TRAITE DE FRIBOURG
nostre, consiliarios oraloresque noitros dileclos, ad Infrascripta «g novembre i5 16.
specialiter deputatos, parte vero nostra prefatorum confederatorum
Superioris Alamanie, per oratores nostros, ex singuhs cantonis cl
colligatis confederationis noslre cura plenarui potestate destinatos,
veram, stabilem et perpetuara paceni et amicitiam strictissime ar-
ceptavimus et conclusimus in forma, modis et cum punctis et arti-
culis inferius specialiter declaratis.
1. Et primo, quod per inedia infrascripta debeant etcenseantur totaliler paciiicale, sedale et concordate omnes inimicitie, similiter et omnes actus, querimonie et querelle, que ex predicta guerra a principio usque in hodiernum diem, inter nos ambas partes agitate fuerunt, tam homicidiis, rapinis, incendiis vel aliis quibuscunque modis, sicettalimodo quod, eorum occasione, neutra partium alteram pro se et suis nulio pacto temporibus fuluris debeat impetere , molestare neque querulare, reservatis tamen actionibus, causis et querelis, si quas aliquis habeat et ex hujusmodi guerris et ilhus dependentiis non proce[de]rent aut nascerenlur; cui vel quibus hujusmodi actiones perlinere possint^, ille debent et possunt, secundum tenorem capitulorum ante hac inter Ludovicum duodecirauni, olim ducem Mediolani, et nos confederatos institutorum - . secundum quod infra in extractione ipsorum specialiter continetur, declarari.
Pacifîcatioo de tous les différends.
2. Secundo, debeant ambarum partium caplivi, sive sint in terra vel mari, in arcibus, oppidis aut alibi detenti seu venditi, absque aliqua taxatione et sine dampno, liberari, permittendo illis ut sine aliqua molestia ad propria redire et venire possînt.
Délivranc
des prisonniers.
dauphin et des ducs d'Orléans et d'Angoulème, fils de François [", fut aussi général des linances de Languedoc et remplit pendant le règne de François 1er un très grand nombre de commissions financières. (Cf. le Catalogne des actes, Table.)
(1) A cet endroit, sur l'original, se trouve un signe de renvoi (+), et les mots qui suivent, jusqu'à la lin de l'article 1er, ont été transcrits à la lin de farte, immédiatement après la date.
(2) Par traite conclu pour dix ans, à
Lucerne, le 16 mars îôoo n. s., «avec les seigneurs et communautés des anciennes Ligues des Hautes- Allemagnes », Louis \ll s'était engagé a défendre les cantons contre tous ceux qui les attaqueraient et à leur paver un subside de uo,ooo livres; les Ligues, de leur côté, s'obligeaient à lui fournir un certain nombre de soldats a un taux déterminé et à ne tolérer qu'aucun des confédérés prit du service contre la France. (Du Mont, Corps diplomatique, t. III, '.'partie, p. 4o6.)
29 novembre i5i6. 3. Tertio, quod pedites Lige nostre, habentes querelas par-
Procès particuliers, ticulares erga regiam majestatem, que tamen ex hujusmodi guerra
non processerint, jus eorum habere et querere possint casu quo
non desistere vellent, secundum formam infrascriptorum capitu-
iorum.
Maintien 4. Quarto, quod omnes qui, post datam eapituloruni inter felicis
des articles accordes recordalionis regein Ludovicuni duodecimum et nos prefatos coupa r Louis \ll. o ,.,... 'ri
federatos, causante ducatu Mediolani, nutorum, per nos in fedus
vel civilegium recepti sunt, debeant gaudere privilegiis et in hujusmodi justificatione stare et illis uti, exceptis tamen illis qui extra terminos confederationis nostre, et alterius nationis et lingue quam germanice sunt, et qui nobis non subjiciuntur
Les partisans 5. Quinlo , quod mercatoribus et subditis confederationis nostre
<!c sfor/.a pourront reser\ enlur et confirmentur onuiia privilégia et libertates in civi-
rentrer . I o<
dans leurs foyers. tate Lugdunensi , quemadmoduiii ea a felicis recordationis regibus Francie aliàs habuerunt et eis concessa sunt, et secundum eorum tenorem; placet etiam nobis prefato Francorum régi, duci Mediolani, etc., intuitu, contemplatione ac beneplacito predictorum dominorum confederatorum, omnibus et singulis subditis nostris, cujus nominis, status sive conditionis existant ex ducatu et dominio Mediolani, indulgere, qui pro servitiis domini Maximiliani Sphortie ad partes Alamanie profecti sunt, vel se ad castra Mediolani, Lugani, LocarniW aut alia loca per dictos dominos confederatos possessa recesserunt, prout super hujusmodi articulo literas spéciales, generaliter sive particulariter, desuper concessimus et concedemus omnibus et singulis hiis quibus earum erit opus, ita ut absque lesione corporum et bonorum ad edes proprias reverti possiut.
Dispositions Q Sexto , ut prefati magnifici domini confederati singulareni
financières. . . • 1 • 1 . • .• • r<
nostre maiestatis ni eos henivolentiam sentiant, nos ipse rrancorum rex eisdem dominis confederatis propria liberalitate et in recompensam missionum et expensarum quas in obsidione urbis Divionist"2) habuerunt, persolvere et enumerare facienms suinmam qua-
l) Lugano , sur le lac du même nom , 2) Sur le siège de Dijon par les
et Locarno, sur le lac Majeur, sont, avec Suisses, en i'5i3, et le traité qui en
Rellin/.ona, les trois chefs-lieux du cah- lut la conséquence, cf. ci-dessus, p. 'S.),
ton du Tessin. note.