‹ Recherches sur l'histoire et la littérature de l'Espagne pendant le moyen age (volume 2)Chapitre 25 sur 27 · CAPUT III · texte numérisé non relu

CAPUT III

Nomina villarum et urhium quas acquisivit Karolus in Hispaniâ ^.

Urbes et maiores villae, quas tune acquisivit in Galeciâ, ita a vulgo dicuntur: Viseum^. Lamecum , Dumia , Colimbria, Lucum, Aurenias ^, Yria, Tuda, Mindonia, Brachara ^ metropolis, Civitas Sanctse Marias, Wimarana, Crunia, Compostella , quamvis tune temporis par va. In Hispaniâ : Auchala ^ , Godelfajar", Talamanca, Uzeda, Ulmas, Canalyas^, Madrita ^, Maqueda, Sancta Eulalia, Talaveria, quae est fructifera, Medinacelim, i. e. urbs escelsa, Berlanga, Osma, Seguncia, Segobia, quae est magna, Aavilla, Salamanca, Sepulvega,

1) P. Tulpini. 2) D. : De nominibus civitatum Hispanitc. Sans titre dans P. 3) Altéré dans tous: E. et P. Visuraa, F. Vistinia, H. et I. Visunia ou Vesuuna, C. Visimia, B. Visitma, A. Nisinna; confondu dans D. (Visimilia, Mecum) et G. (Insimilia, Mecum) avec le nom qui suit. 4) Leçon de A., C, D., P. ; G. Auremas; F. Auremuas; B. et E. Aureianas; H. Haurenes; I. Orenes. 5) Sans h dans G. et P. 6) Ainsi dans B., C, U., E., F. (H. Aaucale); A., G., P., I. Auscala. 7) Leçon de A., B., 1)., E., F., P.; G. Codelfair; C. Godolfaria. 8) Canalias dans d'autres. 9) Leçon de D., E., F., G.; P. Madritas; A. Mardritas.

Toletum, Kalatrava, Badaiot ^, Turgel, Talavera, Godiana, Emerita , Altamora ^ , Palencia , Lucerna , Ventosa , quae dicitur Carcesa ^, qu£e est in valle viridi, Caparra, Austurga, Ovetum, Legio, Karrionem "*, Burgas, Nageras, Kalagurria, Urantia ^, quas dicitur Archus ^, Stella, Kalatahus ', Miracula " , Tutella , Saragucia , quae dicitur Csesar Augusta , Pampilonia, Baiona, lacka, Osca, in quâ XC. turres numéro esse soient, Terracona, Barbastra, Eozas, Urgellum, Elna, Gerunda, Barcinona, Lerida, Tortosa, oppidum foiiiissimum ,

Aurélia , oppidum fortissimum , ^ urbs , Adania , Ys-

palida, Escalona, Bai-bagalli, oppidum fortissimum, ora Balague '*', ora Burrianae, ora Quotantœ urbs, Ubeda, Baecia, Petroissa, in quâ fit argentum optimum, Valencia, Dénia, Sativa, Granada, Sibilia, Corduba, Abula, Accintina, in quâ iacet beatus Torquatus, confessor Christi, beati lacobi cliens, ad cuius sepulchrum arbor olivœ divinitus florens maturis fructibus onustatur per unuraquemque aunum in solemnitate eiusdem , scilicet idus Mali , urbs Bisertum , in quâ milites fortissimi, qui vulgo diountur Arabites, habentur, Maiores insula, urbs Bugia, quae ex more babet regem, Agabiba '' insula, Goaran ^^, quae est urbs in Barbariâ, Meloida '•".

1) Quelques-uns avec th. 2) Leçon de C, E., F.; H. Althamore; B.

Altoraora; D., G., T., P. Altancora; A. Alteraoora. 3) Aiusi dans C,

D., E., F., G.: H. Carcesse; P., I. Carcensa; A. Cartensa. 4) Leçon de E., F.; H., I. Karrion; P. Kirionem ; A. Kyrionem; G. Kyrrionem. 5) Leçon de C.,E., r.,P.; H. Urence; I. Urance; A. Verrantia. 6) Seulement dans A. César Archus. 7) Leçon de H.; I. Clathahus; A. Klatahus; P. Klattahus; D. Klatatus; G. Kktarchus. 8) Ainsi dans A., G., H.; D., E. Miraclera; P. Miraclam. 9) Nom incertain; C. Algaleti; H. Algalethe; E., F. Algali; G. Algeoen; J). Algenen; A. Alganeum; P. Alganensis; I. Alganette. 10) Bon dans A. et P.; dans d'autres Malague. 11) Leçon de B., E., F., P.; D., G. Agabia; C. Agalbia. 12) C'est ainsi qu'il faut lire; presque bon dans C. (Goara) et II. (Gouaren) ; E., F. Coaran; P. Boaran; D., G. Boaram ; A. Boram. 13) liCçon de B., C, E., F.; Melodia dans A., T)., G., P.

Evitia, Formenteria , Alcoror ', Almaria, Moneca, Gibaltaria, Kartago, Septa, quae est in districtis Hispaniœ, ubi maris est angustus concursus, et Gésir similiter et Taruph ^. Iii>jiio cuncta ten-a Hispanorum, tellus scilicet Alandalus ^, tellus Portugallorum , tellus Sarraceuorum , tellus Pardorum , tellus Castellanorum , tellus Maurorum, tellus Navarrorum, tellus Alavarum, tellus Biscaiorum, tellus Basclorum *, tellus Palargorum -', Karoli iraperiis inflectitur. Oranes prsefatas urbes, quasdam scilicet sine puguâ, quasdam vero cum magno bello et maximâ arte, Karolus tune acquisivit, prœter praefatam Lucernam, urbem munitam, quœ est in valle viridi, quam capere usque ad ultimum neqviivit. Novissime vero venit ad eaui et obsedit eaiii, et sedit circa eam quatuor mensiiun spatio, et factâ prece Deo et saucto lacobo ceciderunt mûri eius et est déserta usque iu hodiernum diem. Quidam enim gurges atri amnis in medio eius surresit, in quo magni pisces nigri habentur. Quasdam tamen ex praefatis urbibus alii reges galli et imperatores theutonici aute Karolum JJagnum acquisierunt, quae postea ad ritum paganorum conversœ sunt usque ad eius adventum. Et post eius mortem multi reges et principes in Hispaniâ Sarracenos expugnaverunt. Clodoveus namque, primus rex Francorum christiauus, Lotharius, Dagobertus, Pipinus, Karolus Martel-

1) Ainsi dans D., E., F., G.; A., P. Alconor; B. Alcaroz; H. Alchoraz; T. Alchoras; C. Aloorothz. 2) Dans tous les man. avec n, pas i.

S) Dans les man. la ilernicre lettre est /, ou même p/i. 4) Leçon de B., C, E., P..: Blascorum dans A., D. D'après Oihenart {Xofiiiautriusque Vasconice, )). 397), la forme Bascli on Blasci, pour désigner les Basques, a pris naissance dans le cours du Xlle siècle, et il dit qu''à l'exception du Pseudo-Turpin , il ne l'a trouvée dans aucun écrit antérieur aux actes du concile du Latran, tenu en 1179. On rencontre Bascli dans le Recueil des Miracles de saint Jacques, faussement attribué àCalixtelI, p. 49 B, et Blasci dans VHist. Compost., p. 298. 5) Le comté de

Pallars.

lus ^ , partiin Hispaniam acquisieriTut , partira dimiserunt ; sed hic Karolus Magnus totam Hispaniam suis temporibus subiugavit. Hœ sunt urbes quas ille, postquani gravi labore acquisivit, maledixit, et ideo sine habitatore permanent usque in hodiernura diem : Lucerna , Ventosa , Caparra , Adania.

Page 1