‹ Petite flore latine: clef des citations latines que l'on rencontre dans les ouvrages des écrivains françaisChapitre 261 sur 264 · LEÇON LXXIV · texte numérisé non relu

LEÇON LXXIV

L'élève traduira en latin les plvases sitivantes.

Jusqu'au dernier.

Ad unum.

Je distingue.

Distinguo.

Selon l'usage.

Adusum.

Ainsi vous ,— travaillez — et ce n'est pas pour vous.

Sic vos non vobis.

C'est un Dieu qui nous a fait ces loisirs. Deus nobis hœc otia fecit.

Du fond de l'abîme f ai crié.

De profundis clamavi.

Ce qui manque.

Desiderata.

Du fumier d'Ennius.

De stercore Eunii.

De l'avantage et du désavantage.

De commodo et incommode.

Renverser les superbes.

Debellare superbos.

J'accorde.

Concède.

Triple airain.

Ms triplex.

Tout étranger est un ennemi.

Hospes hostis,

St vous voulez que je pleure, commencez par pleurer vousmême.

Si vis me flere, dolendum est primum ipsi tibi.

Retire-toi!

Vade relro !

Malheur aux vaincus !

Vae victis!

20G FLORE LATlxNE

Troupeau servile. Servum pecus.

Sî un augure voit un augure.

Si augur augarem.

A r écart.

A remotis.

On écrit l'histoire paur raconter, non pour prouver Scribitiir ad narrandiim, non ad iii'obandum.

Vous serez comme des dieux.

Eritis sicut dii.

Les ruines mêmes ont péri.

Etiam periere ruince.

Que les consuls prennent garde.

Caveant consules.

Que les armes le cèdent à la toge.

Cedaut arma toga?.

— La comédie — châtie les mœurs en riant, Castigat ridendo mores.

Un aidre moi-même.

Aller ego.

Il retranchera les ornements ambitieux, Ambiliosa recidet oruamenta.

Jlonneur aux vaincus!

Victis liouos!

Elle acquiert des forces dans sa course. Viris acquirit euudo.

L'honneur nourrit les arts.

lIon<i'^ alit ni'tes.

Ab absurdo 1

Ab hoc et ab hac 1

Ab imo pectore 1

Ab intestat 2

Ab irato 2

Ab Jove principium 2

Ab ovo 2

Ab uno disce omnes 3

Abusus non toUit usum 3

Abyssus abyssum invocat 3

Acta est fabula ^

Ad hoc 7

Ad hominem 7

Ad honores 8

Adhuc sub judice lis est 8

Ad libitum 9

Ad litteram 9

Ad majorem Dei gloriam 9

Ad patres ' '^

Ad perpetuam rei memoriam 10

Ad rem ^^

Ad unguem ' ^

Ad unum

Ad usum

Ad valorem.

^quam mémento servare mentem. . =. ,..'.'. 14

^quo animo 14

.^uo puisât pede 14

^re perennius 15

^s triplex 15

iEternum vale 18

A fortiori 18

Age quod agis 18

A latere 19

Albo lapillo diem notare 19

Aleajactaesi 19

Aima parens 19

Alpha et oméga 20

Aller ego 20

Amant alterna Camœnae 22

Ambitiosa recidet ornamenta 22

Amiens Plato, sed magis arnica veritas 22

A minima 23

Anch' io son' pittore! 23

Anguis in herba 23

Animus meminisse horret 23

Anmbal ad portas 24

A parte 24

Aperietur vobis 25

Aperto libro 27

A posteriori 27

A priori ... 28

A priori, a posteriori 28

A quia '-2*<

Arcades ambn "iH

K remotis 28

Argumentum ad cruinenam tiS

Argumentuiii baculininri. 29

Ars longa, vila brevis. ... - • 29

Asinus asinuni l'ricat 31

Audaces fortuna juval , . 32

Audax Japeti genus 32

Aura popularis 32

Aurea mediocritas 32

Auri sacra famés 33

Aut Caesar, aut nihil. 33

Aut viucere, aut mon 34

Beati pauperes spiritu 34

Bella matribus detestata. 34

Bis dat qui cito dat 37

Bis repetita placent 37

Bona fide 37

Bone Deus ! 37

Gantabit vacuus coram latrone viator 38

Gaputmortuum 38

Carcere duro 38

Carpe diem 38

Garpent tua poma nepotes 39

Gastigat ridendo mores 39

Gasus belli 42

Caveant consules 42

Cave ne cadas A3

Cédant arma togae 43

Claudite jam rives, pueri, sat prata biberunt 43

Cogito, ergo sum 43

Compelle intrare 44

Compos sui 44

Concedo 44

Gonsummatum est! 45

Contraria contrariis curantur 47

Coram populo 47

Corpus delicti 47

Corruplio optimi pessima 47

Cor unum et anima una , . . . 48

Credo , 48

Credo quia absurdum 48

Crescendo . 48

Critérium 49

Cui bono 49

Cuique suum . 51

Currente calamo 51

Da capo 52

Debellare superbos. . 52

De commodo et incommode 52

Delenda Carthago 53

Dente superbo 53

Deo ignoto. 53

De omni re scibili et quibusdam aliis 54

De profundis clamavi 54

Desiderata 56

Desinit in piscem , 57

Desipere in loco , 57

De stercore Ennii 57

De te fabula narratur 58

DeuSj ecce Deus! 58

Deus ex machina 59

Deus nobis haec otia fecit 59

De visu 59

Diem perdidi 59

Dignus est intrare 62

Di ! meliora piis • 63

Disjecti mcrnhra poet;e 63

Distinguo 63

Divide et impera 64

Dix!. . . 64

Dodus cuiii libiu. . .... 64

Donec cris felix, multos numcrabis aniicos. 65

Dulces retniniscitur Argos 65

Dulcia linçuimus arva 65

Dura lex, sed lex 68

Ecce homo! 68

Ego sum qui sum ... 68

Eheu! fugaces labuntur anni! . 68

Ejdsdem farinœ 69

Ense et araîro 69

Epicuri de grege porcum 69

E pur si muove .... 70

Ergo 70

Eritis sicut dii ^ 70

Errare humanum est 73

E sempre bene , 73

Estmodus in rébus 73

Etiam periere ruinae 73

Etiamsi omnés, ego non 73

Et in Arcadia ego! 74

Et nunc erudimini 74

Eurêka! . 74

Ex abrupto 75

Ex aequo 75

Ex cathedra 77

Exegi monumentum. . 77

Expende Annibalem 78

Experto crede 78

Ex professo 78

Extra muros ■ 79

Ex ungue leonem 79

Ex voto 79

Facit indignatio versum. . ; . 79

Fama volât so

Far nienle 82

Favete linguit^. . , , . 83

Félix culpa 83

Fervet opus 83

Festina lente - 83

Fiat lux! 84

Fidus Achates 84

Finis coronat opus 84

Fluctuât nec mergitur 84

Fortunate senex 85

Fronde super viridi 87

Fronti nulla fides. 87

Fugit irreparabile tempus 87

Furia francese 88

Genus irritabile vatum 88

God save the king 89

Grammatici certant 89

Grosso modo 89

Habeas corpus 89

Habemus confitentem reum 89

Habent sua fata libelli , . . . . 92

Hic 93

Hic et nunc 93

Hic jacet 93

Hoc erat in votis 93

Hoc opus, hic labor est 93

Hodie mihij cras tibi 94

Homo homini lupus 94

Homo snm, et humani liiliil a me alienuin puto 94

Honos alit artes fljj

Horresco reterens 97

Hospes bostis 97

Illico 98

Impavidum ferlent ruinœ 98

Imperium in imperio !'s

In anima vili 9S

In articulo mortis 99

In cauda veneuum 99

Inde iiae 99

In exteriso , 99

In extreiuis 102

In flagrdute delicto 102

In globo 102

In hoc signo vinces I02

In nianus tuas, domino 102

In médias res 103

In medio stat virtus 103

In naturalibus 103

In pace 103

In partibus infîdelium. 103

In petto 106

In rerum natura 106

In secula seculorum 106

Instar omnium 106

In tenui labor, at tenuis non gloria 106

Inter nos , . 107

Inter pocula • 107

Intra muros 107

In vino veritas 107

Invita Minerva .... 107

Ipso facto 110

Ira furor brevis est 110

ïs fecit cui prodest 110

Ita diis placuit 110

Italiam! Italiam! 311

L'ithos et le pathos. lit

.Turare in verba magistri lU

.Turo et facto 112

Juro 112

Jus et norma loquendi 112

Justum ac tenacem 114

Labor improbus omnia vincit 115

Lapsus calami , H5

Lapsus linguœ 116

Lasciate ogni speranza, voi che' ntrate ! 11$

Laudator temporis acti 117

Lucidus ordo. 117

Macte animo ! 117

Magister dixit . us

Magnse spes altéra Romae 118

Major e longinquo reverentia. 121

Maie parta maie dilabuntur „ . . , 121

Mane, Thecel, Phares ! 121

Manus habent et non palpabunt 122

Materiam superabat opus 122

Maxima debetur puero reverentia. , 122

Mea culpa 122

. Melioribus annis 122

Me, me adsum qui feci ! 123

Mémento quia pulvis es 123

Mens agitât molem 126

Mens divinior, 126

Mens sana in corpore sano 126

Minima de malis 127

Mirabile dictu ! 127

MobiUtate viget 127

Molle atque facetum 127

Monitoribus asper 128

Monstrum horrcndum 1 28

Morituri te salulniit 1 28

Mctu proprio 131

Multa paucis. 131

Naluram expellas furca, tamen usque recurret 132

Ncc Deus intersit, nisi dignus vindicc nodus 132

TABLE DES iM ATI ERES 30;i

Nec plurilius impar. . . 133

Nec plus ultra 133

Neque semper arcum tendit ApoUo .. 133

Ne quid nimis 134

Xescio vos 134

Nescit vox missa reverti 134

Ne sutor ultra crcpidam 137

Ne vai'ietur 137

Nigro notanda lapillo 137

Nil admirari 1 38

Nil mortalibus arduura est .... , 138

Nil novi suh sole 138

Nimium ne crede colon 139

Nocturna versate manu, versate diurna 139

Noli me tangere 139

Nolite mittere margaritas ante porcos 140

Non bis in idem 142

Non erat hic locus 142

Non ignara mali, miseris succurrere disco. .. 143

Non licet omnibus adiré Corinthum 143

Non omnis moriar 143

Non passibus aequis 144

Non possumus 144

Nosce te ipsum 144

Nos numerus sumus 145

Nove, sed non nova 145

Novissima verba 147

Nulla dies sine linea 148

Numéro Deus impare gaudet. 148

Nunc dimittis servum tuum 1 4S

Nunc est bibendum 148

0 altitudo! 149

Oculos habent et non videbunt 149

Odi profanum vulgus et arceo H9

0 fortunatos nimium, sua si bona norint ! j/19

Omne ignotum pro terribili .];iO

Omne tulit punctum, qui raiscuit utile duki 15^

Omnia mecum porto 152

Omnis homo mendax. 153

Omnium consensu 153

0 quantum est in rébus inane! 153

Ore rotundo , 153

0 rusj quando ego te aspiciam! 154

Os habent et non loquentur 154

Os homini sublime dédit 154

Os magna sonaturum 154

0 tempera! o mores ! 158

Otium cum dignitate 158

0 ubi campi! 158

Panem et circenses 159

Parcere subjectis. . 159

Par pari refertur 159

Parturient montes 159

Patiens quia aeternus 160

Pauca, sed bona 160

Paulo majora canamus 160

Pectus est quod disertum facit 162

Pede pœna claudo 163

Pendent opéra interrupta 163

Per fas et nefas . 163

Par inania régna 163

Perinde ac cadaver 163

Per jocum 164

Perjovera! 164

Pertransiit benefaciendo 164

Piicem natare doces 164

Plaudite, cives! 167

Pœte, non dolet 167

Post equitem sedet atia ciua 167

Post hoc, ergo propter hoc • ■ • 168

Piiiuo mihi 168

Primo occupanti . 168

Primus inter pares 168

Pro aris et focis 169

Pro domo sua 169

Proh pudor! 169

Pulchre, hene, recte! 172

Puiiica fides • • 172

Quaerens quem devoret 173

Qux sunt Csesaris, Cœsari 173

Qualis ab incepto 173

Quandoque bonus dormitat Homerus 174

Quantum mutatus ab illo ! 174

Quantum sufficit 174

Quia nominor leo 174

Qui aures habet, audiat 175

Qui bene amat, bene castigat 175

Quid deceatj quid non 178

Quid novi? 178

Quidquid délirant reges, plectuntur achivi 178

Qui nescit dissimulare, nescit regnare 178

Quodcumque ostendis mihi sic incredulus odi 179

Quod di omen avertant! 179

Quod erat demonstrandum 179

Quod scripsi, scripsi 180

Que non ascendam? 180

Quorum pars magna fui 180

Quos ego 183

Quos vult perdere Jupiter dementat 183

Quousque tandem 184

Rara avis in terris 184

Rari nantes in gurgite vaste 184

Régis ad exemplar totus componitur orbis 185

Resquiescat in pace. 183

Ridiculus mus ISo

Risum teneatis? 185

Rudis indigestaque mole? 185

Sanctum sanctorum 188

Scandit fatalis machina muros 189

Scribitur ad narrandum, non ad probandum. . 189

Semper ad eventum festinat 189

Servum pecus 190

Sesquipedalia verba i9i

Si augur augurera 191

Sic 192

Sic itur ad astra 192

Sic transit gloria mundi 192

Sic vos non vobis 195

Similia similibus curantur 196

Similis simili gaudet. . . 196

Sine nomine vulgus 196

Sine qua non 196

Sinite parvulos venire ad me 196

Sint ut sunt, aut non sint . 197

Si Pergama dextra

Defendi possent, etiam hac defen sa fuissent 197

Sistimus hic tandem nobis ubi defuit orbis 197

Bit tibi terra levis! 198

Si vis me flere, dolendum est primum ipsi tibi. ...... 201

Si vis pacem, para bellum 202

Sol lucet omnibjas 202

S^lve — equum — senescentem 202

Sotte voce 203

Stans pede in uno 203

Statu quo 203

Stultorum numerus est infinitus 203

Stupete, gentes 204

Suave mari magno » . . . . . 204

Substratura 207

Sufficit 207

Sui generis 207

Summum jus, summa injuria 207

Sunt lacrymae rerum 208

Super flumina Babylonis. 208

Surge et ambula 208

Surge tandem, carnifex! 209

Sursum corda 209

Sustine et abstine 209

Talis pater, talis filius 212

Tantœ molis erat Romanam condere gentem ! 212

Tantae ne animis ccBlestibus irae! 213

Tarde venientibus ossa - . , 213

Telum imbelle sine ictu 213

Tenere lupum auribus = 214

Testis unus, testis nuUus 214

Thalassa! Thalassa! 214

That is the question 215

Timeo Danaos et dona ferentes 215

Timeo hominem unius libri 217

To be or not to be 218

Toile! 219

Tolleetlege 219

Tôt capita, tôt sensus 219

Trahit sua quemque voluptas 220

Tua res agitur 220

Tu autem 220

Tu es ille vir 221

Tulit alter honores 221

Tu Marcellus eris! 224

Tu quoque! 225

Tutti quanti , . 225

Ubi bene, ibi patria 2*5

Ultima ratio çi<25

Unguibus et rostro 226

Urbi et orbi 22€i

Utile dulci . 226

Ut pictura poesis 226

Vade in pace 226

Vade rétro! 229

Vœ soli! 229

Vae victis! 229

Vanitas vanitatum ! 230

Varium et mutabile semper 230

Veni, vidi, ^fici 230

Vera incessu patuit dea 23i

Verba volant, scripta manent 231

Veritas odium parit, obsequium amicos 232

Veto 232

Vice versa 233

Victis honos! 235

Video meliora proboque, détériora sequor 235

Vir bonus, dicendi peritus 235

Vires acquirit eundo 236

Virtus post nummos! 237

Vis comica 237

Vitam impendere vero 237

Vox clamantis in deserto 237

Vox populi, vox Dei 238

Paris. — Iinp. V" P. Lauoussk et C'", rue Montparnasse, 19.

oi

os

Oi

oa

Cb

tt]

Ooiversityol Toronto Library

DONOT

Page 1