CHARTE DE L'AMITIÉ DE LA TILLE D'AIRE
In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Ego Philippus, Flandriae et Viromandiae cornes» presentibus et futuris. Peregrinaturi ad terram sanctam in qua... dignari duximus hominibus terra no'stra libertatem et immumtatem qnam eis antecessores nostri rétro principes indulserunt conservare et confirmare. Super hac igitur re adeuntibus nos burgensibus Àriae, utlegibus et consuetudinibus approbatis libère nterentur , quas ob injurias hominum perversorum propulsandas , illustfis cornes Robertus et Clementia comitissa , et Karolus cornes et Willelmus, successor ejus, et piae mémorise Theodoricus cornes, pater meus, eis indtdserat, nos quoque eidem, utpote quos erga nos devotos sstimaremus, easdem leges vel consuetudines tenendas et observandas libentissime indulgemus in amicitia..
1. Igitur sunt duodecim selecti judices qui fide et sacramento firmaverunt quod in judicio non accipientpersonam pauperis vel divitis, nobilis vel innobilis, proximi vel extranei.
2. Omnes autem ad amicitiam pertinentes villae, per fidem et sacramentum flrmaverunt quod unus subveniet alteri tanquam fratri suo in utili et honesto; quod si nnus in alium admiserit aliquid verbo vel facto, sua illius qui laeditur culpa , non accipiet ultionem per se vel per suos qui laesus est, sed apud prafectum domini comitis conqueretur, si negotium ad eum attmet, ae domino comiti jus suum depereat, et reus arbitrio duodecim judicum selectorum ; admission emendabit et si nnus in alium aliquid admiserit verbo vel damno, similiter non accipiet ultionem per se vel per suos qui lapsus est, sed apud prafectum amicitiae conqueretur, si negotium ad eum attinet, et reus arbitrio duodecim judicum selectorum admissum emendabit. Quod quidem arbitrium si laedens vel laesus sequi tertio admonitus noluerit ipse et qui eum in hac pertinacia foverit, reus et perjurus contra utile et bonestum amicitûe quod juraverat vadens, ab amicitia communi arcebitur, et amiciti® in tribus libris nummorum condemnabitur; reliquum substante ejus comitis et castellani erit.
3. De turpi convitio quinque solidos praefecto amicitiae et amico contumeliato infra octa dies dabit; quod si primam hebdomadam illos quinque solidos non solvens neglexcrit, in secunda hebdomada duplicabit, in tertia vero septimana triplicabit; si autem ad totum transgressus fuerit, reus et perjurus de amicitia pelletur, et de sua substantia très libras habebit communiter amicitia, et totum quod erit residuum cornes et castellanus.
4. Quod si aliquis suum conjuratum occident, infra quadragimV dies nullus amicorum mortui (nisi eo présente interfectus fuerit) potest de eo ultionem aocipere, vel eum qui interfecerit de amicitia pellere; sed, nisi infra quadraginta dies, secundum judicium selectorum judicum, mortem amici emendaverit, et
nisi parentibus satisfecerit, ab amicitia pelletur reua et perjuras, et de rébus ilbus très libras habebit amicitia communiter, et totum quod remanet cornes et castellanus; et si duodecim judicaverint per comitem et castellairam, domus illins diruetur ; si vero amici mortui emendationem judicatam noluerint accipere , eidem subjacebunt culpae, quod très libras datant et de amicitia pellentur.
8. Quod si aliquis de amicitia res suas perdiderit , vel per rapinam et ipse certa vestigia de re perdita invenerit, ad amicitia? prafectum querimoniam faciet, qui, couvocatis villa? amicis, remperditam investigabit, itinere unius diei in eundo et redeundo; qui autem ire neglexerit, amicitiae quinque solidos infra hebdomadaxn dabit.
6. Si autem ille qui non fuerit de amicitia, aliquid homini de amicitia abstulerit, praefectus amicitia, audita querimonia, adhibitis testions, conveatet eum qui abstulit; et si non composuerit eum illo oui rem abstulit, res venalia villa ei inter» dicetur.
7. Milites autem et vavassores de amicitia existentes, qui tallias et exactionet villa per suggestionem prœfecti amicitia solvere voluerint, si amioo suo aliquid abstulerint, tanquam extranei eidem subjacebuntdamno, quod res venalis villa eis interdicetur; et quicunque post bannum factum eis aliquid vendiderit, vel ab eis emerit, aut in bospicio receperit, si per duos de amicis inde conyinci poterit quinque solidos amicitiae communiter dabit et amico sua restituet
8. Et erit lex universalis de omnibus qua auferentur» quod si qais non est de amicitia, turba parentum frétas, homini de amicitia injuriant in verbo Tel in facto fecerit, ille ad amicitiae prafectum conqueretur, et, nisi culpabili* ad honorem illius in quem peccavit emendaverit, emendationem arbitrio duodecim judicmn selectorum,prœfecto communiter et amicitiae solverit, res venalis villas ei interdicetuc, donec ei se composuerit; et si quis post bannum factum ei aliquid vendiderit, vel ab eo emerit, et inde convinci poterit, amicitia communitatis quinque solidos infra ooto dies dabit
9. Si vero tnmultus in villa evenerit, qui de amicitia est et ad tnmnltnm auditum non venerit , et auxilium non feret pleno corde, pro ut tempus dictaverit, amicitia communitatis quinque solidos infra octo dies dabit
10* Si vero homo qui non est de amicitia, amicum villa» vulneraverit vel etiam occident, et de villa fugerit, et capi non poterit, quicumque eum, sive post annum , sive post duos vel très annos aut plures ab amicis villa? poterit teneri , statim prafecto communitatis prœsentetur, et ipsis graviter conquerentibus et una voce deprecantibus nt, secundum arbitrium duodecim Judicmn selectorum, nltionem de illofaciat; et si forte eum occiderint, nullum forefactum ab eis cornes exigere poterit, et si quis ad capiendum illum se substraxerit, amicitiœ viginti solidos infra octo dies dabit, et quadraginta solidos comitl et castellano.
11. Omnis qui ad forum villa venerit , nisi sit bomicida de amicis villa?, pro honore communitatis et pro utintate villa?, salvus sit eundo et redeundo in dictum forum « si inducias postulaverit prafecto amicitia?; homicida vero de amicis ville ad forum veniens, statim sicut supra dictum est capiatur et prafecto communitatis praesentetur; et qui se substraxerit, viginti solidos de rébus suis amicitia communitatis habebit, et quadraginta solidos cornes et castellanus.
