibus féliciter praeluserit. Certe, quae de infallibilitate Romani Pontificis, in quadragesimo sermone « Controversarium » asserit, cujus autographum, dum in Concilie res ageretur, detectum est, ejusmodi sunt, quae nonnuUos Patres tune ea super re adhuc ancipites, ad definitionem decernendam veluti manu duxerint. Ex tanto sancti Prœsulis in Ecclesiam amore, et ejus defendendse studio ea ratio enata est, quam in Divini Verbi Praeconio adhibuit, sive ad Christianam plebem in elementis fidei erudiendam, sive ad mores doctiorum informandos, sive ad fidèles omnes ad perfectionis culmen deducendos. Etenim se debitorem agnoscens sapientibus et insipientibus, omnibus omnia factus, simpliees et agrestes homines in simplicitate sermonis docere curavit, inter sapientes vero locutus est sapientiam. Qua super re, et prudentissima praecepta tradidit, idque assecutus est, ut sacrse Eloquentise dignitas temporum vitio collapsa, ad antiquum splendorem proposito Sanctorum Patrum exemplo revocaretur ; atque ii disertissimi oratores ex hac schola prodierint, a quibus uberrimi fructus in universam Ecclesiam redundarunt. Itaque sacrae Eloquentiae instaurator ac magister ab omnibus habitus est. Denique cœlestis ejus doctrina, veluti aquae vivse fiumen, irrigando Ecclesiae agro, adeo utiliter populo Dei fluxit ad salutem , ut verissima appareant, quae sac. mem. Clemens VIII Praedecessor Noster, Salesio, cum ad Episcopalem dignitatem eveheretur, veluti divinans dixerat, iis Proverbiorum verbis adhibitis : Vade, fili, et bibe aqitam de cisterna tua, et fin eut a put ei tut : deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tua divide.

Has itaque salutis aquas haurientes cum gaudio fidèles, eminentem Genevensis Episcopi scientiam suspexerunt, eumque magisterio Ecclesiae dignum ad haec usque tempora existimarunt. Enimvero his causis adducti , plurimi ex Vaticani Concilii Patribus, Nos, enixis votis, communiter rogarunt, ut Sanctum Franciscum Salesium Doctoris titulo decoraremus. Quae quidemVota, et Sanctee Ecclesiae Romanae Cardinales, et plures ex

Bref du Doctorat xxi

toto orbe Antistites ingeminarunt ; iis vero plura Canonicorum Collegia , magnorum Lycaeorum Doctores , scientiarum Academiae, augusti Principes, ac nobiles proceres, ingens denique fidelium multitudo suis supplicationibus accesserunt. Nos itaque tôt tantisque precibus obsecundare lubenti animo volentes, gravissimum negotium, ut moris est, Congregationi Venerabilium Fratrum Nostrorum Sanctae Ecclesise Romanae Cardinalium sacris Ritibus tuendis preepositorum examinandum remisimus. Jamvero dicta Venerabilium Fratrum Nostrorum Congregatio, in ordinariis comitiis ad Nostras Vaticanas aedes die Vii Julii labentis anni habitis, audita relation e Venerabilis Fratris Nostri Cardinalis Aloisii Bilio Episcopi Sabinensis, ejusdem Sacrse Congregationis tune Praefecti et Causas Ponentis, mature perpensis animadversionibus Laurentii Salvati Sanctae Fidei Promotoris, nec non Patroni Causae responsis, post accuratissimum examen, unanimi consensu rescribendum censuit : « Consulendum Sanctissimo pro concessione, seu declaratione et extensione ad universam Ecclesiam, tituli Doctoris in honorem. Sancti Francisci De Sales, cum Officio et Missa de communi Doctorum Pontificum, retenta oratione propria, et lectionibus secundi nocturni. » Quod Rescriptum, Nos, edito generali Decreto Urbis et Orbis die xix mensis et anni ejusdem, approbavimus. Item, novis porrectis precibus ut aliqua additio fieret, tum in Martyrologio Romano , tum in sexta lectione in festo S. Francisci Salesii , utque concessiones omnes hac super re factae Nostris Literis Apostolicis in forma Brevis confirmarentur ; eadem Venerabilium Fratrum Nostrorum Sanctae Ecclesiae Romanse Cardinalium Congregatio, in ordinariis comitiis die XV Septembris anni ejusdem habitis, rescripsit : « Pro gratia, ac supplicandum Sanctissimo pro expeditione Brevis. » Addi vero censuerunt ad elogium Martyrologii Romani, post verba « Annesiuin translatum fuit », haec alia : « Quem Pius IX ex Sacrorum Rituuin Congregationis consulto univer salis Ecclesice Doctorem déclara-

XXII Bref du Doctorat

vit » ; ad lectionem vero sextam, post verba « Vigesima nona Januarii, » adjungi sequentia : a et a Summo Pontificô Pio IX ex Sacrorum Rituum Congregationis consulta y univer salis Ecclesice Doctor fuit declaratus. » Et hoc quoque Rescriptum memoratae Congregationis , die XX dicti mensis et anni ratum habuimus et confirma vimus, atque ut super concessionibus omnibus hac de re factis Apostolicae Literœ expedirentur, mandavimus.

Quae cum ita sint, supradictorum Sanctae Ecclesise Romanae Cardinalium, Antistitum, Collegiorum, Academiarum ac fidelium votis obsecuti , deque consilio memoratae Venerabilium Fratrum Nostrorum Sanctae Ecclesise Romanae Cardinalium Congregationis sacris Ritibus cognoscendis praepositae , Auctoritate Nostra Apostolica , tenore praesentium , titulum Doctoris in honorem Sancti Francisci Salesii, Genevensis Episcopi ac Ordinis vSanctimonialium Beatae Mariae Virginis Visitationis Institutoris, confirmamus, seu, quatenus opus sit, denuo ei tribuimus, impertimus, ita ut in universali Catholica Ecclesia semper ipse Doctor habeatur, atque in die festo anniversario, cum a saeculari tum a regulari Clero celebrando, Officium et Missam juxta memoratum sacrorum Rituum Congregationis Decretum fiât. Praeterea ejusdem Doctoris libros , commentaria, opéra denique omnia, ut aliorum Ecclesiae Doctorum, non modo privatim, sed et publiée in Gymnasiis, Academiis, Scholis, Collegiis, lectionibus, disputationibus, interpretationibus, concionibus aliisque Ecclesiasticis studiis Christianisque exercitationibus, citari, proferri, et prout res postulaverit adhiberi decernimus. Ut vero fidelium pietati in hujus Doctoris die festo rite colendo ejusque ope imploranda, excitamenta adjiciantur, de Omnipotentis Dei misericordia, ac Beatorum Pétri et Pauli Apostolorum ejus auctoritate confisi, omnibus et singulis utriusque sexus Christifidelibus , qui die festo ejusdem sancti Doctoris, aut uno ex septem diebus continuis immédiate subsequentibus, uniuscujusque Christifidelis arbitrio sibi deligendo, vere pœnitentes et

Bref du Doctorat xxiii

confessi , Sanctissimam Eucharistiam sumpserint , et quamlibet ex Ecclesiis Ordinis Sanctimonialium Visitationis Beatse Mariae Virginis dévote visitaverint, ibique pro Christianorum Principum concordia, haeresum extirpatione , peccatorum conversione et Sanctae Matris Ecclesise exaltatione, pias ad Deum preces efFuderint, plenariam omnium peccatorum suorum Indulgentiam et remissionem misericorditer in Domino concedimus.

Quapropter universis Venerabilibus Fratribus Patriarchis, Primatibus, Archiepiscopis, Episcopis, et dilectis filiis aliarum Ecclesiarum Praelatis, per universum terrarum orbem constitutis, per prsesentes mandamus, ut quae superius sancita sunt, in suis Provinciis, Civitatibus, Ecclesiis, et Diœcesibus solemniter publicari, et ab omnibus personis Ecclesiasticis saecularibus, et quorumvis Ordinum regularibus, ubique locorum et gentium, inviolabiliter et perpetuo observari procurent. Haec praecipimus et mandamus, non obstantibus Apostolicis, ac in Œcumenicis, Provincialibus et Synodalibus Conciliis editis generalibus vel specialibus constitutionibus et ordinationibus, ceterisque contrariis quibuscumque. Volumus autem , ut prsesentium Literarum transumptis seu exemplis, etiam impressis, manu alicujus Notarii publici subscriptis, et sigillo personae in Ecclesiastica dignitate constitutse munitis, eadem prorsus fides adhibeatur, quœ adhiberetur ipsis praesentibus, si fuerint exhibitae vel ostensse.

Datum Romse apud Sanctum Petrum sub annulo Piscatoris , die XVI Novembris MDCCCLXXVII , Pontificatus Nostri anno trigesimosecundo.

F. CARD. ASQUINIUS