I. — CATHOLiaUES
Abulensis (Alfonso Tostatus), espagnol, évêque d'Avila, né vers le commencement du xv« siècle, mort en 1455. Commentarius in I Regum librum. (Voir VIII, 213.)
Baronius César, oratorien italien, cardinal (i 538-1607).
Annales Ecclesiatici, a Christo nato usque ad annum i iç8, auctore Cœsare Baronio. Romae, 1 588-1607 (2® édition). (Voir VIII, 136, 241,369?)
Barradas Sébastien, jésuite portugais (1543- 161 5).
Commentarii in Concordiam et Historiam Evangelicam. Conimbricae, etc., 1 599-1612. (Voir VIII, 249, 253, 272, 281, 286, 304.)
Bellarmin Robert, jésuite italien, professeur au Collège Romain,
puis cardinal et archevêque de Capoue (i 542-1621). Disputationes Roherti Bellarmini Politiani, de Controversiis Chris-
tianœ fidei. Editio secunda, Ingolstadii, Sartorius, 15 88- 15 93.
(Voir VII, 352, VIII, 308, 355, 406.) Explanatio in Psalmos. Romae, Zannettus, 161 1. (Voir VIII, 218,
BoRCHARDUS (BuYchardus, Brochard), dominicain allemand, mort au commencement du xiv» siècle.
Veridica Terrœ Sanctœ... ac in eis miràbilium descriptio. Venetiis, 15 19. (Voir VIII, 339.)
c Auteurs postérieurs au xiii® siècle
Bressius ou Bressieu Maurice, dauphinois, professeur de mathématiques au Collège Royal, mort vers la fm du xvi^ siècle. (Voir VII, 415.)
Brigitte (Sainte), suédoise, abbesse de Wastein (i 302-1 373). Revelationes S. Brigittce. (Voir VIII, 127, IX, 142, X, 5.)
Burgensis (Paulus de Sancta Maria), juif espagnol converti, évêque de Burgos (1350-1435). '
Additiones ad Glossam Ordinariam Nicolai de Lyra. (Voir VII, 184, 274 ;X, 435.)
BusÉE (Busceus) Jean, jésuite allemand (i 547-161 1).
Viridarium Chrîstianarum Virtutum. Moguntiae, Albinus, 16 10. (Voir VIII, 170.)
BusÉE Pierre, jésuite allemand (i 540-1 587).
Opus Catechisticum, sive de Sumina Doctrince Christianœ D. Pétri Canisii , Scripturœ testimoniis sanctorumque Patrum sententiis illustratum, opéra D. Pétri Buscei, Noviomagi. Coloniae, Gervinus Calenius, 1569, l 'y y o. (Voir Canisius.)
BusTi (Bustis) Bernardinus de, franciscain italien, mort à la fin du xve siècle.
Mariale, seu Sermones in singulis Festivitatibus B. Mariœ Virginis. Milan, 1493, 1594, etc. (Voir IX, 62?)
Cajetanus (Thomas de Vio), dominicain italien, cardinal et archevêque de Palerme (1469- 15 34).
Commentarius in Pentateuchum Moysi, (Voir VIII, 386.)
Calepinus Ambroise, augustin italien, mort en 15 10.
Amhrosii Calepini Bergomensis , Ordinis Eremitarum Sancti Augustini , Dictionarium septem linguarum. (Voir VIII, 48? 147, 163.)
Camus Jean-Pierre, français, évêque de Belley (i 584-1652).
Homélies QuadragesimaJes de Messire Jean-Pierre Camus, Evesque et Prince de Belley. Paris, 1615. (Voir VIII, 319.^
Canisius Pierre (le Bienheureux), jésuite allemand, recteur du collège
de Fribourg. (Voir Busée Pierre.) Summa Doctrinœ Christianœ per quœstiones tradita, et in usum
Christianœ pueritice nunc primum édita. Viennas Austriae, 1554,
etc. (Voir VIII, bo, 139).
De Sacrosancta Virgine Maria Deipara Dissertatio (tomus posterior
Commentariorum de Verhi Dei corruptelis). Ingolstadii, Sartorius,
1583. (Voir IX, 158?)
MENTIONNÉS DANS LES ShRMONS CI
Capillia (CapigUa, Capilla) André, chartreux espagnol, mort en 1610. Méditations sur les Evangiles des dimanches et feries de Caresme, etc. Divisées en trois parties, composées en espagnol par le P. Dom André CapigUa, prieur de la Chartreuse dicte Porta Cœli, nouvellement traduites en françoys par R. G. A. G. Paris, de la Noue, 1601. (Voir VIII, 238.)
Catherine de Sienne (Sainte), dominicaine italienne (1347- 1380). Fita et Dialogi S. Cath. Senens., Colonise, 1553. La première traduction française de cet ouvrage est intitulée : La doctrine spirituelle descripte par forme de dialogue de l'excellente Vierge saincte Caterine de Sienne... quelle a dicté en vulgaire italienne... avec la Vie et Canoni:(ation d'icelle. Traduit en français par des religieuses de Sainct-Dominique du couvent de Paris. Paris, Mallot, 1580. (Voir VII, 175.) •
Cornélius a Lapide (van den Steen), jésuite flamand (i 566-1637).
Commentaria in omnes S. Pauli Epistolas, auctore Cornelio Cornelii
a Lapide. Antverpiœ, apud haeredes M. Nutii et J. Meursium,
16 14. (Voir VIII, 389, 392, 393, 407, 409.)
Comment, in Pentateuchum Moysis. Antverpiae, apud eosdem, 16 16.
(Voir VIII, 187, 409.)
Delrio (Voir Rio).
DiEz Philippe, franciscain portugais, mort en 1601.
Conciones Quadruplices in Evangelia. Salmanticas, 1582. ( Voir VII,
390?) Summa Prcedicantium ex omnibus Locis communibus completissima. Salmanticœ, 1588. (Voir VIII, 294?)
Erasme Désiré, hollandais, professeur à Rotterdam (1466-1536). Annotationes in Novum Testamentum, apud inclytam Rauracorum Basileam, mdxxvii. (Voir VII, 229.)
Galvan François-Ferdinand, prédicateur espagnol, archidiacre de Villanova de Cevera, mort vers 1520.
Sermones des f esta s dos Santos. Seville, Gamarra, 161 5. (Voir VIII, 242.)
Génébrard Gilbert, bénédictin français, professeur d'hébreu au Collège Royal, puis archevêque d'Aix (1537-1597). Psalmi Davidis, cum Commentariis et calendario Hehrœo... exornati. Paris, Lullier, 1 577. (Voir VII, 36 ? 169, 184? VIII, 185, 204, 214, 220, 378, 410; X, 435?)
GisLER (Ghisler) Michael, théatin italien (156^71646).
Commentarium in Cant. Cantic. Salomonis. Romae, 1609. (Voir VIII, 159, 373.)
Sbrm. IV Q*
cil Auteurs postérieurs au xm" siècle
Granatensis (voir Louis de Grenade).
Gretserus Jacques, jésuite allemand (i 562-1625).
De Sancta Cruce lihri quinque. Ingolstadii, Sartorius, 1598. (Voir VIII, 100, 184.)
Hesselz Jean, flamand, professeur de théologie à Louvain (1522-
Tractatus de cathedrce Pétri perpétua protectione. Lovanii, 1562. (Voir VII, 267.)
Hylaret Maurice, franciscain français (i 539-1 591).
Sacrœ Décades quinquepartitce. Conciones Quadragesimales atque Paschales numéro quinquaginta, etc. Collée tore F. Mauricio Hylareto, Franciscano Engolimensi. Lugduni, apud haeredes Gulielmi Rovilii, sub scuto Veneto. mdxci. Réimpression des Sermons Catholiques, etc. Paris, 1586. (Voir VIII, 48.)
Jansénius Cornélius, flamand, évêque de Gand (i 5 lo-i 576).
Commentariorum in Concordiam suam ac totam Historiam Evangelicam Partes IV. (Voir VIII, 395.)
Lapide (a). Voir Cornélius.
Lauretus Jérôme, bénédictin espagnol, mort vers 1580.
Sylva Allegoriarum totius Sacrce Scripturœ, autore F. Hier., Laureto, monacho in cœnohio Montisserati. Barcelonae, 1570. (Voir VIII, 298.)
LoRiNi Jean, jésuite italien (1569-1634). Joannis Lorini, Societatis Jesu, Commentariorum in Lihrum Psalmorum tomi III. Lugduni, sumptibus Horatii Cardon, 1612-1616^ (Voir VIII, 36?)
Louis de Grenade, dominicain espagnol (i 504-1 588).
Introduction au Symbole de la Foi. (Voir VIII, 35.)
Lyra (de) Nicolas, de Lyre en Normandie, franciscain (1270-1340). Postulée perpétuée, seu brevia Commentaria in universa Biblia (aliter Biblia cum Glossis). (Voir VIII, 140, 142, 198, etc.)
Maffeius Jean-Pierre, jésuite italien (1535- 1603).
Historiarum Indicarum Libri XVI. Selectarum item ex India epistolarum, eodem interprète, Libri IV. Florentiae, 1588. (Voir VII, 75? 235? 379?)
Maldonatus Jean, jésuite espagnol (i 534-1583).
Commentarii in quatuor Evangelistas . Mussiponti, ex typographia Stephani Mercatoris, mdxcvi- mdxcvii. (Voir VIII, 3, 49, 147,. 217, 237, etc. ; IX, 162.)
MENTIONNÉS DANS LES SeRMONS CIII
Makulus Marc, prêtre de Dalmatie, mort vers 1540.
Marci Maruli opus de religiose vivendi institutione , per exempla ex Vet, Novoque Testamento collecta, ex autoribus quoque divo Hieronymo, etc. Apud sanctam Coloniam, mdxxxi. (Voir VIII, 198.) Nausea Frédéric, allemand, archevêque de Vienne en Autriche, né vers 1480, mort en 1552.
Centurice Friderici Namece Blanci-Campiani... Viennensis Ecclesiœ coadjutoris... Evangelicœ veritatis Homiliariim Centurice quatuor, jam iterum atque iterum ah ipso aiictorefideliter recognitœ. Coloniae, Quentell, mdxl. (Voir VII, 265.)
Oleaster Jérôme, dominicain portugais, mort en 1563.
Commentarii in Pentateuchum. Olyssipone, Riberius, 1 556-1 558. (Voir VIII, 190.)
OsoRius, dominicain portugais, évêque de Sylves (1506-1580). De Rébus Emmanuelis, LusitanicB régis. (Voir VII, 235?)
Panigarola François, franciscain italien, évêque d'Asti (1548- 1594). Oratione di R. P. Frate Fr. Panigarola, Minore osservante, in morte et sopra il corpo dell'Ill. Carlo Borromeo. Roma, mdlxxxv. (Voir VIII, 155.) Paulus de Sancta Maria (voir Burgensis). Pereira Benoît, jésuite espagnol (1535-1610).
Commentarii et Disputationes in Genesim. Romae, Ferrarius, etc., 1592-1598. (Voir VIII, 73, 114? 142, 187, 189.)
PiNEDA (de) Jean, jésuite espagnol (1548-1628). Joannis de Pineda Hispalensis ad suos in Salomonem Commentarios Salomon Prœvius, id est, de Rébus Salomonis Régis libri octo. Lugduni, Cardon, 1609. (Voir VIII, 56, 213, 345, 347.)
RiBERA (de) François, jésuite espagnol (1514-1591).
De Templo et de iis quœad Templum pertinent libri quinque. Antverpiae,
apud Petrum Bellerum, 1593. (Voir VIII, 217, 218.) R. P. Francisci Riberœ in duodecim Prophetas Minores Commentarii,
sensum eorumdem historicum, moralem, allegoricum comptée tentes.
Romae, apud Jacobum Tornarium, 1590. (Voir VIII, 257, 259.)
Rio (del), jésuite, né à Anvers de parents espagnols en 1551, mort
en 1608.
Adagialia sacra Vet. et Novi Test. Lugduni, Cardon, 1612.
(Voir VIII, 217.) Commentarius litteralis in Threnos Jeremiœ. Lugduni, Cardon, 1608.
(Voir VIII, 240.) In Cant'cum Canticorum Salomonis Commentarius litteralis et Catena
mystica. Ingolstadii, Sartorius, 1604. (Voir VIII, 222.)
civ Auteurs postérieurs au xin® siècle
RossiGNOLO Bernardin, jésuite piémontais (1563-16 13).
De disciplina Chris tianœ perfectionis pro triplici hominum statu, incipientium, proficientiMni et perfectorum, ex SS. et Patrihus, libri V. Ingolstadii, Sartorius, 1600. (Voir VIII, 355.)
RoswEYDE Héribert, jésuite hollandais (1569- 1629).
Vitœ Patrum. De Vita et Verhis Seniorum, sive Historiée Eremiticce libri X... Nitori pristino restituti. Antverpias, ex dfFicina Plantiniana, 1615. (Voir IX, 303, 429.)
Sa Emmanuel, jésuite portugais (1530-1596).
Notationes in totani Scripturam Sacrant, quibus omnia fere loca difficilia brevissime explicantur. Antverpiae, Plantinus, 1598. (Voir VIII, 69, 91, 136, 140, 142, 185, 213, 272.) Scholia in quatuor Evangelia. Antverpiae, Plantinus, 1596. (Voir VIII, 49.)
Sanctesius (de Saintes) Claude, français, docteur en Sorbonne, évêqued'Evreux (1525-1591).
De Rébus Eucharistiœ controversis Repetitiones seu Libri decem. Parisiis, 1576. (Voir VII, 296.)
Sanderus (Sanders), anglais, professeur de théologie à Louvain (1527-1583).
De visibili Monarchia Ecclesice libri octo. Lovanii, 1571. (Voir VII, 48, 266.)
SuAREsius François, jésuite espagnol (1548- 1617).
Commentarii et Disputationes in III'*'^ Partent Divi Thomœ. 1592, etc.
(Voir VIII, 52, 2S5.) Opus de Virtute et Statu Religionis. Conimbricae, Crasbeeck, 1608. (Voir VIII, 255 ?)
TÉRÈSE (Sainte), carmélite espagnole, réformatrice de son Ordre (1515-1582). l^ida, etc., par Louis de Léon, 1588. La première traduction italienne de cette Vie porte ce titre : Fita délia Teresa di Giesù, tradotia délia lingua spagnuola dal Reverendissimo Monsig. Gio. Francesco Bordini, délia Cong. delV Oratorio, arcivescovo et vicelegato d'Avignone. In Roma, Facciotto, 1599. (Avec une lettre préhminaire du P. Possevin.) La première édition française, par Brétigny, parut en 1601. (Voir IX, 122.)
Thomas aVillanova (Gardas), augustin espagnol (1488-1555). Conciones Sacrée. Compluti, Ramirez, 1581. (Voir X, 201.)
TiTELMANN François, capucin flamand (1498-1535).
Elucidationes in omnes Psahnos et in divini Officii cantica. Parisiis, 1551. (Voir VIII, 180.)
MENTIONNÉS DANS LES SeRMONS CY
ToLETus (Tolet) François, jésuite espagnol, cardinal (i 532-1 596). D. F. Toi et i in Joannis Evangelium Commentarius . Romae, 1588.
(Voir VII, 45, VIII, 149, 218.) Instructio sacerdotum ac de septem peccatis mortalibus (d\\ttr Summa
casuum conscientiœ). Romas, 1601. (Voir VIII, 218.) Sermones super Ps. XXXI. (Voir VIII, 180.)
TosTATUS (voir Ahulensis).
Valentia (de) Grégoire, jésuite espagnol (i 557-1603).
Greg. de Valentia Commentariorum Theologicorum Tomi IV. In quihus omnes mater iœ quœ continentur in Summa D. Thomœ explicantur. Ingolstadii, Sartorius, 1591. (Voir VIII, 205.)
ViEGAs Biaise, jésuite portugais, mort en 1599.
Commentarii exegetici in Apocalypsim Joannis Apostoli. Eborae, de Lyra, 1601. (Voir VIII, iio, 187, 215.)
IL — HERETiaUES
Bartas (du), calviniste français (1543-1590).
La Sepmaine on Création du Monde, de Guillaume de Saluste, seigneur du Bartas. [Genève,] par Jaques Chouët, 1593 (édition de Goulard).
La seconde Sepmaine (éà\\\ox\ àtGowl^iVà). (Voir VII, 221.) BÈZE (de) Tlîéodore, français, disciple et successeur de Calvin à Genève (15 19-1605). (Voir Gehennenses.) Confession de la foy (Con/essio Cbristianœ Fidei) . j. Bona Fides, 1560. (Voir VII, 221.)
Calvin Jean, français, auteur de la secte qui porte son nom,
principal ministre de Genève (1509- 1564). Commentarii in Epistolas canonicas. Genevae , Crispini , mdli.
(Voir VII, 283.) Harmonie Evangelique, c'est-à-dire Commentaires sur la concordance
des trois Evangelistes . Genève, Blanchier, mdlxui. (Voir VII,
241, 331?) Institution de la Religion Chrestienne, Basle, 1535. (Voir VII , 213 ?
220, 221, 228, 250, 275, 312, 347, VIII, 250.) Instructio contra fanaticam et furiosam sectam Libertinorum, qui se
spirituales vocant. Inter Opuscula, 1552. (Voir VII, 201.) Ultima admonitio J. Calv. ad Joachinum Westphalum. 1557. (^°^^