‹ Recherches historiques et critiques sur le veritable auteur du livre de l'Imitation de Jesus Christ: Examen des droits de Thomas à Kempis, de Gerson, et de GersonChapitre 50 sur 67 · CCCC° IV · texte numérisé non relu

CCCC° IV

Anno Domini M"

Finitus et scriplus per manus fratrie Thomœ Kempis.

in.

OPUSCULE DE PLOBENTICS BADEWYÎÎS.

Incipiunt quredam admonitiones valde utiles domini Florentii , quondam patrie domus clericorum in Daventria (I).

Admonitiones Florentii.

Ante omnia cognosce vitia et passiones tuas. Semper sis v igilans circa tentaliones et motus passiomrm tuarum. Si sentis eas et statim rejicis , damnum non faciunt sed lucrum. Nil nocet sensus ubi non est consensus.

De Imitations Christi.

Non ergo te conturbent aliénas phantasiæ, de quacumque materia ingi'stæ. .. Illas enim invite magis jsateris , quam agis; et quamdiu displicent et reniteris, meritum est et non perdition. III , c. 6 , n» 3;.

(1) Cet opuscule a été publié par les éditeurs des œuvres de Thomas A Kempis, A la suite de la vie de Florentius, sous ce titre ; Quadam notnbUia mis Dominé Ftoreniii prttbyteri. Voy. p. 965 des œuvres de Thomas à Kempis, publiées par le P. Somalius. à Anvers, en 161%. Tous donnons l'opuscule d’après le manuscrit n. î’.ss» pafç. CIX, de la bibliothèque de Bourgogne, qui est terminé par ces mots : « Scriptus per manus fratrie Jacohi, Baensl ,reddili laid , anno Domn)MI*CCCCo L1*. On lit dans la chronique de Windcsem, p. 237 : «Uerardus.-. Dominum Florentium... omnibus rectorem prmfecit et loco sui , et patrem honorandum. » La chronique de Sainte-Agnès, chap. XI, p, 159 , rappelle la mort de l'Iorentius en cev termes : « Anno Domini. 1*00... Obiit Dsventrie in domo sua venerabilis vil® sacerdo* et prsedilcctus omnium devotorum pa trr Dominus Florentiut Radewini.. a

Si moraris in eis , malum est ; et peccas venialiter tantum. Si vero moraris in eis et deleclaris pejus est , et peccatum mortale.

Ad quæsita humiliter responde.

luge mulieres et earum cave inspicere vultus. Malum exemplum est sascularibus , oculos non custodirc.

Confitere peccata tua coram Deo et presbytero cum verecundia et tristitia, et magno pruposito ea dimittendi.

Non debes malum alicujus dicere , nec revelare, nisi possit sibi vel alteri prodcsse. Accusa alium cum compassione , et non cum ira vel disceptatione.

II. Tune conscientia bona est et ratio tua recta, quando nihil agis nisi sccundum sacram Scripturametexemplar in monte , id est in Christo, tibi monstratum.

Non sis familiaris alicui mulieri , sed, in communi, omnes bonasmulieres Deo commenda (L. I , c. 8. n» 1).

Displicet sibi (dæmoni) humilis confessio, et, si posset, a communione cessare faceret (L. III , c. 6 , n» 4).

De aliorum dictis vel factis nihil temere judices ; nec cum rebus tibi non commissis te implices (L. III , c. 25 , n" 2).

De Imitatione Christi (Tit. I. I-

A’o li nimis credcre capiti proprio , Ambulabo intérim in fide, exemplis sed intellige dicta Sanclorum, eo modo confortatus Sanclorutn. (L. IV, c. quo ipsi ea intelligi voluerunt. 11 , n» 3).

Noli nimis in sensu tuo confidere , sed velis etiam libenter aliorum sensum audire. Si bonum est tuum sentire, et hoc ipsum propter Deum dimittis , et alium sequeris , magis exinde proficies (L. I, c. 9 , n° 2). — Qui adhucnovi sunt et imperiti in via Domini , nisi consilio discretorum se regant, faciliter decipi possuntet elidi.

Quod si suum senlirc magis sequi , quam aliis exercitatis credere volunt, erit eis periculosus exitus; si tamen retrahi a proprio conceptu nolueruut (L. III, c. 7, n° 2). — Fallitur qui

Bomim est homini spirituali quod se certis temporibus in aliquo opéré exteriori sibi deputato exerceat , et post , quasi omnium oblitus, ad spiritualia iterum cum gaudio redeat.

Estimo quod motus et cogitationes quæ incidunt cordi nostro , non sunt in potestate nostra ; sed tamen nostrum est aliquid boni in corde nostro plantare, legetido , orando, vel aliquid de sacra Scriptura ruminando , donec alii motus illiciti ab iis victi succombant, et per gratiam Dei e cordibus nostris ejiciantur.

Sunt aliqui tanlæ superbiæ, quod vel oportct eos alios regere , vel omnino deficere , et ad sæculi vanitates redire ; quia nec sociis se volunt æquarc, nec prælalis subesse.

Sæpe movetur totum corpus secundum passionem quæ régnât in homine, ipso tamen non considérante.

Oebiles non judicabunt (acta superiorum, quia sæpe Calluntur.

Nihil tene secretum in conscientia, quod non révélés confessori.

sibi i psi nimium crédit (L. IV , c. ( 8 , n° V ; vid. 1. III, c. 46, n» 4).

Instigabit et exacerbabit te serpens antiquus , sed orationc fugabitur ; insuper et labore ulili , aditus ei magis obstruetur (L. 111, c. 12, n° 5).

Multas malas cogitationes ingerit (diabolus) , ut tædium tibi facial et horrorem ; ut ab oratione revocet et sacra lectione {L. 111 , c 6 , 0 ” 4).

Non enim scmper est in potestate hominis via ejus ; sed Dei est dare et consolari , quando vult et quantum vult , et cui vult (L. III , c. " , n» 2).

Quære scmper inferiorem locum , et omnibus subesse (L. III , c. 23 , n° 3).

Oratio contra malas cogitationes.

Domine Deus meus ne elongeris a me.

Dcus meus in auxilium meum respice, quoniam insurrexerunt in me variæ cogitationes et timorés magni , aflligentes animam meam. Quomodo pertransibo illæsus?... Ego, inquit (DominusJ, ante te ibo. .. Fac Domine ut loqueris , et fugiant a facie tua omncs iniquæ cogitationes (L. III, c. 23, n°5).

Multi sunt sub obedientia magis ex necessitate , quam ex caritate ; et illi pœnam habent etleviter murmurant.

Non invenies quietem , nisi in humili subjectione subprælati regimine(L.I, c. 9, n° 1).

Diabolus libenter habitat in angulis.delectatur in tenebris, odit lucem, non vult manifestari. nec in publicum procedere, ne forte inveniantur prava consilia cjus.

Tu autem te et prœposilum confunde.et ejus (diaboli)iniquum révéla consilium , si verum salutis desideras suscipere medicamentura (I).

Raro loquere cum sæculari, quin confortes eum , secundum statum suum ad bonum. Fuge sæculares monnaies in malicia pertinaces.

Si facis opus Immile et vile in conspectu hominum, noli ridere; si rides, superbis , et superbe ridendo , oslendis quasi tam humile opus tuæ non congruat dignitati.

Omnia adversa homini lieront dulcia , si se bene exerceret in passione Dominica

Sine intermissione debemus cor nostrum ad cœlum erigere, et sæpius suspirare , quod tam carnales sumus et pigri ad bona quærenda sempiterna.

Antiquus hostis , omnibus bonis adversans , a tentatione non cessât , sed die noctuque graves molitur insidias , si forte in laqueum deceptionis possit præcipitare incautum (L. III , c. 39 , n" 4).

Utinam sic tecum essct... ut... ad nutum meum pure stares , et ejus quem tibi prœposui patris; tune mihi valde placeres , et tota vita tua in gaudio et pace transiret (L. III, c. 32, n°2).

Cum juvenibus et extraneis rarus esto. Cum divitibus noli blandiri , et coram magnatis non libenter appareas (L. I , c. 8 , n° I). — Quam prudenter prsemonuisti cavendum ab hominibus, et quia inimici domestici ejus (L. III, c. 45, n" 4)1

Scito quod antiquus inimicus omninonititur impedire desiderium tuum in bono , et ab omni clevoto exorcitio evacuare , a Sanctorum scilicet cultu , a pia passionis meæ memoria... (L.

III, c. 6, n» 4). — Religiosus qui se intente et devote in sanclissima vita et passione Dominiexercet omnia ulilia et necessaria sibi abundanter ibi inveniet ; nec opus est ut extra Jesum aliquid melius quærat (L. I,c. 25, n» 6) . — Si nescis speculari alta et cœlestia, requiesce in passione Chrisli, et in sacris ejus vulneribus libenter habita (L. II , c. I , n» 4 ; vid. etiam 1. III, c. 19 , n° 19).

( 1 ) l.e sens est parfait : Confon 1 rs vos pensées avec celles de voire maître, en lai révélant les tentations que le démon vous suscite... I-a Zeii 9 chnp. p. 43, qui recompose arbitrairement le texte, fait dire à l’auieur que l'homme tenté doit s’unir au démon : conseil que Florentins n’a certainement jamais donné A personne.

Disce intelligere quid oras et oui exoras , et sic melius cogitationes vinces vagabundas.

In orationibus potiusdesiderare debes piam Dei misericordiam et gratiam , quam magnum sperare prœmium; vel grandem postulare gloriam.

Ex nimia festinancia perditur devotio; cave ergo importunitalem , et omnia fac cum attenta consideratione, et nun ex consuetudine.

Quando aliquid grave aut contrarium corpori aut sensui tuo , tibi injungitur, cogita quod corpus non est tuum , ne sensus tuus tibi proprius , scd ejus in cujus obedientiam te tradidisti.

Quanto homo omnia bona sua, sive corporis sive animæ, fecerit communia in terris , tanto omnia aliorum bona sibi erunt communia in cœlis.

Fuge opéra curiosa, quibus honor appendet sæcularis , vel de quibus vane potes gloriari, sed opéra âge humilia , quibus sensus superbus deprimitur , et prœmium humititalis acquiritur.

III.jNihil sic eitinguit vitia carnalia sicut fervens Scripturarum studium , continua solitudo , et frcquens ailentium.

Disce exteriora contemnere, et ad interiora te dare, et vidcbis regnum Dei in te venire (L. Il, c. 4, n° 4).

Quod verum solatium in solo Deo est quaerendum IL. 111, c. 46). — Ad cœlestia totum desiderium meum suspende, ut gustâla suavitate supernae felicitatis , pigeât de terrenis cogitare (L. III , c. 23 , n° 9).

Cave ergo ne minium innitaris desiderio praeconcepto , me non consulto; ne forte postea poeniteat aut displiceat , quod primo placuit, et quasi pro meliore zelasti. Non enim omnis allectio quae vidctur bona statim est sequenda... expcdit interdum refroenatione uti etiam in bonis studiis et desideriis, ne per importunitalem, mentis distractionem incurras (L. III , c. 44 , n° 2).

Putas tu quod semper habebis pro tua voluntato consolationes spirituales ? Sancti mei non semper habuerunt taies, sed multas gravitâtes et tentationes varias , magnasque desolationes (L. 111 , c. 35 , n° 3).

O quam humiliter et abjecte mihi de meipso sentiendum est ; quam nihili pendendum, si quid boni videar habere (L. III, c. 44, n° 3) 1

In silentio et quiete proficit anima devola, et discit abscondita Scripturarum (L. I, c. 20, n» 6).

Assuesce, et coge te ipsum, in ctlla manerc ; nunc legere , nunc orare , nunc in spiritualibus détiens te exercera , douée tibi cella dulcescat , et placeat solitudo.

Fuge ergo ad cellam sicut ad amieam , quia ibi a turbine negotiorum sæcularium eris securus , et a multis vitiis alienus.

Numquam potest aliquis venire ad veram humilitatem, niai contemnatur ab aliis , et tamquam vilis ad nihilum utile reputetur.

ifelius essel homini conculcari pedibus, quam laudibus indebitis foveri aliorum.

Omnia exercitia et studia sua home ad hoc debet dirigera ut passiones suas et defectus discat superare, et sensualitatem subjicere rations ; quia alias parum profieit et semper vitiis et passionibus subditus permanebit.

Quando aliquid boni facis, cauterespice ut fiat pure, propter Dominum , et non propter proprium commodum, aut inanis gloriae ventum.

In omnibus exercitiis tuis, non tuum sed Dei quæras honorem, et proximi ulihlatem , et sic veram a Domino recipies mercedem.

Cella continuata duteesrit et male custodita taedium générât et vilescit (L. I, c. 20 , n» 5). — Pete secretum tibi ; ama solus babitarc tecum ; nullius require confabulationem ; sed magis ad Deum devolam eflunde precem (L. 111 , c. 5, n° 1).

Fili , noli esse curiosus , nec vacuas gérera sollicitudines Quid hoc vel illud ad te? Tu me sequere; quid enim ad te, ut ille sit talis vel talis.aut iste sic et sic agit vel loquitur? Tu non indiges respondere pro aliis, sed pro te ipso rationem reddis [L. III , c. 2 , n» 1).

Saepe meliores in aestimatione hominum gravius periclitati sunl, propter suam nimiam confidentiam (L. I , c 20 , n° 4). — Melius est tibi minus habere ’scientiae), quam multum , unde posses superbire (L. III , c. " , n° 3).

Perfecta Victoria est de semetipso triumphare. Qui enim semetipsum subjectum tenet, ut sensualilas ralioni , et ratio in cunctis obediat mihi, hic vere est victor sui et dominus mundi (L. III , c. 53 , n» 2) . Sequentes suam sensualitatem, maculant conscientiam et perdunt Dei gratiam (L. I, c. 4). — lbi homo plus profieit et gratiam meretur ampliorem , ubi magis seipsum vincit et in spiritu mortificat (L. I , c. 25 , n* 3) .

Fili , ego debeo esse finis tuus supremus et ultimatus , si vere desideras esse beatus. Ex hac intentione purificabitur aflectus tuus , saepius ad seipsum et ad créatures male incurvatus. Nam si teipsum in aliquo quaeris , statim in te deficis et arescis (L. III , c. 9, n 0 4).

IV, Semper debes niti quærere communia, quia si teipsum quærere incipis in minimis , cito prolaberis ad majora.

Quidquid est pro commuai bono sollicite custodiredebcmus, sicut sacra vasa altaris et libri sacræ Scripturæ ; qui ulique custodiendi sunt sicut verissimus ecclesiæ thésaurus.

Quicumque in una domo habitant , unum senlire , et unum propositum in Domino debent tenere , et semper ad conformitatem morum et unitatem sensuum , sine omni singularitate , cum simplici obedientia tendere.

Tune vere in unum habitamus , si unum volumus , unum sapimus , et unius moris habitamus in domo.

Ibi est pax; ibi spiritualis profeelus et optima dispositio domus, ubi omnes in fervore spiritus , nituntur esse unanimes ; et humililati Christi se in omnibus conformare.

Yæ homini illi qui in communitale positus quærit quod suum est, et non quod aliurum.

Væ illi qui in communilate murmurât , et communilati dissentit, vel aliquo modo sanctam communitatem perturbât ! Melius fuisset ei si natus non fuisset homo ille, quia nisi se emendaverit non habebit parlem cum electis Dei , nec inter sanctos sors illius crit.

In omni igitur opéré suo et moribus suis studeat se quilibet communitati conformare in legendo , canlando , comedendo, jejunando, sive dormien-

Si nihil aliud quam Dei beneplacitum et proximi utilitatem intendis et quaeris, interna liberlate perfueris (L. II , c. 4 , n" 1 ).

Qui quaerit habere privata , amittit communia (L. 111, c. 13, n“ 1).

— Ibi {in coelo) voluntas tua, una semper mecum , nihil cupiet extraneura vel privatum {L. III , c. 40 , n» 6).

Bene facit qui communilati magis quam suae voUmtati servit {L. I , c. 15).

Oportet... securim ad radicem ponere ut evellas et destruas occultant inordinatam inclinationem ad teipsum . et ad omne privatum et materiale bonum... Qui aulem libéré mecum ambularc desiderat , necesse est ut... nulli crealurae privato amore concupiscenter inhaereat (L. III , c. 53 , n» 3).

Nunquam sis ex toto otiosus , sed aut legens , aut scribens , aut orans , aut medilans, aut aliquid utilitatis pro commuai laborans {L. I , c. 19,

do, et non sit singularts, férus (fera? j sanctam communilalem sua singularitatc depascens.

Nihil tam pacificum reddit hominem , quam quod nihil extra communitatem possideat, nec aliquid ex proprio sensu facerc præsumat , sed totum cum consilio bonorum. Et semper credat esse salubrius quod abus consulit , quam quod proprius sensus suadet.

Tune diabolus in verilate fugit a nobis, quando perspexerit nos humiles et miséricordes , quia ipse est pater superbiæ et discordiæ; et idcirco debet servus Dei multum niti pro pace et concordia habenda cum fratribus suis, quia angeli nihil plus diligunt et libentius vident in nobis, quam quod sumus invicem pacihci et concordes.

Servus Dei quantum cumque potest , debet niti quod cor suum avertat a crealuris et concupiscentiis terrenis. Et quanto plus in illis profecerit , tanto magis crescit cjus appetitusadamorem Dei.

Quidquid boni servus Christi facit, nunquam sit securus; sed timeat sem-

n° 4). — Si pietatis causa, aut fralernae ulilitatis proposito quandoque consuetum omittitur exercitium, facile postea poterit recuperari (L. I , c. 1 9 , n° 3). — Quae communia non sunt , non sunt foris ostendenda... Cavendum ne piger sis ad communia et ad singularia promptior... (Ibid., n° 5).

Qui non libenter et sponte superiori se subdit , signum est , quod caro sua needum perfccte sibi obedit ; sed saepe recalcitrat et remurmurat. Disce ergo celeriter superiori te submittere, si carnem propriam optas subjugare (L 111 , c. 13 , n° \ ).

Non me supplante! diabolus et astutia ejus (L. III , c. 26, n» 3) !

Totum et maximum impedimentum est quia non sumus a passionibus et concupiscentiis liberi ; nec perfeclam Sanctorum viam conamur ingredi (L. 4 , c. 44. , n» 3). — Bealus ille homo qui propter te , Domine , naturae vim facit et concupiscenlias carnis , fervore spiritus crucifigit (L. III, c. 48, n- 6)1

Quod amanti sapit Deus super omnia et in omnibus (L. III, c. 33.)

Fili numquam securus es in bac vita , sed quoad vixeris , semper arma

per ne forte reprobus inveniatur coram Deo. Beatus cnim homo qui semper est paviüus , quoniam nescit homo an odio vel amore dignus sit.

Servus Christi breviter et submissa voce loqui debet , et cavere loqui ubi non debet , quia raro loquitur homo quin postea pœnitut de aliquo verbo incauto.

V. Parum prodest multum studerc et vitam non corrigere , nec mores componere. Quid prodest in multis proBcere doctrinis , et divinis carere virtulibus? Non enim auditores legis, ut ait apostolus , sed factures justilicabuntur. Diabolus enim multa mysteria Scripturarum novit; nihil tamen propterhoc in virtutibus proficit, sed magis in malitiaobstinatusindurcscit.

Melius est igitur modicum spiritus quam multa scienlia sine devotione ; nam pulchrorum verborum valde levisesl emptio, sed operum bonorum difUcilis inventio.

spiritualia erunt necessaria. Inter hostes versa ris, et a dextris et a sinistris mipugnaris (L. III , c. 35, n° 1 J.

Multi multa loquuntur, et ideo parva fides est adhibenda... Tu habe Deum præ oculis , et noli contendere verbis quærulosis (L. III, c. 36J.

Quid prodest tibi alto de Trinitate disputare, si careas humilitate unde , displiceas Trinitati (L. I, c. 4). — Postpone terrenam sapientiam, omnem humanam et propriam complaccntiam. Dixi viliora tibi cmenda pro preciosis et allis et rebus humanis , nam valde vilis et parva ac pœne oblivicni tradita videtur vera cœlestis sapientia , non sapiens alla de se, nec magnificari quærens in terra, quam multi ore tenus prædicant , sed vita longe dissentiunt , ipsa tamen est preciosa margarita a multis abscondita (L. III, c. 33, n° 3). — Stude mortification! vitiorum, quia hocamplius tibi prodest, quam notitia multarum difücilium quæstionum... Væ eis qui multa curiosa ab hominibus inquirunt et de via mihi serviendi parum curant (L. III, c. 43) ! — Multi devolionem perdiderunt dum altiora scrutari voluerunt (b. IV, c. 18, n° 2).

Vere alla verba non'faciunt sanctum et justum , sed virtuosa vita elficit Deo carum ; opta magis sentire compunctiouem, quem scire ejusdelinitioncm (L. I , c. 4 , n° 3). — Melius est , sapere modicum cum humilitate et parva intelligcntia, quam magni

Quidquidfecerilhomo, si non senserit se inde meliorem et humiliorem , nihil se sciât lucratum. Semper enim devotus hoino niti debet, ut verbis suis ædiScet audientes , quia nihil placabilius Deo, quam laborare pro animabus convcrlendis , Christi sanguine redemptis. Sicut enim eloquiabona malos mores corrigunt, ita etiam colloquia prava bonos mores corrumpunt.

Idcirco quilibet dewforloqui debet cum magna prudentia , et discretione non parva; ita ut nmiies sermones suos disponat in judicio, et omnia verba sua proférât in numéro, pondéré et mensura , ne forte supereffluat, etincautc quid loquatur.

El imprudeutia verborum veniunt perturbationes , scandala , oblocutiones , exprobrationes , et alla mala quorum non est numerus.

Idcirco servus Christi caute providere debet , quid sit loquendum , quare, ubi , quomudoet quando, ne forte Ueum offendat et proximum scandalisel. Non enim love est in quo offenditur Deus , et scandalisatur proximus.

Quando duo vel plures colloquuntur, quivis -respiciat quod non ad inutilia et frivola sermo procédât ; et si contigerit , debet hoc alteri absque omni verecundia dicere humiliter et caritative : Frater , non expedit nobis plus de talibus loqui ; eamus ad cellam , et faciamus aliquid quod melius nobis est et utilius.

scientiarum thesauri cum vana complacentio (L. III , c. 7 , n“ 3).

Quid est liomo inde melior, quia reputalur ab homine major (L. 111 , c. 50, n» 8)?

Potest quilibet devotus, omni die ad spiritualem Christi communionem acccdere (L. IV, c. 10, n“ 6)

Omnis homo mendax, infirmus et labilis maxime in verbis... Ab hujusmodi fabulis et incautis liominibus protégé me , Domine , ne in manibus eorum incidam... O quam bonum et pacificum de aliis silere... Nec omni vento verborum circumferri (L. III, c. 45 , n° 4 et 5) !

Xunquam servus Dei debet esse otiosus . sed semper bona m'cujatioue im plia lus, et omnes ifiéctiooes et operationes suas débet dirigere ad honorera Dei . et utilitatem proximi.

Quam vis pauperes sumus invirtutibus , et debiles , et magna non possumus facere. non ideo nosmetipsos desperando debemus dejicere , et parva quæ possumus omittere; sed potius nosmetipsos coram Deo humiliare . ac cogitando intra nos , dicere :

Licet magna facere non valeo , volo tamen istud parvum Deo offerre qiuxl habeo. Maria enim Virgo, pro Christo obtulit par turturum , quia pauperrima non habuit agnum , et ego hoc opusculum meum offero Deo quamvi* sit parvum ; et sic faciendo quod nostra paupertas non liabet, virtus humilitatis implebit.

Præ omnibus bonis actibus , debemus unusquisque nili pro puritate cordis, et fantasticas imaginationes, et vanas distractiones e corde expellere et bonas medilationes assumere , quia ex his surgit caritas, oratio, de votio , et omnes cæteræ . virtutes roborantur.

Optans in humilitate proficerc, sæpe débet sibi ipsi dura et despecta proponere , et seipsum arguere , judicare et condemnarê , et secretis cogilationibus suam vilitatim considerare, ut advenienlc humiliatione, sciât contemptum patienter perferre.

Expliciunl exhorlamenla domini Floretitii , quondam pater domus clericorum in Daventria.

Xunquam sis ex toto ottasus , sed aut legens . aut scribens . aut orans .

aut aliquid utilitatis pro commuât laborans (L. I . c. 19, n° 4).

Confitebor ad versum me injustitiam meam; confitebor libi. Domine, infirmitatem meam. .. Vide ergo , Domine, humilitatem meam et fragilitatem tibi undique notam. Miserere, et eripe me de luto, ut non infigar, ne permaneam dejectus usquequaque (L. III, c. 20 .

Nihil apud Deum , quantumJibet part'um , pro Deo tamen passum. pote rit sine merito transire (L. III, c. 19, n® 3).

Non ergo te conturbent aliénas phantasiæ de quacumque materia ingesUe... lilas enim invite magis pateris quam agis ; et quamdiu displicent et reniteris , meritum est et non perdilio (L. III, c. 6, n° 3). — Et hinc nota mihi fit infirmitas mea, quia multo facilius irruunt abominandæ semper phantasiæ quam discedunt (L. III , c. 20, n° 2). — Clarifica me, Jesu bone, claritate interni luminis. ..

cohibe evagaliones multas et vira facientes elide tentationes... expugna malas bistias , concupiscentias dico illecebrosas (L. III , c. 23, u° 8). — Tune déficient omnes vanœ phantasiœ , conturbaliones iniquæ et curæ superflu® (L. III , c. 37 , n° 5). — Emitte sagittas tuas et conturbentur omnes phantasiæ inimici (L. III, c

W . n° 5}. — Da cito abjicere et contemiiere phantasmata vitioruraflbid.j.

— Non est quidquam curandum de versutiis et phantasiis illius 'diaboli) , quamturalibet turpibus et horridis , sed cuncta phantasmata in caput ejus sunt retorquenda (L. IV, c. 10, n° 2).

Page 1