PIECES JUSTIFICATIVES
Vers 821.
Praeceptum de rebus forfactis et postea restitutis.
Formulae imperiales, n° 8. Formulae merowingici et karolini aevi, éd.
cit., t. II, p. 298.
Nulli praesentium fidelium sanctae Dei ecclesiae nostrorumque ambiguum est, qualiter Bernardus, quem lItaliae domnus et genitor Karolus pie recordationis serenissimus imperator sive nos regem praeposuimus, et aliqui ex sibi subijectis cum ipso Bernardo a fide decurrentes nobis infdeles exstiterunt. Pro qua infidelitate juxta procerum nostrorum seu cunctae nobilitatis Francorum generale judicium et ille et hi, qui ei consenserunt, dignam subierunt sententiam. Nonnulli in exilium missi, et res eorum, quibus setundum legum sanctionem privati fuerant, fisco nostro sociatae sunt. Nos, Dei misericordia inspirante, inter ceteros Amingum, qui praedicti Bernardi nefando consilio particeps exstitit, non solum in nostram praesentiam advenire fecimus, insuper ei et libertatem ac res proprias, quas juste et legaliter eo tempore, quo haec res contigit, possidebat, liberalitatis nostro munere per hanc nostram auctoritatem perpetualiter ad habendum reddimus. Proinde has praeceptionis nostre imperiales apices ei firmitatis gratia fieri jussimus, per quas decernimus atque jubemus, ut ipse in libertate sua permaneat et omnes res, quas eo tempore, quo praenominata
res contigit, ex quolibet justo adtractu jure Îlegitimo possidebat, deinceps teneat atque possideat ; ita videlicet, ut, quidquid exinde facere vel judicare voluerit, pero in omnibus
potiatur arbitriovfaciendi. Et ut haëc. mn = N° 1188, du 17 au 30 avril
Philippe Auguste donne des lettres de non-préjudice aux chanoïînes de Paris, qui sur sa demande ont consenti à ce qu'il laissât Gilbert, ancien maire d'Andrésy, et ses fils, coupables de divers meurtres, incendies et autres forfaits, tant sur les terres du chapitre que sur celles du roi, continuer à jouir, sauf les cens et la justice des chanoînes, de leurs terres, mais sans la mairie et la justice, et cela jusqu'au quarantième jour après le retour de la croisade.
Délaborde, op. cit., t. I, p. 341-343, n° 281.
Philippus Dei gratia Francorum rex. Noverint universi, praesentes pariter et futuri, quod, cum Gillebertus, quondam major Andresiaci, et filii ejus, Colinus et Amauricus et alii fratres eorum, propter homicidia et incendia et alia forisfacta que in terra nostra et canonicorum Parisiensium fecerant, et propter dampna que canonicis ipsis et hominibus eorum intulerant, a terra nostra et ipsorum abjurati essent, canonicos ipsos instanter et affectuose rogavimus quatinus, interventu precum nostrarum et ob reverenciam crucis assumpte, misericorditer cum ipsis agerent, et, salvo jure suo in posterum, aliquam indulgentiam eis exhiberent. Cum autem, secundum consuetudines suas et institutionem quamdam, quam sicut asserebant, de consilio et assensu bone memorie avi nostri Ludovici, regis Francie, fecerant, homicidas et incendiarios, sicut petebamus, revocare non possent, permiserunt nobis ut, salvis censibus et justicia canonicorum, terras arabiles et prata et vineas quas ante abjuracio-
re
nem habebant illis permitteremus habendas, sine majoria et sine justitia, donec a peregrinacione Jerosolimitana nos aut principes nostri redissemus ; ita tamen quod nullam eis quitacionem fecerunt. de dampnis que ipsis et eorum hominibus intulerant, et querelis quas adversus eos habebant antequam signum crutis assumerent. Unde, quoniam indignum est in lesionem ecclesie retorqueri quod ad tempus, intuitu nostro, fecit, concedimus et presenti pagina confirmamus quod canonici ipsi, de omnibus querelis et possessionibus eorum, in tali statu sint et tenore infra quadraginta dies post reditum nostrum aut baronum in quo erant antequam signum cCrucis dominice sumpsissemus, ita tamen quod, quando reversi fuerint, canonici eos juste tractabunt ubi debuerint. Actum anno ab incarnatione Domini M° C° LXXX VIII, mense aprili.
N°3 Vers 1199-1200 Grâce ou retour du banni en Normandie.
Très Ancien Coutumier de Normandie, chap. XXXVI, [Des pès fuitis] ; éd.
Tardif, op. cit., p. 30-32.
1. Dux de homicidio non potest pacem facere versus homicidam, nisi prius homicida reconcilietur amicis occisi.
2. De furto, de murcidio, de traditione, de combustione domorum de nocte, de roberia per pacem facta, nulla fiet convictis reconciliato, sed capti suspendantur, nec Dux nec justicia sint ausi pecuniam accipere.
3. Tamen si hujusmodi homines malefactores sint de nobili genere, et viri religiosi exigant eos in suam religionem processuros, sicut in Templo, vel in Hospitali, per totam -vitam suam servituros, eos, per indulgenciam justicie, habere poterunt.
