‹ Œuvres pastorales et oratoiresChapitre 51 sur 57 · N» II · texte numérisé non relu

N» II

8ANCTISSIMI DOMINI NOSTRI

liEONIS DIVINA PROVIDENTIA PAP^ XUl

EPISTOLA ENCYCUCA

ADPATRIARCHAS, PRIMATES, ARCHIEPISCOPOS ETEPISC0P08 UNIVERSOS GATHOLICI ORBIS GRATIAM ET GOMMUNIONEM GUM APOSTOLICA SEDE UABENTES.

V&i^erahilihut Fratribut PatHarchis, Primatihus, ArehiepUeopiê

et EpiseopU Unîversis cathoîiei orbU

Gratiam et eommunianem eum Apoztolioa Sede habentibtti.

LEO PP. XIII

YBNSBABILES FBATBES , SALUTEM BT APOSTOLICAM

BENEDICTIONEir !

Inscrutabili Dei consilio ad Apostolicse Dignitatis fastigium licet immerentes evecti, vehementi statim desiderio ac veluti necessitate urgeri Nos sensimus, Vos litteris alloquendi, non modo ut sensus intimsa dilectionis Nostras Vobis expromeremus, sed etiam ut Vos in partem soUicitudinis Nostrae vocatos^ ad sustinendam Nobiscum horum temporum dimicationem pro Ëoclesia Dei et pro salute animarum^ ex munere Nobis divinituls credito confirmaremus.

Jigr Pbrraud. — ŒaTres, 1. 1. éd

ri

Âb ipsis enim Nostri Pontificatus exordiis tristis Nobis sese ofTert conspectus malorum quibus, hominum genus undique premitur : hœc tam late patens subversio supremarum veritatum quibus, tanquam fundamentis, human» societatis status continetur ; hœc ingeniorum protervia legitimsB cujusque potestatis impatiens ; hsec perpétua dissidiorum causa^ unde intestin» concertationes, saeva et cruenta bella existunt ; contemptus legum quse mores regunt justitiamque tuentUr ; fluxarum rerum incxplebilis cupiditas et seternarum oblivio usque ad vesanum illum furorem, quo tôt miseri passim violentas sibi manus inferre non timent; inconsulta bonorum, publicorum administration effusio, interversio; nec.non eorum impudentia qui, cum maxime fallunt, id agunt, ut patrise et libertatis et cujuslibet jurispropugnatores esse videantur; ea dénique quœserpit per artus intimos humanse societatis lethifera qusDdam pestis, quœ eam quiescere non sinit, ipsi* que novas rerum conversiones et calamitosos exitus

portendit.

Horum autem malorum causnm in eo praecipue sitam esse Nobis persuasum est, quod déspecta ac rejecta sit sancta illa et augustissima Ecclesiœ Auctoritas, quœ Dei nomine humano generi praeest, legitimse cujusque auctoritatis vindex est et praesidium. Quod cum hostes publici ordinis probe noverint, nihil aptiusad societatis fundamenta convellenda putaverunt, quam si Ecclesiam Dei pertinaci aggressione peterent, et probrosis calumniis in invidiam odiumque vocantes quasi ipsa civili veri nominis humanitati adversaretur^ ejus auctoritatem et vim novis in dies vulneribus labefactarent, supremamque potestatem Romani Pontificis everterent, in quo œternse ac immutabiles boni rectique rationes custodem in terris habent et adsertorem. Hinc porro profecta»

sunt leges divinam Catholicae Ecclesiso constitutionem convellentes, quas in plerisque regionibus latas esse deploramus; hinc dimanarunt Episcopalis potestatis contemptus, objecta ecclesiastici Ministerii exercitio impedimenta, religiosorum cœtuum disjectio, ac publicatio bonorum, quibus Ëcclesise administri et pauperes alebantur; hincefTectum ut a salutari Ecclesiœ moderamine publica instituta, caritati et beneficentia; consecrata, subducerentur ; hinc ortaefrrenisillalibertas prava quseque docendi et in vulgus odendi, dum ex adverso modis omnibus Ecclesia3 jus ad juventutis institutionem et educationem, violatur etopprimitur.Nequc alio spectat civilis Principatus occupatio, quem divina Providentia multis abhinc seculis Romano Antistiti concessit, ut libère ac expedite potestate a Christo collata, ad seternam populorum. salutem uteretur.

Funestam hanc œrumnarum molem Vobis, Venerabiles Fratres, commemoravimus, non ad augendam tristitiam Vestram, quam miserrima ha^c rerum con* ditio per se Vobis ingerit ; sed quia intelligimus ex ea Vobis apprime perspectum fore, quanta sit gravita<* rerum qusB ministerium et zelum nostrum exposcunt, et quam magno studio nobis adlaborandum sit, ut Ecclesiam Christi et hujus Âpostolica; Sedis dignitatem, tôt oalumniis lacessitam, in hac prœsertim iniquitate temporum pro viribus defendamus ac vindicemus.

Glare innotescit acliquet, Venerabiles Fratres, civilis humanitatis rationem solidis fundamentis destitui, nisi SBternis principiis veritatis et immutabilibus recti justique legibus innitatur, ac nisi hominum voluntates inter se sincera dilectio devinciat, ofBciorumque inter eo8 vices ac rationes suaviter moderetur. Jarovero ecquis negare audeat Ecclesiam esse, quse difTuso per gentes Evangelii prœconio, lucem veritatis inter efîera»

tos populos et fœdis superstitionibus imbutos i eosque ad divinum rerum auctorem agnoacei sese respiciendos excitavit; quœ servi tutis Cft sublata, ad priatinam naturie nobilisaima dig homines revocavit; quœ in omnibus terra redemptionis signo ezplicato, scientiis et artibus tia aut auo tectis pneeidio, optimU caritatia in queis omnis generis terumnis conaultum est, : et in tutelam receptia, ubique hominum genus [ et publice excoluit, a equalore vindicavlt et i formant, humanœ dignitati ao spei consentaneai studio compoauit? Quod si quis sanm meut Ipaam qua vivimus œtatem, Religion! et Boclesia infensiasimam, cum iie temporibus auspicatissii ferat, quibus Eccleaia uti mater a gentibus co omnino comperiet œtatem hanc noatram pertur bus et démoli tionibus plenam, reota ac rapide peruiciem ruere; ea vero tempora optimia in Titœ tranquillitate, opibua et prosperitate ec floruisse, quo Ecclesiee regiminis ac legum aeai vantiorea populi exhîbuerunt. Quod ai plurima memoravimus bona, ab Eccleaiaa mintsterio et ope profecta, vera suot humanitatia civilis o] décora, tantum abeet ut Ecclesia Chriati ab es reat eamve reapuat. ut ad sese potius altricis td et matris ejua laudem omnino censeat pertinere Quin imo illud civilis humanitatia genus aanctis Ecclesiie doctrinis et legibuB ex advera gnet, non aliud niai civilis cultua figmcntum et nomen inane putandum eat. Gujus rei manifei argumento populi illi.queiaevangelicalux non quorum in vita fucua quidam humanioris culti pici potuit, at aolida et vera ejus bona non vig Haudquaquam sane civilis vitœ perfectio ea c

est, qua légitima quseque potestas audacter contemnitur ; neque ea libertas reputanda , quse efTreni errorum propagatione , pravis cupiditatibus libère explendis, impunitate flagitiorum et scelerum, oppressione optimorum civium cujusque ordinis, turpiter et misère grassatur. Cum enim erronea, prava et absona hsec sint, non eam vim profccto habent, ut humanam familiam perficiat et prosperitate fortunent, miaeros enim facit populos peccatum (1); sed omnino necesse est^ mentibus et cordibus corruptis, in omnem labem pondère suo populos dctrudant, rectum quemque ordinem labefactent, atquc ita rcfpublica) conditionem ef tranquillitatem serius ocius ad ultimum exitium adducant.

Quid autem, si Romani Pontificatus opéra spectentur iniquius esse potest, quam inficiari quantopere Romani Antistites de universa civili societate et quam egregie sint meriti ? Profecto Decessores Nostri, ut populorum bono prospicerent, omnis generis certamina suscipere, graves exan tiare labores, seque asperis difTicultatibus objicere nunquam dubitarunt : et defixis in cœlo oculis ne que improborum minis submisere frontcm, neque blanditiis aut pollicitationibus se ab ofTicio abduci degeneri assensu passi sunt. Fuit hœc Âpostolica Sedes, quœ dilîipsae societatis vcteris reliquia collegit et coagmentavit, ; haec eadem fax amica fuit, qua humanitas christianorum temporum effulsit ; fuit hœo salutis anchora inter ssQvissimas tempestates, queis humana progenies jactata est ; sacrum fuit concordiœ vinculum quod nationes dissitas moribusque diversas inter 86 consociavit ; centrum denique commune fuit unde

(1) Prov. XIV, 34.

cum fidei et religionia doctrina, tum pacia et r gerendàrum auspicia ac concilia petebantur. multa ? Pontificum Maximorum laus est , constitntissime se pro muro et propugnaculo objeo ne humana societaa in superatitionem et barbi antiquam relaberetur.

Utinam auteiu salutaris hœc auctoritae neg nunquam easet vel repudiata 1 Profecto neque C Principatus augustuni et sacrum illud amisisset d quod a reiigione inditum prmferebat, quodque i parendi conditionem homine dignam nobilemque cit; neque exarsissent tôt seditiones et bella, oalamitatibus et oœdibus terras funestarunt ; r régna olim ilorentissima, e prosperitatis cul dejecta, omnium œrumnarum pondère premerc Cujus rei exemplo etiam sunt Orientales populi, abruptis suavlasimis vinculis, quJbua cum Âpos hau Sede jungebantur, primœviB nobilitatis spli rem, scientiarum et artium laudem, atque imperi dignitatem amiserunt.

Prœclara autem bénéficia, qu» in quamlibet plagam ab Apostolloa Sede profecta esse illustria nium temporum monumenta déclarant, potissi persensit UaLa hœc regio, quie quanto eidem pr quior loci natura extitit, tanto uberiores fructi ea percepit. Romanis certe Pontificibus Italia a tiun referre débet solidam gloriam et amplitud qua reliquas inter gentes eminuit. Ipsorum auoti paternumque studium non semel eam ab ho! impetu texit. eidomque levamen et opem attuli catholica Gdcs nuUo non tempore in Italorum cor intégra ciistodiretur.

Hujusmodi Prœdecessorum Nostrorum merii ca'lcr;\ privlercamus, maxime tcstatur h

mm S. Leonis Magni, Âlexandri III, Innocentii III, S. Pii V, Leonis X aliorumque Pontificum, quorum opéra Tel auspiciis ab extremo excidio, quod a barbaris im* pendebat. Italia sospes evasit, incorruptam retinuit antiquam fidem, atque inter tenebras squaloremque rudioris »vi scientiarum lumen et splendorem artium aluit, vigentemque servavit. Testatur Nostra hsec aima Urbs Pontificum Sedes, quœ hune ex iis fructum maximum cepit, ut non solum arx fidei munitissima esset, sed etiam bonarum artium asylum et domicilium sapientia3 effecta) totius orbis erga se admirationem et observantiam conciliaret. Cum harum rerum amplitudo ad seternam memoriam monumentis historise sit tradita, facili negotio intelligitur non potuisse nisi per hostilem voluntatem indignamque calumniam, ad hominum deceptionem, voce ac litteris obtrudi, hanc Apostolicam Sedem civili populorum cultui et Italiœ felicitati impedimenta esse.

Si igitur spes omnis Italiœ Orbisque universi in ea vi commun! utilitati et bono saluberrima, qua Sedis Apostolicse pollet auctoritas, et in artissimo nexu sunt positœ qui omnes Christi fidèles cum Romano Pontifice devinciat, nihil Nobis potius esse debere cognoscimus quam ut Romanœ CathedrsD suam dignitatem sartam tectamque servemus, et membrorum cum Capite, filiorum cum Pâtre conjunctionem magis magisque firmemus.

I^uapropter ut in primis, eo quo possumus modo, jura libertatemque hujus Sanctae Sedis adseramus, contendere nunquam desinemus, ut auctoritati Nostrœ suum constet obsequium, ut obstacula amoveantur quse plenam ministrii Nostri potestatisque libertatem impediunt, atque in eam rerum conditionem restituamur in qua divine Sapientise consilium Romanos Antistites

jampridem ooUocaverat. Ad hanc vero restitu postulandam movemur, Venerabilea Fratres, m dio aut dominationis cupiditate ; sed oflicii ration e et religiosia jurisjurandi vinculis obstringimur ; ac prseterea non solum ex et principatus hic adplenam lîbertatem spiritualia tatis tuendam conservandamque est necessarlt etiam quod esploratissimum est, cum de tei Principatu Sedia Apodtolicee agitur, publie! etia et salutis totius humante societatts cauaam ■ Hinc priBlermittere non possumus, quin prc Nostrl munere, quo Sanctce Ecclesise jura tue: mur, declarationes et proteatationes omnes, qi me. Piu3 IX, Decessor Noster, tum adversus < tionem oivilis Principatua, tum adversua violi jurium ad Romanam Eccle^am pertinentium edidit ac iteravit, eaadem et Nos hisce Nostria omnino renovemus et confirme m us. Simul aut Principes et supremos populorum Moderatort Nostraa converti m us, eoaque per nomen aU; Suinmi Dei etiam alque etiam obtestamur, ne c sibi tam necessario tempore opem Ecclesise rej atque uti consentientibus studiia circa hune auctoritatis et salutis amice coeant, Eique intii ris et observantia» vinculis magîsque jungantur Deua, ut illt. comporta eorum quee disimus \ ao secum reputantes doctrinara Christi, ut Aug aiebat, magnarn, si oblemperelur, salvtem eêse blicx (1] et in Kcclesiœ incolumitate et obsequi etiam ao publicam incolumitatem et tranquil contineri,cogitationessuas et curas conférant at

, Bp. 136, alibB E, ad Hucellinnm, n. 16.

da mala, quibus Ecclesia ejusque visibile Caput afUigitur, atque ita tandem contingat, ut populi quibus prsesunt, justicise et pacis îngressi viam, felici sevo prosperitatis et gloriœ fruantur.

Deinde autem ut totius catholici gregis cum supremo Pastore concordia firmior in dies adseratur, Vos hoo loco peculj^ cum affectu appellamus, Venerabilea Fratres, et vehementer hortamur, ut pro sacerdotali zelo et pastorali vigilantia Vestra fidèles Nobis creditos religionis amore incendatis, quo propius et arctius huio Gathedrœ veritatis et justitiîB adhsereant, omnes ejus doctrinasintimo mentis et voluntatisassensu suscipiant; opiniones vero etiam vulgatissimas, quas EcclesisB documentis oppositas noverintomninorejicianY Qua in re Romani Pontifices Decessores Nostri, ac demum sa. me. Pius IX, prsesertimin œcumenioo Vaticano Concilie prœoculis habentes verbaPauli : « Videte ne quis vosdecU piatper philosophiam etinanem fallaciam secundum ^raditionem hominum, secundum elementa mundi et non secundum Christujn (i) », haud prsetermiserunt, quoties opus fuit, grassantes errore reprobare et apostolica censura confodere. Has condemnationes omnes, Decessorum Nostrorum vestigia sectantes, Nos ex hac Apostolica veritatis Sede confirmamus ac iteramus, simulque Patrem luminum enixe rogamus, ut fidèles omnes perfecti in eodcm sensu eademque scntentia idem Nobisciim sapiant. idemque loquantur. Vestri autem muneris est, Venerabiles Fratres, sedulam impendere ouram, ut coelestium doctrinarum semen late per Dominicum a grum difîundatur et catholicœ fidei documenta fidelium animis mature inserantur, altas in eis radiées agant et

Page 1