ARRET DU PARLEMENT DE PARIS CONTRE LE SIRE DE MONTORTIER

nommé lieutenant de Bougé par le maréchal de Gié W.

(Trésor des chartes de Bretagne, E 191, n° 1 (2).)

Karolus, Dei gratia Francorum rex, universis présentes litteras inspecturis, salutem.

Notum facimus quod, coram dilectis et fîdelibus nostris in nostra parlamenti curia consiliariis , magistris Jobanne Rouvet et Johanne de ia Haye, commissariis per ipsam curiam nostram in hac parte deputatis , dilectus noster magister Aymericus Louet, actor in materia execucionis arresti ejusdem curie contra

(1) Document produit par le procureur général à l’appui de l’accusation (côté Q dans le dossier). — (a) Voir ci-dessus, pages 5oo et suivantes.

dilectum et fidelem consiliarium et cambellanum nostrum Petrum de Rohan, militem, dominum loci de Gié et marescallum Francie, opponentem, defensorem et deficientem, in ejus abstentia et contumacia, proponi fecisset quod, per sentenciam dilectorum et fidelium consiliariorum nostrorum, magistrorum requestarum hospicii nostri, in eorum auditorio Parisius, inter dictum actorem, ex una parte, et magistrum Geraldum de Montortier, ex altéra, ipsis partibus auditis, datam, officium locuntenentis generalis senescalli Andegavie in sede Baugeii predicto actori , non obstante eo quod predictus de Montortier sibi tara per dictum opponentem et defensorem (ut se a nobis spéciale donum de revenuta pariter et de providendo ad officia donum dicti loci de Baugeio habere dicenteraffii) quam per nos, ad ipsius defensoris et opponentis nominationem, quod etiam per dictum senescallum Pictavie de ipso officio factum fuisse, dicebat, spectari et pertinere declaratum : et idem de Montortier ad de hujusmodi officio discedendum eoque dictum actorem uti et gaudere dimittendum, condemnatus existerat. A qua sententia ipse de Montortier se pro appellante gesserat; super qua appellatione adeo fuerat processum quod dicta curia nostra per suum arrestum et sentenciam predictam confirmaverat dictumque de Montortier emenda et expensis condemnavcrat et quod ipsa sententia secundum sui formam et tenorem, non obstantibus oppositionibus , appellacionibus quibuscunque, execucioni demandaretur, ordinaverat. In vim quorum sentencie et arresti judex Endegavie vel ejus locumtenens, cui execucio eorumdem dirigebatur, predictum de Montortier coram ipso judice ejusve locumtenenti compariturum ad hujusmodi execucionem procedere visurum adjornari fecerat : verum pro ipsam execucionem impediendo prelibatus de Montortier predictum defensorem ad se ipsi execucioni opponendum suscitaverat, et licet, occasione opposicionis ipsius defensoris, predicta execucio neque differri neque supercedere debuisset, attamen, in favorem et timorem ejusdem defensoris aut alius, dictus judex aut ejus locumtenens quod intra quindenam inde sequentem dictus defensor suas opposicionis causas, dictus vero actor suas in contrarium rationes et facta ipseque partes quicquid vellent penes eumdem judicem ejusve locumteneniem pOnerent et in jure, appunctaverat : adveniente autem dicta die sicut premittitur partibus predictis assignata , que fuit tertia die martii ultimo preteriti, neque aliis diebus ab eadem descendentibus et continuais sive pre-

(1' Le maréchal n’était que seigneur engagiste de Baugé.

rogatis, prenominatus defensor coram dicto judice ejusve locumtenente minime comparuerat neque alius pro eo, ob quod contra ilium defeetus dicto actori débité comparenti idque requirenti datus fuerat. Ex quo defectu sic concesso et obtento, idem actor certam demandant et utilitatem quam sibi adjudicari petebat penes dictum judicem aut ejus locumtenentem posuerat, ad cujus demande et utilitatis adjudicationem utilitatem judex procedere distulerat : quin ymo super dicto defectu predictus defensor adjornaretur ordinaverat : verum , ob timorem et auctoritatem quas prefatus defensor in dicta patria Andegavie habebat, nullus serviens eum adjornare voluerat, dictusque judex arrestum jam dictum exequi distulerat et, loco exequendi illud, partes predictas ad dictam curiam nostram remiserat.

Que curia nostra, medio certe requeste et pro parte dicti actoris porrecte, dilectum etiam et fidelem nostrum in eadem curia nostra consiliarium magistrum Jacobum Daniel pro dictas partes super execucione jam dicta audiendo commiserat et deputaverat. Coram quo Daniel, consiliario nostro, comparenlibus dictis partibus aut earum procuraloribus, dictus de Montortier seu magister Stephanus Piron, ejus procurator, dictam arresti predicti execucionem fieri consenserat; quo facto, predictus Daniel, consiliarius noster, quod arrestum et sentencia predicte , in quantum dictum de Montortier concernebant, execucioni demandarentur, non obstantibus opposicionibus aut appellacionibus quibuscunque, ordinaverat : et,.respectu dicti defensoris, ille seu ejus procurator sibi aliam dilationem, pro dictas suas opposicionis causas tradendo, concedi pecierat, dicto actore in contrarium tendente. Super quo, dictis partibus auditis, prelibatus Daniel, consiliarius noster, quod de hoc suam relacionem dicte curie nostre faceret appunctaverat.

Cujus relatione postmodum per curiam nostram jamdictam audita, eadem curia nostra per suum appunctamentum vigesima quarta die aprilis ultimo lapsi datum, quatinus opposicionem dicti defensoris concernebat, quod infra très septimanas inde proximo sequentes pro omni dilatione idem defensor coram nonnullis ex dilectis et fîdelibus nostris in predicta curia nostra consiliariis qui per ipsam curiam deputarentur veniret, secundum ultimum appunctamentum per antedictas partes coram dicto judice Endegavye captum et acceptum processurus dicteque sue opposicionis causas dicturus, ordinaverat : et exinde , medio certe supplicacionis sive requeste ipsi curie pro parte dicti actoris tradite, supradictos Bouvet et de la Haye, consiliarios nostros, tenorem

7 hh

predicti appunctaraenti dicte vicesime quarte diei aprilis insequendo commiserat.

Quod tune magistro Thome de Bailly, dicti defensoris procuratori, fuerat significatum.

Postea vero coram predictis commissariis, comparentibus dicto actore vel: ejus procuratore, ex una parte, et predicto de Bailly, dicti defensoris procuratore, ex altéra, idem actor quod prefatus defensor de sepedictis suis opposicionis causis furniret, requiri fecerat, quod tamen dictus de Bailly facere neglexerat, et sic idem defensor in defectu , présente dicto suo procuratore, fuerat positusr ita tamen quod, si infra octavam inde sequentem dictas suas opposicionis causas traderet hujusmodi, defectus anullare, alioquin absque amplius evocando deliberare : infra quam octavam dictus defensor dictas suas opposicionis causas minime tradiderat et sic predictus defectus purus et simplex remanserat : medio cujus supradictus actor talem sibi contra predictum defensorem et deficientem peciisset et requisysset adjudicari utilitatem, videlicet quod per dicte curie nostre arrestum predictus defensor et deficiens de predictas suas opposicionis causas tradendo pariter et de cunctis excepcionibus, racionibus et defensionibus quas idem defensor contra execucionem arresti predicti dicere et proponere potuisset secluderetur et expelleretur dictumque arrestum secundum sui formam et tenorem, non obstantibus opposicionibus aut appellationibus quibuscunque, execucioni demandaretur, et dictus defensor et deficiens ad eidem arrosto obediendum neenon ad predicto officio locumtenentis generalis de Baugeio fructibus et proficiis ejusdem ipsum actorem plenarie et pacifice uti et gaudere faciendum, patiendum et sinendum, et, si opus foret, ad eidem actori parendum, consiliumque auxilium et favorem prebendutn, neenon in omnibus expensis, damnis et interesse quas ipse actor in dicta materia, medio predicte frivole opposicionis per eumdem defensorem et deficientem facte et tradite, habuerat et sustinuerat, et etiam in expensis dicti defectus et ulilitatis ejusdem condemnaretur, aut quod alie taies demande et conclusiones dicto actori fièrent et adjudicarentur quales predicte curie nostre viderentur fîende et adjudicande, usum et stilum curie ipsius nostre in talibus observari solitos allegando , ac propter hoc idem actor dictum defectum , demandam et utilitatem ejusdem aliaque sua explecta et munimenta penes consiliarios nostros predictos produxisset.

Tandem, visis per dictam curiam nostram supra dicto defectu, per dictum

actorem contra predictum defensorem et defxcientem coram predictis consiliariis nostris obtento, una cum demanda et utilitate ejusdem, et ceteris per ipsum actorem apud dictos consiliarios nostros positis et productis, ipsorumque consiliai’iorum nostrorum relacione audita, atque consideratis considerandis et que curiam ipsam in hac parte movere poterant et debebant, prefata curia nostra, per suum arrestum, predicto actori talem, medio ac virtute dicti defectus adjudicavit et adjudicat utilitatem , videlicet quod ipsa curia nostra prenominatum defensorem et defîcientem a predicta sua opposicione cecidisse et quod , hujusmodi opposicione non obstante, predictum arrestum secundum sui formam et tenorem execucioni demandaretur : et, id faciendo , dictus defensor et deficiens dimittere prelibatum actorem dicto officio locuntenentis senescalli Andegavie in predicta sua sede Baugeia, fructibus, proficiis et emolumentis assuetis et ipsi officio spectantibus uti et gaudere tenebitur ipsum in damnis et interesse dicti actoris et per eumdem actorem medio et occasione predicte opposicionis ejusdem deficientis passis et sustentis ac in ejusdem opposicionis dictique defectus expensis, illarum taxacione eidem curie nostre reservata, condemnando , declaravit atque déclarât.

In cujus rei testimonium nostrum presentibus litteris jussimus apponi sigillum.

Datum Parisius, in parlamento nostro, tredecima die junii, anno Bomini millesimo quadringentesimo nonagesimo quarto et regni nostri undecimo.

Sic signatum : Per arrestum curie : De Cerisay.

Paris, 27 juin 1 hÿk.