‹ Ordonnances des Rois de France de la 3e Race, recueillies par ordre chronologiqueChapitre 19 sur 150 · Tome XVII. M · texte numérisé non relu

Tome XVII. M

Louis XI justIC'crs » officiers et subgects*, que à vous et à chacun de vous et à vos comà Amboise ' rais ct députés, en ce faisant, obéyssent et entendent diligemment, et vous ie 6 Juin * prestent et donnent conseil , confort , aide et prisons , se mestier est et i468. par vous requis en sont. Et pour ce que de ces présentes l'on pourroit avoir à besongner en plusieurs lieux, nous voulons que au vidimus d'i'celles, fâict soussccl royal, pleine foy soit ajoutée comme à ce présent original. Donné à Amboise , ie S.' jour de Juin, l'an de grâce et de nostre règne k sep-

tiesme, sous nostre scel, ordonné en l'absence du grand. Ainsi signé : Par le Roy, Monseigneur le Duc de Bourbon, Tanguy Duchastel, maistre Jean de Reillac, et autres présents. Delaloere.

à Lagny (c)t (a) Lettres qui rendent aux Prévôt et Chapitre de Saint -André de ie 20 Juin • Grenoble (b) le droit de nommer à tous les canonicats et bénéfices \ 468. vacans dans cette église.

ZUD0V1CUS, Dei graciti, Francorum Rex , Delphinus Viennensis , universis presentibus pariter et futuris , salutem. Qjtoniam dignunt et laudabile censemus ut locus Domini , virorumque ecclesiasticorum , in pace requiescat et juribus s 'iéi concessis tranquille letetur , notum facimus quod , viso tenore insrrumenti ordinacionum fadtarum et juramento jirmatarum per recolende memorie dominum Andream (d) , Delphinum , Comitem Vienne et Albonis (e) , predetessorem nostrum , ecclesie collégiale Sancti Andrée Gratianopolis , capelie Delphinalis nuncupate , fundatorcm , cujus quidem instrument! ténor sequitur in bec verba :

In nomine Domini nostri Jtsu Christi. Amen.

A NNC Incarnations ejusdem m' cc.m* XXVlT' , kalendas februarii, Gregorio IX summo Pontifice résidente , ut sciant omnes tant présentes quant poster i , quod ciim prepositus et canonici quos Cornes Delphinus apud Champagniacum (f) instituerai, transferre se vellent in civitate Gratianopolitana , in ecclesia Sancti Andrée , quant p'rior Sanctl-Martini , nomine Heustachius , de cou sensu et voluntate nostris eis concessit, nos Soffredus (g), episcopus Gratianopo lit anus , considérantes piunt propositum et devocionem erga Deum nobilis viri Andrée, Delphini, Comitis Vienne et Albonis , precibus ipsius, contemplacione divine pietatis , habito super hoc prudentium virorum consilio , videlicet Jacobi de Monte-canuto , cantons Vienne, et * magistri Altardi, canonici Dyensis , dictis preposito et canonici s hoc concessimus sujb hac forma :

Qitbd prepositi Sancti Andrée, quicumque fiierint , perpetuis temporibus , postquam fiterint electi , presententur episcopo Gratianopolitano et ab eo confirmentur , facientes dicto episcopo obedientiam et fuUlitatem , prestito super sancta Dei Evangelta corporali juramento ; teneatur autem quilibet prepositus facere dictant obedientiam et fidclitatcm cuilibet episcopo Gratianopoliiancnsi , postquam die tus

Notes.

(a) Trésor d«s chartes, registre 105, (e)k\bon, château deDauphiné, dont le» pièce 174. seigneurs devinrent aussi seigneurs de Gre-

(b) Voir l'ancienne édition de la France noble, vers le milieu du xi.' siècle. Guïchrétienne, tome II, page 60+ gues I.*', dit le Vieux, ctoit alors Comte

( c) Voir la note a ci-après ,pagt 9). d'AIbon.

( d) Nommé Guigues VI, comme Comte (f) Champagnier.

et Dauphin de Viennois. (g) Caffia Christiana. ibid. pag. €04.

DE LA TROISIEME R A C E. Ol

episcoptts confirmatus fuerit , licèt ejus anteccssori seu antecessoribus eam antè m fecerit. - Lours Xi»

Capellani vcrb qui in dicta eccksia Sancti Andrée ctltbrabunt divina , faciani a Lagny, simtliter dicto episcopo et suis successoribus obedientiam et Jidelitaiem. fe i^ui*

Capitulum autem Sancti Andrée eligendi suum prepositum libérant habeat potes- «4»*» latent; prepositus vero , cum suo capitulo, electionem -et institutionem suorum canonicorum, et thesattrarii et cantoris et capellanOYttm , Obérant haéeant : dictus verb episcoptts et ejus successores in perpetuum habeant jurisdictionem plenariam, visitacionem , cohercionem ,t correctionem , procuration em , in supradictis preposito et canonicis et eorum clericis et ecclesia , et ab eo recipiant or dîne s , consecraciones altarium , et ontnia aiia ad jus tpiscapale pertinencia , et ti subsint pleno jure, tant in spiritualibus quant in temporalibus , sieur a/ii clerici et f ami lia ipsorum, et tanquam propria familia dicti episcopi censeantur , et codent tantummodo jure subsint quo et propria familia ; prepositus tamen correctionem habeat in suis canonicis et clericis in ecclesia.

Qttod autent dictum est de familia canonicorum , intettigatur de ipsorum mercenariis , et de et s qui eisdem canonicis in aliquo servi un t officio , et de hits qui , sine certo officio , de ipsorum mensa pascuntur , ht eorum domibus commorantes : hec autem omnia que de familia dicta sunt , intelliguntur , et de familia communiions ipsorum canonicorum , et de familia singulorum.

Prettrea , tam supradictus prepositus quàm universi canonici sut ecclesiam Sancti Andrée de Champiniaco , in qua jus tamen présent andi capellanum eisdem dederamus, nobis Soffiredo, Dei gracia Gratianûpolitanensi episcopo, et successoribus nostris, per se et successores suos , demiseruntet absolutc reddiderunt.

Hec supradicta dictus Andréas Cornes, pro se et successoribus suis, et prepositus 4t canonici sut, nobis Soffiredo Gratianopolitanensi episcopo, et nostris in episcopatu successoribus , super sancta Dei Evangelia juraverunt universa et singula firmiter et fideliter tenere et observare, et quàd nullo modo nulloque tentpore ventent <ontra ea que pr'edicta sunt vel aliqttid de predictis , rnque privilegio vel exempeione vel alio quoeumque beneficio juris generalis vel specialis, vel consuetudbte aliquJ, vel aliquis ex dictis canonicis vel aliquis pro eis impetraverint vel impetraverit aliquid contra hec que predicta sunt, vel aJiquod de predictis impetratum non valeat , nec impetrato ut 't possint.

Actum Gratianopoli , in caméra majori cum fornetto (a) dormis episcopalis , eestibus presentibus Guigone de Auriis , Heustachio priore Sancti Martini de Miseriaco , Raymundo monacho , Guiilelmo priore de Lans, Auberto Anoncio, Guillelmo de Bosco, Hugone de Bornas , Petro de Ctayo capellano , Bernardo priore de Marnanceio , et Guigone de Cappigny. Ad major em autem firmitaiem supradictorum omnium , sigillis domini Joannis (b) , Viennensis archiepiscopi , tt domini Soffiredi , Gratianopolitanensis episcopi, et capituû Cartusie (c), et Andrée Delphini, Comitis Vienne et Albonis , et capituû Sancti Andrée supradicti, presens est cartula roborata.

Nos , ad supplicationem dilectorum oratorum nostrorum , prepositi , canonicorum suiw dei Lettre»

de

Notes. Louis xi.

( a ) Je crois que cela veut dire la auroit diminué leur incertitude sur l'époque à

chambre à cheminée , la grande et principale laquelle ce prélat devint évêque de Grenoble,

«aile de la maison. ( c ) De la Chartreuse. On sait que la

(b) Jean de Burnino. Si cet acte eût été maison principale de cet ordre éroit dans le

-connu des auteurs de la France chrétienne diocèse de Grenoble, et à quelques lieues

(Calha Christian* Vet. tom. I, pag. 8o4), il de cette ville.

Page 1