Cf. supra, p
De princ., 1, 7, 4 ; p.90, 22-91, 4 = Epist., 124, 4 ; PL., xxur, 1062 ; HILBERG, p. 99: « Solem quoque et lunam et astra cetera esse animantia ; immo quomodo nos homines ob quaedam peccata his sumus circumdati corporibus, quae crassa sunt et pinguia, sic et caeli luminaria talia vel talia accepisse corpora, ut vel plus vel minus luceant, et daemones ob maiora delicta acrio corpore esse vestitos. [| Omnem creaturam secundum apostolum vanitati esse subiectam et hiberari in revelationem fiiorum Dei]. » Les mots entre crochets rejoignent le texte de Rufin ; ils permettent par suite de fixer approximativement la place de la lacune que comble le début de la citation. Cf. Contr. loan. Hierosol., 17 ; PL., XXII, 3609.
De princ., 1, 7, 5 ; p. 93, 28-94, 9 = Epist., 124, 4 ; PL., xxuI, 1002 s. ; HILBE: G, p. 1.0 : « In fine atque in consummatione mundi quando velut de quibusdam repagulis atque carceribus missae fuerint a domino animae et rationabiles creaturae, alias earum tardius incedere ob segnitatem, alias pernici volare cursu propter industriam. Cumque omnes liberum habeant arbitrium, et sponte sua vel virtutes possint capere vel vitia, illae multo in peiori condicione erunt quam nunc sunt, hae ad meliorem statum pervenient, quia diversi motus et variae voluntates in utramque partem diversum accipient statum, id est ut et angelis homines vel daemones et rursum ex his homines vel angeli fiant. » La place de ce fragment, à la fin du chapitre vr1, a été indiquée par Schnitzer !. Comme de fait le fragment que cite ensuite Jérôme appartient au début du chapitre vi, on ne voit guère moyen de localiser ailleurs notre passage. Un doute reste cependant permis à son sujet.
De brinciti,s8, 33 DÉxOLS IS = EPis, 124N 66 0PL- SAR 1065 ; HILBE!G, p. 104 : « Noï id est mens, corruens facta est anima, et rursum anima instructa virtutibus mens fiet. Quod et de anima Esau scrutantes possumus invenire, propter antiqua peccata eum in deteriori vita esse damnatum. Et de caelestibus requirendum est quod non eo tempore, quo factus est mundus, solis anima vel quodcumque eam appellari oportet, esse coeperit, sed antequam lucens illud et ardens corpus intraret. De luna et stellis similiter sentiamus, quod ex causis praecedentibus licet invitae conpulsae sint subici vanitati ob praemia futurorum non suam facere sed creatoris voluntatem, a quo in haec officia distributae sunt. » Les premiers mots de ce passage se rattachent au texte de Rufin : « Ex quibus omnibus illud videtur ostendi quod mens de statu ac dignitate sua declinans effecta vel nuncupata est anima ; quae si reparata fuerit et correcta, redit in hoc ut sit mens ?. » P. Koetschau cependant insère, au moins
. K. K. SCHNITZER, Origenes, Über die Grüundlehren der RER some p-175, ARE
. De princ. 1, 8, 8/5 p. 158,122-159, 02.
à titre de restitution hypothétique, entre le texte de Rufin et le fragment hieronymien, une série d'anathématismes!. Je croirais plutôt que la lacune de Rufin n’est pas considérable et est suffi-
samment comblée par les quelques lignes qu'ajoute la lettre à Avitus.
Déprinc., ui, 10,8 %p. 182, 10-13-< Epist., 124,7: PL., XxIT, 1005 ; HILBERG, p. 104 : « Nisi forte corpus hoc pingue atque terrenum caligo et tenebrae nominandae sunt, per quod consummato hoc mundo cui necesse fuerit in alium transire mundum ; rursum nascendi sumet exordia. » À la suite de ce texte, Jérôme ajoute : « Haec dicens perspicue perswiywas Pythagorae Platonisque defendit » ; ce qui est certainement une erreur, car la théorie d’Origène, proposée d’ailleurs par manière d'hypothèse, est très différente de celle de Pythagore. Schnitzer, qui a déterminé la place de ce fragment, remarque que dans tout le passage, tel qu'il est traduit par Rufin, il est question de nuit et de ténèbres ?. L’explication que rapporte Jérôme est tout à fait dans la manière d’Origène.
DEPPIINC AANO NT D 20119-20220" EpPISt., 124,0; PL. XXII, 1068 ; HILBERG, p. 110 : « Illud quoque quod. ab eodem Apostolo dicitur : Omnis creatura liberabitur à servitute corruptionis in hbertatem gloriae filiorum Dei, sic intellegimus ut primam creaturam rationabilium et incorporalium esse dicamus, quae non serviat corruptioni, eo quod [non] sit vestita corporibus et ubicumque corpora fuerint statim corruptio subsequatur. Postea autem liberabitur de servitute corruptionis quando receperit gloriam filii Dei et Deus fuerit omnia in omnibus. Ut autem incorporeum finem omnium rerum esse credamus, illa nos salvatoris oratio provocat in qua ait : Ut quomodo ego et tu unum sumus, sic et isti in nobis unum sint. Etenim scire debemus quid sit Deus et quid sit futurus in fine salvator, et quomodo sanctis similitudo Patris et Filii repromissa sit, ut quomodo 1lli in se unum sunt, sic et isti in eis unum sint. Aut enim suscipiendum est universitatis Deum vestiri corpore, et, quomodo nos carnibus, sic illum qualibet materia circumdari, ut simiitudo vitae Dei in fine sanctis posset aequari ; aut si hoc indecens est maxime apud cos, qui saltem ex minima parte Dei sentire cupiunt maiestatem et ingenitae atque omnia excedentis naturae gloriam suspicari, e duobus alterum suscipere cogimur, ut aut desperemus similitudinem Dei, si sumus corpora semper habituri, aut si beatitudo nobis eiusdem cum Deo vitae promittitur, eadem quo vivit Deus nobis condicione vivendum est.»Ce très long fragment se compose en réalité de deux citations, dont la seconde qui commence par les mots : « Ut autem incorporeum, » est ainsi introduite dans la