II

quod scriptum est : Qui vos spernit me syernit. Et illud : Qui spernit modica paulatim définit. Quomodo enim in quocumque carnali certamine tantum unusquisque abjectior erit quantum minor et infirmior persona superaverit, ita et in spiritali certamine in eum qui negligens fuerit in minimis, implebitur illud quod scriptum est : Qui universam legem servaverit, offendat in uno, factus est omnium reus. Hoc enim ego cum grandi non solum timoré, sed etiam tremore cogitans dum pavescit anhnus meus, ne vobis vel aliqua peccata minuta subrepant, non solum amoneo, sed supplico pariter et contestor, et cum grandi charitatis affectu adjuro, sic in illam aeternam beatitudinem ad consortium angelorum omniumque sanctorum sine confusione venire simul, et cum sancta Maria Tel cum omnibus reliquis virginibus coronas gloriae accipere, et cœlestem agnum sequi vos féliciter videre promerear, ut toto-corde et toto animo mandata superius comprehensa studeatis implere, per quae ad aeterna praemia possitis féliciter pervenire.

14. Illud etiam, quod non credo, nec Deus pro sua misericordia fieri patietur, si quocumque tempore quselibet abbatissa de hujus regulae institutione aliquid immutare aut relaxare tentayerit, vel pro parentela, seu pro qualibet conditione subjectionem vel familiaritatem pontiflci hujus civitatis babere voluerit, Deo vobis inspirante, ex nostro permissu in hac parte cum reverentia et gravitate resistitè, et hoc fleri nulla ratione permittatis; sed secundum sacram sanctissimi papae urbis Romae, vos, auxiliante Domino, munire in omnibus studete. Praecipue tamen de inftra scripta recapitulatione, quam manu mea scripsi, contestor ut nihil penitus muniatur. Quœcumque enim abbatissa, aut quaelibet praeposita aliquid contra sanctae regulae institutionem facere tentaverint , noverint se mecum ante tribunal Ghristi causam esse dicturas. Et si forte, quod Deus non patiatur, fuerit aliqua de flliabus nostris tam pertinax animo, quae hujus regulœrecapitulationem salubriter et secundum institutionem sanctorum Patrum scriptam implere contemnat, asancta? congregationis vestra conventu eam accensae zelo Sancti Spiritus removete , et tamdiu in cella salutatorii sit remota, quamdiu dignam pœnitentiam agens humiliter veniam petat, et, donec ad régulai instituta se corrigat, intus non regrediatm 1 . Haec idep dicimus, quia timendum est ne, dum unius negligentia palpatur, et secundum regulam non corrigitur, aliai quaB proflcere poterant vitientur; sed credimus de Dei misericordia, quod, dum et vos sanctas spiritaliter agitis, et eas quae négligentes sunt cum vera charitate corrigitis féliciter, ac pariter ad œterna praemia veniatis, prœstante Domino nostro Jesu Christo, cui est honor et imperium [in sœcula saeculorum amen.

PIÈCPS JUSTIFICATIVES. 291

45. . Jejunium a Pentecoste usque ad kalendas septembris, quompdo virtutem velpossibflem viderit mater monasterii, sic studeat temperare ; a kalendis septembris usque ad kalendas novembris secunda , quarta et sexta feria jejunandum est. A kalendis vero novembris usque ad Natalem Domini, exceptis festivitatibus vel sahbato , omnibus diebus jejunari oportet. Ante Epiphaniam jejunandum septem diebus. Ab Epiphania vero usque ad hebdomadam quadragesime secunda, quartaet sexta jejunandum est. Natale Domini et Epiphaniqrum ab hora tertia noctis usque ad lucem vigilandum est.

16. Ordinem etiam convivii huic regulae inserendum esse credjdimus. Gibaria omnibus diebus in jejunio tria , in prandip bis tantummodo praaparentur. In festivitatibus majoribus ad prandium et ad cœnam fercula addantur et recedentes de ea dulciamina addenda sunt. Quotidianis vero diebus ad prandium in sestate binps caldellos , in hyeme ad prandium binos caldos, ad refectionem ternos caldellos accipient ; ad cœnam vero bini caldelli sufflciunt. Juniores vero a4 prandium, ad cœnam, ad refectionem binos accipiant.

47. Pulli vero infirmis tantummodo praebeantur, nam in congregatione nunquam ministrentur. Carnes vero a nulla unquam penitus jn cibo sumantur ; si forte aliqua in desperata infirmitate fuerit , jubente providente abbatissa, accipiat.

18. Vos tamen, piissimae sorores , coram Domino Dep pjrtestor et deprecor, ut humilitati meae vel sanctarum matrum vestrarum, jd est institutoribus regulae et monasterii conditoribus , hanc in perpetuum gratiam referatis , ut pro nobis diebus aç noctibus fntercessip yestrae charitatis invigilet, publica oratione vel in diurnis solemnitatibus, vel in nocturnis excubiis deprecatio vestrae sanctitatis obtineat, ut ascendens* ad conspectum Domini deprecatio vestra dignum vel me eccler si» suaepontiflcem, vel illas servitio sanctarum virginum constituât et concédât esse praepositas, cum ante tribunal illius cœperimus creditorum talentorum reddere rationem. Si quae sunt culpae vel negligentiae sive meae curam ecclesiae sive matrum vestrarum erga sibi créditas , intercessu vestro Dominus nobis, remittere , et culparum vulnera rer missionis medicina sanare dignetur. Quia nec emendantur culpae, nisi sanctorum orationibus ille remisent, nec remittit nisi fuerint emendatae.

49. Et quia, propter custodiam monasterii, aliqua ostia sive in veteri baptisterio, scbola, vel texrino aut in turre juxta pomarium clausi atque damnari nullus illas unquam sub qualibet utilitatis specie aperire prœsumat, sed liceat sanctae congregationi resistere, et quod famœ vel quieti suae incongruum esse cognoscunt fieri non permittant.

20. Ceilaria monasterii eligatur de congregatione sapiens , maturis moribus, sobria, non multum audax, non elata, non turbùlenta , non injuriosa, non prodiga, sedtimens Deum et omnem congregationem, sicut mater curam gerat de omnibus. Sine jussione abbatissae nihil faciat quae ei jubentur. Custodiat sorores, non contristet. Si qua forte soror ab aliqua irrationabilia postulat, non spernando eam contristet, sed rationabiliter cum humilitate maie petenti deneget. Animam suam custodiat memor semper illud apostolicum , quod qui bone ministraverit gradum sibi acquiret; Inflrinorum, infantium, hospitum, pauperum cum omni sollicitudine curam gerat, sciens sine dubio quia pro bis omnibus in die judicii rationem redditura est. Omnia vasa monasterii cunctamque substantiam , ac si altaris vasa sacrata conspiciat , nihil ducat negligendum, neque avaritiae studeat, neque prodiga sit extirpatrix substantiae monasterii, sed omnia mensurate faciat, et secundum jussionem abbatissae. Humilitatem ante omnia habeat, et cum substantia non est quae tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, ut scriptum est Sermo bonus super datum optimum. Omnia quae ei injunxerit abbatissa ipsa habeat sub cura sua, a quibus eam prohibuerit non praesumat. Sororibus constitutam annonam sine aliquo verbo vel mora offerat, ut non scandalizentur, memor divini eloquii : Quid mereatur, qui scandalizaverit unum depusillis? Si congregatio major fuerit, solatia ei dentur quibus adjuta sit, et ipsa aequo animo impleat offlcium sibi commissum. Horis competentibus dentur quae danda sunt, et petantur quae petenda sunt, ut nemo perturbetur et contristetur in domo Dei.

21. Ad portam monasterii ponatur soror senex, sapiens, quae sciât responsum accipere et reddere, cujus maturitas non sinat eam vagari. Quae portanaria cellam débet habere juxta portam, ut venientes semper praesenteminveniant, a qua responsum accipiant, et mox ut aliquis pulsaverit, aut pauper clamaverit, Deo gratias respondeat, et benedicat cum omni mansuetudine timoris, reddens responsum festinanter cum festinatione et fervore charitatis. Quae portanaria si indiget solatio juniorem sororem accipit. Amen:

VERS ADRESSES A RÀDEGONDE ET A AGNÈS , ET QUI MANQUENT DANS TOUTES LES ÉDITIONS DES POÉSIES DE VENANTIUS FORTUNATUS f .

Dulcibus alloquiis quae fabulât fertur in ore! * Si mini jam placidas mensa benigna tenet,

Placitos animos, tabula redeuntoe, notatae, Prodat ut affectum littera picta manu.

Dulcis amore pio pariter materquae sororquae Gaudia festivo concoelebratae sono.

Sic vos Caesarii monitis honor «met (omet) in orbe ,

Atquae amas 3 caro cum pâtre Gbristus amet.

Sic hic Caesaria et praeselsa Casaria surgat,

Ut per vos priscus hic reparetur honor.

Gratia sic taies (talis) niteat, qua crescat in aevo

Per vos Pictavis Arelatense daecus.

Sic piae caelesti mereamur viveroe Régi,

Et mea vobiscum membra sepulchra tegunt.

Si quod in offenso retinetur pectore murmur,

In vicae laxatum sit veniale, precor.

Pacem Ghristus amans, mira dulcedinae plenus,

Pectora vestra sacer, se mediante, liget.

Obteneat pariter veneranda Casaria maecum,

Quae simul amplexu vos cupit esse pio.

Quam prius inscribam fixam pietate parentem , Quo geminae matres eztat et una 4 .

1 ■ Ces vers et d'antres, pareillement inédiu , ont été découverts par M. Guérard , dans le manuscrit de la Bibliothèque royale, fonds Saint-Germain, lat. n° 844, et publiés par lui dans le douzième volume des Notices des Manuscrits. Je les reproduis ici d'après cette publication.

3 Àurem.

3 Ambas.

4 Vraisemblablement soror.

Hanc praeponit honor, quae junior extat in annis ;

His aetas gravior jure seniloe iavit.

Sed mini dulcoe tribus pariter mandare salutem ,

Est quoniam vobis canis et unus amor.

Félix quae retinet pariter tria lumina mensa,

Et paschale bonum multiplicaroe facit, Angelico coetu sic participantae fruantur,

Diliciae vobis in rigionoe Dei.

Nocte salutifeTà maneant materquoe sororquàe;

Hoc nati et fratres * prospéra vota ferant t Angelicos coetus, praecordia vestra, revisit,

Et relegat alloquia paectoris cara sua (sui?). Tempora noctis agunt ut hac brevitate salutem ,

Sex modo versiculis vel duo ferte, precor.

Quamvis quod cu£erem fugrit * me, vespere facto,

Te mihi non totam nox tullit ista tamen.

Etsi non oculis, animo cernuntur amantes;

Nam quo forma nequid 8 , mens ibi nôstra fuit» Quam illoe locus pins, qui numquid * abrumpit amantes,

Quo capiunt oculis quos sua vota petunt; In medio posito bonitatis principœ Christo,

Cujus amorae sacro corda ligata manent I Hic quoquae sed plures carmina jussa per annos,

Hinc rapias tecum quo tibi digna loquâr.

Plaudite voce, Deô pia redditae vota, sorores, Quod sic vobiscum gaudia tanta sedent.

Me foris excluso, vos nanc retinetis amantes : Quod commune placet non simul fesse licet.

Hec ldngeva diu maneat per singula nobis, Floreat et cunctis participanda bonis.

Fratris. — 2 Fogiat. — 3 Nequit. — 4 Nanquau.

Cuncti i bodie festiva colunt : ego soins in otbœ

Absens natali conqneror esse meo.

Qui (qui) si fortoe latens alia regionae fuissem,

Ad vos dttb/eram 2 concitus irae magis ?

Nunc alii tibi dant, ego mnnera nnlla sorori

Vel dare qui potui pomula mora joti s .

Sed quamvis absens specie, sum pectoroe presens,

Et rogo que misi dona libenter habe.

Sic Deus omnipotens parcat matri atqne sorori,

Que non egerunt me retinere sibi.

Haec pia festa diu multos, senis (sic) ipsa, per annos,

Laeta matre, simnl me quoquœ frater % colaâ.

Sic sterna 5 dies iotas mihi transtulfit horas,

Ut matris vocem non meruisse querar.

Qualiter agnus amans genetricis ab uberae pulsus ,

Tristis et erbosis (nerbosis) ancxins errat agris; Nunc fugit ad campos feriens balatibns auras,

Nunc redit ad caulas, nec sine matre placent. Sic me de vestris absentem suggero verbis ;

Yix tentt (tenet) incluso nunc domus una loco. Sed refer bine gratis placidae caraequoe °.

Quod me consolvit de pietatis opoe. Tu rétines médium, médium me possadet illaj

Cum geminas video, tune ego totus agor.

Nunc tibi, cara proecor, Martinus, Hilarius adstent,

Et te vel natos spes tegat una Deus.

Sine quae 7 presens* absens tibi solvo tributum, Utprobet affectum, mater amata, meum.

Si non essem... % facerem quodeumquae jnberes; Obsequiis parvis forte placeret inters ;

Pectore devoto se* (sed) rustica lingua dedisset

1 Cunetae. — 2 Debueram. — 3 More joci. — « Fratre. — * Hesterna.

6 On pourrait lire :

Sed refera hinc grates placid» caraeqoe sorori.

7 Si neqneo.

8 Absens manque.

Pastoris calamo matris in aure sonum.

Imperiis famulans lerrerem mea membra diurnis ;

Servirent dominae subdita colla snae.

Nulla recnsarent digiti, puteoque profundo

Quae manus hoc scripsit prumpta levaret aquas, Protraheret vîtes, et sarcula figeret hortis;

Plantaret, coleret dulcoe libenter Aolus.

Splendor erat tecum mea membra tradere cocinae (coquinae)

Et nigra de pnro vasa lavaroe lacu.

Hinc tibi nunc absens Marcelli munera misi,

Cui dédit excelsum vita beata locum ; Et si displiceant indigno verbo (verba) relata,

Complaceant animo signa snperna tao.

Sis longeva mihi cum nata et messœ sororum ,

Virgineoquoe thoro ! restât ovile Dei !

Si tua verba dares, essent plus dulcia quam si

Floribus electis mella dedisset apes.

Anxius, afflictus, curarum pondère curvor,

Pectorae confuso nec verba dare queo.

Murmoroe sub dubio laceror, neqne carmina laxo ;

Nescio certa loqui , mentoe vacante mihi.

Heu ! tristem si vota veMnt audiroe fatentem,.

Me subito ferrent nubila missa tibi !

Dedaliguo lapsu si pinnas sumeroe nossem,

Ad vos quantotius jam revolasset amans.

Novit enim Dominais, qui corda latentia puisât,

QuaB mea sed tacitae viscera cura domet.

Redditoe, cum nequeo , Dominae promissa benignoe : Nec tamen hic culpam crede misse meam.

Excusa > si forte potes f per sidéra testor, Me neqaoe vellae moras matris in aure feres.

Oret pro famulo ; citius remoearae parabo , Et cum praesentor, verberœ (verbera) voce domet.

1 Choro.

Supplicibus votis référât mandata salutis

Matribus ac dominis pagina missa loquens; Dumquoe récusât iter nostrum tibi redderae vultus,

Affectum saltim sollicitudo probet.

Non sumus absentes , si nos oratio dulcis

Présentes semper cordis amorae tenet.

Matri natus ego , frater simul ipse sorori ,

Pectore devoto parvula dona fero.

Tercius unitus tria munera porta duabus :

Tarn dulces animas dulcia poma décent.

Sed datoe nunc veniam mibi quod fano tali habetur,

Munera que (quae) portet char ta canister erit.

Pergimus inclusas a gurgitae cernere terras,

Qua vagus Oceanus fertque refertque vices.

Fluctibus assiduis cum surgit ad aethera pontus,

Hue feritate sua mobilis unda latrat.

Litus arena suum refugit, nunc suscepit aestu;

Nunc mare dum turget, naufraga terra latet, Quo gelidas se esse ren. . . . dicus ' occupât ardor

Atque loco hue una sunttria dona Dei.

Quamvis sit sterelis , fructus fert illa beatos ,

Dum celo dignos pascit Aarena -viros.

Ast ego vel si qua sine vohis urbe tenerer,

Inter multa tamen milia solus eram.

Cerneroe vos laetas merear, materquae sororque,

Cum venit ezelc 2 caena Deibeata.

Si citius redeat frater Simplicius, oro,

A me mandatae fertoe salutis opus 3 ; Et , rogo , per vestras me commendatae sorores :

Sic faciat cunctis Ghristus amorae suas.

1 Sic. — ' Excelsi. — s Opem.

VERS SUR LA RUINE DE LA NATION THURINGIENNE , COMPOSÉS PAR FORTUNATUS AU NOM DE RADEGONDE.

De excidio îhuringiœ ex per sonna Radegundis '.

Conditio belli tristis , sors invidà 1 rëfum ;

Quam subito lapsli régna superba cadrait 1 Aula Palatino quae iloruit anteâ ctdtu ,

Hanc mtidd procameris moesta favilla tegit.

Quae steterant longo felicia culmina tractu,

Yicta sub ingenticlade , cremata jacent.

Ardua quae rutilo nituere ornata métallo ,

PalMusopprèssitfulgidà teèta cinis :

Missa. sub hbstili Domino captiva pbtestas,'

Decidit in humili fcloïia celsa ldco.

Stans aetate pari ; fabtdoruin turba niteiituni

Funereô sordet ptilvère; fttnctâ die.

Clara ministrorum stipâta cordiia feoteutuni,

Nullâ sepulchra' teriefls, mortis honore caret. Flammivorum vincens , rutilaiis in crînibtls âùrum 1 ,

Strata solo recubat lacticolor amati.

Heu maie texenint inhumatà cadavera campum,

Totaque sic uno #ens jacet in tamulo.

Non jam sola suas laméntetTrojâ ruinas,

Pertulit et caedes terra Toringa pares*.

Hinc rapitur lacerls matrona rètinctd càpillis,

Nec laribus potuit diceîe triste valè.

Oscula non licuit captivo infigere posti ,

Nec sibi visuris orà referre locis.

Nuda maritalem calcavit planta cruotein,

Blandaquetrarisibat, ffatre jacente , soror.

Raptus afo âinplexu matrispuer ore pepèndit ,

Funereas planctu nec dédit uiras aqùas.

Sorte gravi minus est, nati sicperdere vitam ,

Perdidit et lachrymas mater anhela pias.

Non aequare queo vel barbara foemina netu,

1 Venantii Honorii Glementiani Fortonatl, opéra omnia. Ed. Lachi, Romse , 4786, pars prima, p. 474 et seq. — J'ai profité des variantes découvertes par M. Guérard dans leMss. de la Bibliothèque royale, fonds SaintrGerwain, lat. no 844.

Cunctaque guttarum moesta natare lacn.

Quisque suos babuit fletus, ego sol a, sed omnis

Est mihi privatae pubiicus ille dolor.

Consuluit fortuna vins qnos perculit hostis ,

Ut flerem cunctis una superstes ago.

Nec solum extinctos cogor lugere propinqiios t

Hos quoque, quos retinet vitabeata, fleo.

Saepe sut» humecto conlindens lumina vultu,

Murmura clausa latent, nec mea cura tacet.

Specto libens aliquam si nuntiet aura salutem,

Nullaque de cunctis umbraparentisadest; Gujus in aspectu tenero solabar amore,-

Solvit ab amplexu sots inimica meo.

Anquod in absenti te nec mea cura remordet,

Affectum dulcem cladis amara tolit?

Vel memor esto, tuis primaevis qualis ai) annis,

Hamalefrede , tibi tune Radegundes eram.

Quantum me quondam dulcis dilexeris infans 4

Et de fratre patris , Hâte bénigne , parens.

Quod pâter extinctus poterat, quod mater haberi*

Quod soror, aut frater, tu mihi soras eras.

Prensapiis manibus beul blanda per oscula pendens ,

Mulcebar piacido flamine, parva, tuo.

Vixerat in spatium , quo te minus hora referret.

Saecula nunc fugiunt, nec tua verba fero.

Volvebam rabidas inliso in pectore curas 4

Ceu revocarer eis , quando , vel unde , parens ? Si pater aut genitrix , aut regia cura tenebat , m

Gum festinabàs , jam mihi tardus eras.

Sors êrat indicium, quia te cito , care , carerem,

Importunus amor nescit habere diem.

Anxia vexàbar, si non domus una tegebat ,

Egrediente foras te , pavitasse vocas.

Vos quoque nunc oriens, et nos occasus obumbrai*

Me maris Ocèani, te tenet unda rubri.

Inter amatorës totusque interjacet orbis ,

Hos dirimit mùndus , quos loca nulla prius.

Quantum terra tenet, tantum divisit amantem*

Si plus arva forent, longius isset iter.

Esto tamen , quo vota tenent meliora parentum

Prosperius quam ie terra Toringa dédit.

Hinc potius criicior validis onerata qûerelis ,

Car mihi nulla toi mittere signa velis.

Quem volo nec video , pinxisset epistola vultum t

Aut loca qnem retrahunt , ferret imago virum. Qua virtute atavos repares , qua laude propinqoos

Ceu pâtre de pulchro ludit in ore rubor.

Crede, parens , si verba dares, non totus abesses

Pagina missa loquens , pars mihi fratris erat : Cuncti munus babent , ego nec solatia fletos,

facinns ! qnae dum plus amo, sumo minms.

Si famulos alii, pietatis lege, requirunt,

Cur ergo praeterear, sanguine juncta parens?

Ut redimat Dominus vernam , saepe ipse per Alpes

Frigora concretas cum nive rampit aquas :

Intrat in excisis umbrantia rupibus antra,

Ferventem affectum nulla pruina vetat , Et duce cum nullo, pede nudo , currit amator,

Atque suas praedas, boste vêtante, rapit.

Ad versas acies et per sua ruinera transit,

Quod cupit, ut capiat, nec sibi parcit amor.

Ast ego pro vobis momenta per omnia pendens ,

Vix curae spatio, mente, quiète fruor.

Quae loca te teneant , si sibilat aura , requiro ,

Nubila , si volites , pendula posco locum.

Bellica Persidis, seu te Bysantion optât,

Ductor Alexandrae seu régis urbis opes?

An Hierosolymae résides vicinus ab arce,

Qua est genitus Cbristus, Yirgine matre, Deus. Hoc quoque nulla tuis patefecit littera cbartis,

Ut magis bine gravior sumeret arma dolor.

Quod si signa mihi nec terra, nec aequora mittunt ,

Prospéra vel veniens nuntia ferret avis t Sacra monasterii si me non claustra tenerent,

Improvisa aderam, qua regione sedes.

Prompta per undifragas transissem puppe procellas :

Flatibus hybernis, laeta moverer aquis.

Fortior eluctans pressissem pendula fluctus,

Et quod nauta timet, non pavitasset amans.

Imbribus infestis si solveret unda carinam ,

Te peter em, tabula rémige, vecta mari.

Sorte sub infausta si prendere ligna vetarer,

Ad te venissem, lassa, natante manu.

Cum te respicerem peregrina pericla negassem,

Naufragii dulcis mox relevasses omis :

Aut mini si querulam raperet sors ultima vitam,

Vel tumulum manibus ferret arena tuis, Ante pios oculos issem sine luce cadaver,

Ut vel ad exequias commoverere meas.

Qui spernis vitae fletos , lachrymatus humares ;

Atque dares planctus, qui modo verba negas. Quid fiigio memorare, parens, quid differo luctus?

De nece germani cur dolor alta taces ?

Qualiter iusidiis insons cecidisset iniquis

Oppositaque flde raptus ab orbe fuit.

Ei (hei) mini quae renovo fletus referendo sepultos,

Atque iterûm patior, dum lachrymanda loquor ! Ule tuos cupiens properat dum cernere vultus,

Nec suus impletur, dum meus obstat amor, Dum dare dura mini refugit, sibi vulnera fixit :

Laedere qui timuit, causa doloris adest.

Percutitur juvenis tenera lanugine barbae,

Absens nec vidi funera dira soror.

Non solumamisi, sed nec pia lumina clausi,

Nec superincumbens ultima verba dedi.

Frigida non calido tepefeci viscera fletu,

Oscula nec caro de moriente tuli.

Amplexu in misero neque collo flebilis naesi ,

Aut fovi infausto corpus anhela sinu.

Vita negabatur, quia jam de fratre sorori

Debuit egrediens nalitus ore rapi.

Quid feci, vico misissem Listra feretro

Non licet eztinctum vel meus orner (omet) amor ? Impia crede , tuae rea sum , germane saluti

Mors cui sola fui , nulla sepulchra dedi.

Quae semel excessi patriam, bis capta remansi

Atque iterum hostes, fratre jacente, tuli.

Tune pater, ac genitrix, et avunculus atque parentes,

Quos flerem in tumulo ; reddidit iste dolor.

Non vacat ulla dies lachrymis, post fanera fratris,

Quid secum ad mânes gaudia nostra tulit. Sic miserae dulces consummavere parentes,

Regius, ac série, sanguis origo fuit.

Quae mala pertulerim, neque praesens ore referrem,

Nec sic laesa tuo consulor alloquio.

Quaeso, serene parens, vel nunc tua pagina currat,

Mitiget ut validam lingua benigna luem.

Deque tui similis mihi cura sororibus haec est,

Quas oonsanguiueo cordis amore colo ?

Nec licet amplecti , quae diligo, membra parentum ,

Osculor aut aTide lumen utrumque, soror.

Si, velut opto, manent, superis rogo redde salutes.,

Proque meis votis oscula cara feras.

Ut me commendes Francorum regibus oro,

Qui me materna sic pietate colunt.

Tempore longaevo vitalibus utere flabris,

Et mea de vestro vernet honore salus.

Curiste fave votis; haec pagina cernât amantes,

Dulcibus et redeat littera picta notis.

Ut quem tarda spes cruciat per tempora longa,

Hanc céleri cursu vota secuta lèvent.

EPITRB ADRESSÉE AU »0)I DE BApBGOJfPE 4 HASTA**, P*P£ï fRfH|INGIKN

RSPUPIP; A pOqSTAWT|K0P|4i.

Post patriae cineres, et culmina lapsa parentum,

Quae hostili acie terra Toringa tulit :

Si loquar infausto certamine bella peracta,

Quas prius ad lachrymas foemina rapta trahar? Quid mihi flere vacet pressam hanc funere gentem ?

An variis vicibus dùlce ruisse genus ?

Nam pater ante cadens, et avunculus inde secutus ,

Triste mihi vulnus fixit uterque parens.

Restiterat germanus apex, te sorte nefanda.

Me pariter tumulo pressit arena suo.

Omnibus extinctis, heu viscera dura dolentis î

Qui super unus eras, Hamalefrede, jaces?

Sic Radegundis enîm, pèr tempora longa, requirqr*,

Pertulit haec triste pagina nostra loqui.

Taie venire diu expectavi murius amants ,

1 Fortonati opéra omnia , éd. Laehi , pars î , p. 489.

2 Requiro.

Militiaeque tuae hanc mihi mittis opem.

Dirigis ista meo nunc serica vellera penso,

Ut dum fila traho, soler amore soror ?

Siccine consuluit valido tua cura dolori ,

Primus et extremus nuntius ista daret ?

Nos aliter lachrymis per vota cucummus amplis,

Venerat optanti dulcia , amara dari.

Anxia sollicito torquebar pectora sensu ,

Tanta auimi febris his recreatur aquis.

Cernere non merui vivum, nec adesse sepulchro,

Perferor exequiis altéra damna tuis. Cur tamen haec memorem tibi, care Artarchis alumne ,

Fletibus atque meis addere flenda tuis?

Debueram potius solamina ferre parenti,

Sed dolor extincti cogit amara loqui.

Non fait ex longà consanguinitate propinquus,

Sed de fratre patris proximus ille parens.

Nam mini Bertharius pater, illi Ermenefredus,

Germanis geniti, nec sumus orbe pari.

Vel tu, care nepos, placidum mihi redde propinquum,

Et sis amore meus, quod fuit ille prius.

Meque monasterio missis, rogo, saepe requiras,

Ac vestro auxilio stet locus iste Deo.

Ut cum matre pia vobis haec cura perennis

Possit in astrigero reddere digna throno :

Nunc dum distribuât vobis felicibus ut sit

Praesens larga salus, illa futura decus.