‹ Procès de condamnation et de réhabilitation de Jeanne d'Arc, dite La PucelleChapitre 12 sur 151 · FRAGMENT D'UNE LETTRE ÉCRITE AU DOS DE LA PRÉCÉDENTE · texte numérisé non relu

FRAGMENT D'UNE LETTRE ÉCRITE AU DOS DE LA PRÉCÉDENTE

Sans adresse, sans signature, incomplet et d'an latin très-corrompu, ce fragment semble avoir appartenu à une lettre écrite pnr un chevalier de Saint-Jean de Jérusalem à un commandeur de son ordre. Cela résulte des qualifications de pattr et de prœccptor placées dans le préambule. Il est certain d'ailleurs que des chevaliers de Saint-Jean guerroyaient sous la bannière de Charles VII, puisque parmi les héros du siège d'Orléans figure Nicole de Giresme, grand prieur de l'ordre en France.

Le texte qui suit a été fait avec les deux transcription* indiquées en tète de l'article précédent.

(1) Le texte du procès est ici préférable : encor* pourrez venir en sa compaignie toù que Its François, etc. C'est une invitation indirecte au duc de Bcdfort de coopérer à un triomphe universel de la foi que 1» Pacelte avait alors en pensée.

(2) Cette souscription n'est nulle part ailleurs.

Reverendissime pateret praeceptor noster metuendissime , post hum île m recognitionem , dignemini scïre quod omnipotens Dominus, qui plagam satis crudelem in regno christianissimo fecerat, quod et multi lamentabiliter occubuerunt, et alii , variis tormentis oppressi , nimis solvi a medio desideraverunt: nunc minime sua» antiquitatis meraor, sua altissima gratia prospiciens super filios, pro veritate maxime inexulabili (1) ab arvis propriis exules, excelsam valdc et inter caetera sua opéra mirabilia pro digno micatam (2) medelam adhibere dignatus est, per Puellam œ ta lis decem octo annorum, acceptamque (3) ad curam totalemet reformationem regni christianissimi electione privilegiata , et insuper ad regem nostrum Francorum , qui tune gravi persecutione adeo insequebatur ut pluries de totali occasu quisque sanœ mentis praesumeret , ut oculis fntuentium aliquis petebat (4) validus successor. Audiat, quaeso, vestra révérend issima potes tas, et exultet animus in dono puellari tamcœlesti, quod temporibus nostris cunctipotens prsestare dignatus est. Àdaccessit cœlestis Fuel la (5) et quod ipse pater cunctipotens virgini Mariae pree caeteris praestitit, scilicet ut eam tam pul-

quisque ille esset, qualiscumque et ex vita tmnorali, dies duxit suos ab omni concupiscentia saeculi. Qui tamen diceretur eadem asseri et de virgine nobis missa, cujus nomen Joanna? Joanna,

(1 ) L'une des transcriptions donne inexcusabUi , l'autre inexusalnli.

(2) Corrigea pro digno nùcatam , par prodigio

(3) Il y a acceptant quant dans les deux textes.

(4) Patebat?

f.&) Corrigez cœlesti Pitellœ.

inquam, Puella , habita pastoral i induta, et quasi ▼irili, de mandato Dei omnipotentis accessit ad regem per di versa formidabilia itinera, sine violentia, illaesa, illibata, associata cum personis ; accessit ad regem , et quum res tara informidata (?) fuit , ex dispositione regalis consilii ordinatum fuit ut non illico regera alloqueretur, sed pluribus a viris et exquisitissimis clericis, doctoribus in sacra pagina, et aliis diligenter noscere[tur]. Sed evenit ut, non obstante î I la proposita dispositione , sine mora ad régi nom access[er]it Puella, etpeleret regem quem Dalplitnum appellabat. Non continuit rex, sed statim ad eam accessit

Page 1