V. Landsberg. Die glosse des Accursius, p. 93 et suiv
2. Gl. Usufrutus. ad 1. 3, § 2. D. de usufr. VII, 1. V. encore Gl. Servitutis ad leg. 25. D. L. 1G : « Usufructus est pars dominii et non est pars dominii ; utrumque verum secundum dialecticos; est pars dominii legalis, non est pars dominii praedicativa sive subjectiva, ut posita specie ponalur genus, ut homo, ergo animal; nam non sequitur est fructus, ergo dominium se. plénum ; sed est legalis id est inlegralis, qui a simul juncta proprietas et fructus faciunt dominium se. plénum, secund. PI. » Dans la Summa histitutionum, II, 4, Placentin tire, en outre, cette conséquence de sa théorie que l'usufruit, éteint dans la personne de l'usufruitier, renaît à l'instant et tel que chez le nu-pr mriétaire : « In summa illud sciendum est, quod mirabileest, tune demum reverti usum-
263 ŒUVRES DE PLACENTIN
ception et sont restés fidèles à la tradition romaine. Si la nu-propriété et l'usufruit dérivent du dominium, elles n'en contiennent pas tous les éléments. L'ensemble de ces droits ne reproduit pas la pleine propriété.
Les principales controverses particulièrement développées dans la Siimma Institutionum ont trait : A l'occupation, où il défend la généralité du principe « Quod nullius est occupanti fieri videtur » (1).
A la spécification en cas de peinture sur la toile d'autrui : il y combat le système de Bulgarus exposé plus haut. D'autres jurisconsultes n'accordaient la propriété définitive du tableau au peintre que si la peinture valait en fait plus que la toile. Placentin repousse cette transaction arbitraire (2).
fructum, cum fuerit extinctus, nam et fromenti granum non aliter lert fructuarius dominus, msi fuerit mortuum. Item homo justus oritur, cum moritur. »
1. Plac. Sum. Imt., II, 1. « Item per inventionem fit invenientis quod antea nullius fuerat puta si quis ubicumque et maxime in littore maris gernmam invenerit, cum enim in bonis nullius sit, quoi invenilur, quod capitur, invenienti conceditur. De re sancta, sacra et religiosa opponitur; respondemus : non est in bonis nullius, quia in bonis dei hominum censura deputatur. De libero homine opponitur; respondeo : bomo natus est ut occupet non ut occupetur, de occupantibus régula datur. De theatro opponitur ; respondeo : id quod ad usuin est in bonis nullius, ergo occupanti conceditur [Opponitur de bonis hereditariis\, respondeo imo in bonis hsereditariis, qme vice personœ ponitur, extimantur et ideo occupant) non conceduntur. Item opponitur de thesauro in alieno invento, qui non totus inventori conceditur ; respondeo : si inventori dimidius conceditur, ergo thésaurus per inventionem oocupanli conceditur. Namçpiod pro paide meura est, meum dicitur, ut D. de coin. div. 1. Si quis. Vel quod subtilius dici potest invenientis in alieno totus fit. Sed inventor ex asquitate dimidium domino soli dare débet. >
2. Plac. Sum. Inst. éd. tit. « Nec enim admittimus illam tre-
LA SUMMA INSTITUTIONUM 269
A l'acceptilation, que Placentin considère comme un pacte nu (1). Les derniers titres qui ont trait aux actions complètent le de varietate actionum notamment sur la nature de l'action et la formule de la publicienne (2).
pretiosa pictura cedat tabula? magni prelii. Licet enim dicatur ridiculum fore picturam Apellis vel Parrhasii in accessionem viliosima? tabula? cedere, quia semper tamen non est locus, contrario intellectui, non débet magni pretii tabula trahere ad se viliorem picturam. Nam licet pupillorum favore dicatur eum sine tutoris auctoritate manumittere non posse, nec tamen sine eo hereditatem adiré, etiam quamvis lucrosa sit adiré non potest. Sed et illud in argumentum accedit, quud si imperator intellexisset aliquando picturam tabula? cedere, a?que competenter, imo competentius dixisset. »
Mais ce qui est vrai pour la peinture, ne doit pas être étendu au dessin ni à toute œuvre d'art qui ne serait pas faite « ex variis coloribus. » « Ita, meo juditio, intelligatur si pictura non decalce vel incausto confieiatur, sed de coloribus variis confectio depingalur. »
Placentin exige également que l'objet représenté soit un être humain : « Meo juditio, pictura hic intelligatur si quis depinxerit hominem non ursum. »
1. Sum. Inst., III, 28. « Qua?ri potest sit ne acceptilatio stipulatio quia est interrogatio et responsio ? Minime, quia non est de dando vel faciendo. Sane si pactum simplex est, num quid nudum vel indutum ? Non est indutum, quia obligationem non parit, et quia caret vestimentis contractuum, qua? sunt res, consensus stipulatio, chirographum, superius a lege dicta in continenti in traditione. Relinquitur ergo ut sit nudum pactum ; non enim parit actionem sed ipso jure liberationem et defensionem qua? largo modo dici potest exceptio. >