‹ Ordonnances des rois de France: règne de François IerChapitre 314 sur 354 · TRAITE DE IH IliOllU · texte numérisé non relu

TRAITE DE IH IliOllU

tuor centum millium scutorum boni auri de sole et cugni Francie; 2f> novembre 1.516. panier cl in récompensa»! missionuni et expensavum, in pàrtibus Italie per prefatos magnificos dominos, dominos confederatos et

snos habitarum, ipsa regia majestas, ultra jamdictam suinmam, persolvet cnm efleclu sunimam ter centum consimiliuin scnlornm, niodis et lerinmis siibsequentibus; quibus quidein sninniis medianlibiis, seipe nominati confederati nihil a nobis petere cl querulare habebunt, rationc stipendiorum cl aliarum expensarum ipsarum guerrarum prctcritarum. Cnm anlcm de aimo preterito, juxta contentum tractatus pacis et federis in GebennisW conlraeli, qui in presenlipacetolalilerannullatusesl, prefatus cliri.siianissimus Rex snmmam ducenhnn millium scutorum anri de sole exsobere fceneretur, de quibus etiam summam (chiffre en blanc) aliquibus c\ prefatis dominis confederatis et eorum appendentiis solverit, constantibus literis qnictalionum desuper confectis, eadem summa sic exbursata ex quanti late septies centum millium scutorum deialcari debebit; residuum vero usque ad compleinenUini ipsorum ducentum- mille scutorum, illis dominis confederatis et eorum perlinentiis, que eorum ratam hue usque non receperunt, statim et incontmenli sigillata universaliler ab cisdem dominis confederatis presenti parte exsolvi debebit; deinde pro secundo termina et nominatim prima die mensis januarii proxime futuri, tenebitur ipsa regia majestas ipsis dominis confederatis universaliler alla ducenta nnlia sentoruin; item, pro tertio termino et pro anjao millesimo quingentesimo decimo oclavo, prima etiam die mensis januarii, exsoivere tenebitur regia majestas iterum ducenta millia scutorum, et ultimo pro anno subséquent!, qui erit decimus nonus post nullesimum et quingentesimum, alia centum millia scutorum; quibus lerminis ila observatis, universalis summa prefalorum septingentorum mille scutorum totaliter persolula esse censebiliir; quas quidem solutiones singulis terminis eadem régie majestas, suis propriis missionibns et e\pcnsis, in nrbe IVrnensi procnraiv et reddere, etiam pro preinissis summis et solulionibns ila laciendis, tenebitur ipse christianissîmus Francorum re\ [itéras omigationis in bona, valida et suffîcienti forma prefatis dominis confederatis expedire.

;1) Le texte du traité de Genève (7 novembre 1 5 1 5 «si imprimé ci-dessus,

n° *j3 , p. Ho4 et suiv.

Ordonn. de François I". — I. Gi

nii'Mvi mt

3(| novembre 1 5 1 6.

Tout désaccord

à l'avenir

si- traitera à l'amiable

ou juridiquement.

Aucune assistance

aux ennemis de part et d'autre.

7. Seplimo, ni prementionali arliculi pacis iirmitalem, robur et efficaciam habeant, nos(') jaindicle parles cuni regnis; dominiis, patriis, terris, jurisdictionibus, snbdilis et incolis nostris, ex nunc in antea, inter nos qniete et pacifiée vivere, nullaque alteram guerris, bellis, violent lis et injnriis quoqno modo gravare seu moleslare debebimus. Et pro metiori declaratione et confirmatione lmjns pacis, caulnni est qnod, si temporibns fnturis inter nos ipsas parles intelligentes snperiorilatem, vel pa trias, subdilos sive boulines nostros, quecumquef2) difterentie vel ambigiiitates snborirentur, quod Deus avertat, propter hec neulra ambarum partinm debebit conlra aliam sumere vel snscitare bellinn, vmo debebit talis actus vel differentia sedari aniicabihler aut jnridice, secnndimi formant capitulorum infrascriptorum.

8. Octavo, nt bona elpacifica volnntas, vmo justa lirmata pax et amicilia cognoscatur el melins dnrare et manere13' possinl, nentra partinm debebit alterius partis inimicos scienter vel cnm informata fnerit, sustinere, vel in suis jurisdictionibus, dominiis aut imperiis tovere, comportare aut eis aliquem passum concedere; nos etiam [)refatusRe\ non debebimus aliquem ex nostris ^, pedestrem neque equestrem, a modo in antea, permittere aut concedere contra prefatos confederatos aut eorum attinentes, subditos, patrias, dominia et terras eorum confederationis, neque per nos ipsos seu alios principes, dominos vel communitates contra eorum patriam conducere, ymo debebimus, dum opus fuerit, toto posse, sub pena corporis el bonorum, istud prohibere, et, si qui contra facerent, illos totis viribus revocare et secundum eorum démérita punire; vice versa, non debebimus nos prefati confederati, pro nobis ipsis neque subditis nostris, ullo pacto concedere neque permittere ut aliqiubus principibus, dominis vel comunitatibus, volentibus îpsuni Kegem cbristianissimum m suis regnis Francie, ducatii Mediolani, dominio Januensi, comilatu Astensi vel aliis suis patriis et terris, que possidel ci Ira vel ultra Alpes, gravare vel aggredi, ymo tene-

(l) Les mots «efficaciam» et a nos», iliisil)les dans l'original par suite du mauvais état du parchemin, sont empruntés à une copie contemporaine (Arch. nat., J. ç)35, n° 5).

'*' Même observation pour les mots

« patrias, subditos sive homines nostros , quecumque ».

(3) Ibid. pour les mots « amicitia cognoscatur et melius durare et matière ».

(,) Ibid. pour « e\ nostris ».

Page 1