X — XVII
De Rege sanante chœradas, Burdigalæ, 1 Novemb. ().
Strumarum quos fœda lues et putidus humor Inquinat horrendis colla genasque modis Innumeris nostram replerunt cœtibus urbem, Poscentes sacri Principis auxilium.
Île, die qua Sanctorum memoratio fulget, Ut signat, sanat : sic valet ista manus.
O utinam, dilecte, Deo tibi detur ab alto Sic morbos regni pellere posse tui, Quosque facit teter tibi Calvinista rebelles : Sentiat hic dextram, sentiat ille crucem!
(*) Trichet a fait une épigramme latine sur le même sujet (Epigr. 1, 06).
MARTINI DESPOSII
BURDIGALENSIS
ODARUM LIBER
Ode qué describitur appulsus Henrici Condæi Principis e Laureo monte (!).
Tandem te, Biturix, visit amabilis
Princeps, belligeræ gloria Galliæ,
Tandem te dubiis eximit impiis Quîs te involverat invidus.
Muros ipse tuos qui fluvius lavat,
Propter te ambiguæ non patiens moræ,
Velox, retrogradis (?) fluctibus ambulans Ad te lene revertitur.
(*) Le Prince de Condé, nommé gouverneur de Guyenne, logeait à Carriet, près de Lormont, dans la maison du président de Pichon, en attendant le jour de son entrée officielle à Bordeaux, laquelle eut lieu le 2 juillet 1611.— Voir, pour les détails, la Chronique de Darnal. — L’ode de Despois est une des pièces d'apparat composées en cette circonstance. Si elle n’est pas jointe à celles qui se trouvent à la fin du premier livre des Épigrammes, c'est uniquement à cause de sa forme métrique, Despois ayan£ composé un livre spécial de ses œuvres lyriques.
(?) Despois a déjà employé le mot retrogradus (p. 129), en 1 appliquant cette quantité, qui semble peu justifiable.
Cernis, quæ reliquis navicula eminet
Sexcentis lepide picta coloribus,
Circum purpureis fulgida pergulis, Vitro lucida candido;
Cernis multa brevi carmina margine,
Divina Aoniïi scripta manu chori :
Hac Princeps vehitur, maximus, optimus, Cum lecta procerum manu.
En, en, innumeris æquora candida
Nigrescunt scaphulis, navita fervidus
Remis urget opus, fluminis et celer Tundit terga volentia.
Exultat fluvius propter onus sacrum,
Lascivusque habiles mille serit jocos,
Doctus continuos fingere circulos, Hosque includere circulis.
Nunc fluctus tumidos projicit æquore,
Nunc bullas tenui conficit aere,
Nunc mavult placido murmure musicas Aures flectere Principis.
Demulcent resonis æthera cantibus
Permixta egregiis vocibus organa,
Queis non Orpheon, aut Uraniæ satum Quisquam prætulerit Linum.
Erexere cuput Naiades, ut procul
Audivere melos, mox specie Dei
Pellectæ : melicis auriculæ organis Cesserunt, ocuüli Deo.
Cœlum zelotypum respicit omnia,
Rivali fluvio sacrum onus invidens,
Et tot delicias fluminis ambiens, Pro cœlo fieret salum {!).
Jam portum adproperat, littora jam legit
Nympharum valida pulsa ratis manu,
Urbs, Urbs nostra salit, tota salit, salit, Gaudens hospite Principe.
Flammas cerne vomant machinæ ut asperas,
Mixtas sulphureo pulvere; turbidus
Aer luce caret : fulmina et hæc docent Advenisse Jovem pium.
Olim cum genetrix te peperit Dea,
Ostendere Deum multa tonitrua;
Effulsitque micans ignea rimula, Prolis nuncia prosperæ;
Sic, vates, modo, sic præscius auguror :
Bombis mixta suis ænea fulmina Te venisse bonis huc avibus docent
Et nobis simul et tibi.
(t) Jeu de mot emprunté à Ausone (Epigr. XXXIII).